Giám sát ngân sách nhà nước của cộng đồng là gì? Từ 01/01/2026, nội dung giám sát ngân sách nhà nước của cộng đồng bao gồm những gì?

Giám sát ngân sách nhà nước của cộng đồng là gì?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 40 Nghị định 73/2026/NĐ-CP thì Giám sát ngân sách nhà nước của cộng đồng là hoạt động do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 16 Luật Ngân sách nhà nước 2025, Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam 2015 và quy chế giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Giám sát ngân sách nhà nước của cộng đồng là gì? Từ 01/01/2026, nội dung giám sát ngân sách nhà nước của cộng đồng bao gồm những gì? (Hình từ Internet)

Từ 01/01/2026, nội dung giám sát ngân sách nhà nước của cộng đồng bao gồm những gì?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 16 Luật Ngân sách nhà nước 2025 về Giám sát ngân sách nhà nước của cộng đồng:

Điều 16. Giám sát ngân sách nhà nước của cộng đồng

1. Ngân sách nhà nước được giám sát bởi cộng đồng. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp chủ trì tổ chức việc giám sát ngân sách nhà nước của cộng đồng. Nội dung giám sát ngân sách nhà nước của cộng đồng bao gồm:

a) Việc chấp hành các quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước;

b) Tình hình thực hiện dự toán ngân sách nhà nước hằng năm;

c) Việc thực hiện công khai ngân sách nhà nước theo quy định tại Điều 15 của Luật này.

2. Chính phủ quy định chi tiết về giám sát ngân sách nhà nước của cộng đồng.

Theo đó, từ 01/01/2026, nội dung giám sát ngân sách nhà nước của cộng đồng bao gồm:

(1) Việc chấp hành các quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước;

(2) Tình hình thực hiện dự toán ngân sách nhà nước hằng năm;

(3) Việc thực hiện công khai ngân sách nhà nước theo quy định tại Điều 15 Luật Ngân sách nhà nước 2025

Quy định về công khai ngân sách nhà nước theo Luật Ngân sách nhà nước 2025 ra sao?

Công khai ngân sách nhà nước được quy định tại Điều 15 Luật Ngân sách nhà nước 2025, cụ thể:

(1) Dự toán ngân sách nhà nước trình Quốc hội, Hội đồng nhân dân; dự toán ngân sách nhà nước đã được cấp có thẩm quyền quyết định; báo cáo tình hình thực hiện ngân sách nhà nước; quyết toán ngân sách nhà nước được Quốc hội, Hội đồng nhân dân phê chuẩn; dự toán, tình hình thực hiện, quyết toán ngân sách của các đơn vị dự toán ngân sách, các tổ chức được ngân sách nhà nước hỗ trợ; kế hoạch tài chính, tình hình thực hiện kế hoạch tài chính và quyết toán tài chính của các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách được công khai theo quy định sau đây:

1.1 Nội dung công khai:

Các cấp ngân sách công khai số liệu và báo cáo thuyết minh các tài liệu ngân sách (trừ số liệu chi tiết, báo cáo thuyết minh thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh, dự trữ quốc gia và các tài liệu, số liệu giao dự toán theo quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước) bao gồm:

- Dự toán ngân sách nhà nước và phân bổ ngân sách, dự kiến kế hoạch tài chính năm của các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách trình Quốc hội, Hội đồng nhân dân;

- Dự toán ngân sách nhà nước và phân bổ ngân sách đã được cấp có thẩm quyền quyết định theo quy định của Luật này;

- Tình hình thực hiện ngân sách nhà nước (3 tháng, 6 tháng, 9 tháng, năm);

- Quyết toán ngân sách nhà nước đã được Quốc hội, Hội đồng nhân dân phê chuẩn.

Các đơn vị dự toán ngân sách, các tổ chức được ngân sách nhà nước hỗ trợ công khai dự toán thu, chi ngân sách nhà nước đã được cấp có thẩm quyền giao và nguồn kinh phí khác (nếu có); tình hình thực hiện dự toán ngân sách nhà nước (3 tháng, 6 tháng, 9 tháng, năm); quyết toán ngân sách nhà nước đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách công khai kế hoạch tài chính đã được cấp có thẩm quyền giao, tình hình thực hiện kế hoạch tài chính (6 tháng, năm) và quyết toán tài chính đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Các chương trình, dự án đầu tư công thực hiện công khai theo quy định của pháp luật về đầu tư công;

1.2 Việc công khai được thực hiện bằng một hoặc một số hình thức:

- Công bố tại kỳ họp, niêm yết tại trụ sở làm việc của cơ quan, tổ chức, đơn vị; phát hành ấn phẩm;

- Thông báo bằng văn bản đến các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có liên quan;

- Đưa lên Cổng thông tin điện tử;

- Thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Đối với các cơ quan, đơn vị có Cổng thông tin điện tử, yêu cầu bắt buộc phải công khai trên Cổng thông tin điện tử của cơ quan, đơn vị.

(2) Công khai thủ tục ngân sách nhà nước:

2.1 Đối tượng phải thực hiện công khai bao gồm cơ quan thu ngân sách, cơ quan tài chính và Kho bạc Nhà nước;

2.2 Nội dung công khai bao gồm các quy định về quy trình, thủ tục kê khai, thu, nộp, miễn, giảm, gia hạn, khoanh nợ, hoàn lại các khoản thu; tạm ứng, cấp phát, thanh toán ngân sách nhà nước;

2.3 Việc công khai được thực hiện bằng các hình thức niêm yết tại nơi giao dịch và công bố trên trang thông tin điện tử của cơ quan.

(3) Nội dung công khai phải bảo đảm đầy đủ theo các chỉ tiêu, biểu mẫu do Bộ Tài chính quy định.

(4) Các đối tượng có trách nhiệm phải thực hiện công khai theo quy định tại (1), (2) và (3), nếu không thực hiện công khai đầy đủ, đúng hạn thì sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.

(5) Chính phủ quy định chi tiết về công khai ngân sách nhà nước.