Hệ thống tổ chức thi hành án hình sự từ 01/07/2026 như thế nào?

Hệ thống tổ chức thi hành án hình sự từ 01/07/2026 như thế nào?

Căn cứ Điều 8 Luật Thi hành án hình sự 2025 quy định về hệ thống tổ chức thi hành án hình sự như sau: hệ thống tổ chức thi hành án hình sự từ 01/07/2026 như sau:

- Cơ quan quản lý thi hành án hình sự bao gồm:

+ Cơ quan quản lý thi hành án hình sự Bộ Công an;

+ Cơ quan quản lý thi hành án hình sự Bộ Quốc phòng.

- Cơ quan thi hành án hình sự bao gồm:

+ Trại giam thuộc Bộ Công an, trại giam thuộc Bộ Quốc phòng (sau đây gọi là trại giam);

+ Cơ quan thi hành án hình sự Công an tỉnh, thành phố (sau đây gọi là cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh);

+ Cơ quan thi hành án hình sự quân khu và tương đương (sau đây gọi là cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu).

- Cơ quan được giao một số nhiệm vụ thi hành án hình sự bao gồm:

+ Trại tạm giam thuộc Bộ Công an, trại tạm giam thuộc Bộ Quốc phòng, trại tạm giam thuộc Công an cấp tỉnh, trại tạm giam cấp quân khu (sau đây gọi là trại tạm giam);

+ Ủy ban nhân dân cấp xã;

+ Đơn vị quân đội cấp trung đoàn và tương đương (sau đây gọi là đơn vị quân đội);

+ Công an xã, phường, đặc khu (sau đây gọi là Công an cấp xã).

- Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định chi tiết tổ chức bộ máy của cơ quan quản lý thi hành án hình sự, cơ quan thi hành án hình sự.

Xem thêm

>>> Tổng hợp điểm mới của Luật Thi hành án Hình sự 2025 như thế nào?

>>> Nghị định hướng dẫn Luật Thi hành án hình sự mới nhất là nghị định nào?

Hệ thống tổ chức thi hành án hình sự từ 01/07/2026 như thế nào? (Hình từ Internet)

Thi hành án hình sự phải đảm bảo nguyên tắc nào?

Căn cứ Điều 4 Luật Thi hành án hình sự 2025 quy định về nguyên tắc thi hành án hình sự như sau:

Điều 4. Nguyên tắc thi hành án hình sự

1. Tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, bảo đảm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

2. Bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật phải được cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn trọng; cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải nghiêm chỉnh chấp hành.

3. Bảo đảm nhân đạo xã hội chủ nghĩa; tôn trọng danh dự, nhân phẩm, quyền, lợi ích hợp pháp của người chấp hành án, người chấp hành biện pháp tư pháp, quyền, lợi ích hợp pháp của pháp nhân thương mại chấp hành án.

4. Kết hợp trừng trị và giáo dục cải tạo trong việc thi hành án; áp dụng biện pháp giáo dục cải tạo phải trên cơ sở tính chất, mức độ phạm tội, độ tuổi, sức khỏe, giới tính, trình độ học vấn và các đặc điểm nhân thân khác của người chấp hành án.

5. Khuyến khích người chấp hành án ăn năn hối cải, tích cực học tập, lao động cải tạo, tự nguyện bồi thường thiệt hại.

6. Bảo đảm quyền khiếu nại, tố cáo hành vi, quyết định trái pháp luật của cơ quan, người có thẩm quyền trong thi hành án hình sự.

7. Bảo đảm sự tham gia của cơ quan, tổ chức, cá nhân và gia đình trong hoạt động thi hành án hình sự, tái hòa nhập cộng đồng theo quy định của pháp luật.

8. Ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và hiện đại hóa hoạt động thi hành án hình sự.

Như vậy, thi hành án hình sự phải đảm bảo nguyên tắc sau đây:

- Tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, bảo đảm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

- Bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật phải được cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn trọng; cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải nghiêm chỉnh chấp hành.

- Bảo đảm nhân đạo xã hội chủ nghĩa; tôn trọng danh dự, nhân phẩm, quyền, lợi ích hợp pháp của người chấp hành án, người chấp hành biện pháp tư pháp, quyền, lợi ích hợp pháp của pháp nhân thương mại chấp hành án.

- Kết hợp trừng trị và giáo dục cải tạo trong việc thi hành án; áp dụng biện pháp giáo dục cải tạo phải trên cơ sở tính chất, mức độ phạm tội, độ tuổi, sức khỏe, giới tính, trình độ học vấn và các đặc điểm nhân thân khác của người chấp hành án.

- Khuyến khích người chấp hành án ăn năn hối cải, tích cực học tập, lao động cải tạo, tự nguyện bồi thường thiệt hại.

- Bảo đảm quyền khiếu nại, tố cáo hành vi, quyết định trái pháp luật của cơ quan, người có thẩm quyền trong thi hành án hình sự.

- Bảo đảm sự tham gia của cơ quan, tổ chức, cá nhân và gia đình trong hoạt động thi hành án hình sự, tái hòa nhập cộng đồng theo quy định của pháp luật.

- Ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và hiện đại hóa hoạt động thi hành án hình sự.

Cơ quan nào có quyền ra quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện trong thi hành án hình sự?

Căn cứ khoản 3 Điều 15 Luật Thi hành án hình sự 2025 quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Tòa án trong thi hành án hình sự như sau:

Điều 15. Nhiệm vụ, quyền hạn của Tòa án trong thi hành án hình sự

[...]

3. Ra quyết định hoặc huỷ quyết định hoãn, tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù, tha tù trước thời hạn có điều kiện; quyết định đình chỉ thi hành án; quyết định miễn chấp hành án, giảm thời hạn chấp hành án; quyết định rút ngắn thời gian thử thách đối với người được hưởng án treo, người được tha tù trước thời hạn có điều kiện; quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo; quyết định kéo dài thời hạn trục xuất; quyết định áp dụng hoặc huỷ quyết định áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh, quyết định đình chỉ thi hành biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh.

Như vậy, Tòa án là cơ quan có thẩm quyền ra quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện trong thi hành án hình sự.