Quyết định giám đốc thẩm 03/2012/KDTM-GĐT ngày 17/04/2012 về tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO 

QUYẾT ĐỊNH GIÁM ĐỐC THẨM 03/2012/KDTM-GĐT NGÀY 17/04/2012 VỀ TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA GIỮA NGUYÊN ĐƠN CÔNG TY LƯƠNG THỰC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VÀ BỊ ĐƠN DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN TRẦN HOÀNG HẢI

Ngày 17/4/2012, tại trụ sở TANDTC, đã mở phiên tòa giám đốc thẩm xét xử vụ án kinh doanh, thương mại tranh chấp về hợp đồng mua bán hàng hóa giữa các đương sự:

Nguyên đơn: Công ty lương thực thành phố Hồ Chí Minh; có trụ sở số nhà 57, Nguyễn Thị Minh Khai, quận 1, thành phố Hồ Chí Minh.

Bị đơn: Doanh nghiệp tư nhân Trần Hoàng Hải; do ông Trần Hoàng Hải - Chủ doanh nghiệp trú tại ấp Quý Lợi, xã Nhị Quý, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang, làm đại diện.

NHẬN THẤY

Ngày 08/11/2007, Trung tâm thương mại Sài Gòn(nay là Công ty lương thực thành phố Hồ Chí Minh) và Doanh nghiệp tư nhân Trần Hoàng Hải (sau đây gọi tắt là Doanh nghiệp Trần Hoàng Hải) ký hợp đồng mua bán số 08/HĐMB/2007. Theo hợp đồng, Trung tâm thương mại Sài Gòn mua của Doanh nghiệp Trần Hoàng Hải 280.000kg lúa Jasmin trị giá 1.064.000.000 đồng, thời hạn nhận hàng từ ngày ký hợp đồng đến hết ngày 31/12/2007. Hai bên còn thỏa thuận: “Hai bên cam kết thực hiện đúng và đầy đủ các điều khoản đã ghi trong hợp đồng. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, hai bên phải thông báo cho nhau để tìm hướng giải quyết trên tinh thần đôi bên cùng có lợi. Trường hợp hai bên không giải quyết được thì Tòa Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh là người phán quyết cuối cùng mà hai bên phải chấp hành”.

Trong quá trình thực hiện hợp đồng, ngày 09/11/2012, Trung tâm thương mại Sài Gòn đã ứng cho Doanh nghiệp Trần Hoàng Hải 964.000.000 đồng. Nhưng do không có hàng giao nên ngày 21/12/2007 Doanh nghiệp Trần Hoàng Hải đã trả lại cho Trung tâm thương mại Sài Gòn 200.000.000 đồng và ngày 31/12/2007 trả 344.457 đồng. Tổng cộng đã trả được 200.344.457 đồng; số tiền nợ gốc còn lại là 763.655.543 đồng, lãi tính đến ngày khởi kiện là 22.909.666 đồng; tổng cộng số nợ còn lại là 786.565.209 đồng. Ngày 05/01/2008, gia đình ông Trần Hoàng Hải đã giao cho Trung tâm thương mại Sài Gòn Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 03287 QSDĐ/2/40 do Ủy ban nhân dân huyện Cai Lậy cấp cho hộ ông Trần Hoàng Hải ngày 01/6/2004 và chiếc xe ô tô Nissan kèm bản chính Giấy đăng ký xe ô tô mang tên Nguyễn Văn Long để đảm bảo số tiền còn nợ. Do Doanh nghiệp Trần Hoàng Hải không tiếp tục trả tiền nên Trung tâm thương mại Sài Gòn(nay là Công ty lương thực thành phố Hồ Chí Minh) có đơn khởi kiện Doanh nghiệp Trần Hoàng Hải tại Tòa án nhân dân huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang là nơi bị đơn có trụ sở.

Tại thông báo trả lại đơn khởi kiện số 03/TB-TA ngày 05/3/2008, Tòa án nhân dân huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang trả lại đơn khởi kiện cùng các tài liệu, chứng cứ kèm theo cho Công ty lương thực thành phố Hồ Chí Minh với lý do: đơn khởi kiện của Công ty lương thực thành phố Hồ Chí Minh không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Cai Lậy(do Tòa án nhân dân huyện Cai Lậy lúc này chưa được tăng thẩm quyền) mà thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang.

Tại Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án kinh doanh, thương mại số 09/2008/QĐST ngày 21/4/2008, Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang đã quyết định: “Đình chỉ giải quyết vụ án kinh doanh, thương mại thụ lý số 05/2008/TLST-KDTM ngày 27/3/2008 về việc tranh chấp hợp đồng mua bán hoàng hóa giữa nguyên đơn là Công ty thực phẩm thành phố Hồ Chí Minh với bị đơn là Doanh nghiệp tư nhân Trần Hoàng Hải” với lý do: “Theo Điều 5 của Hợp đồng mua bán số 08/HĐMB/2007 ngày 08/11/2007 giữa DNTN Trần Hoàng Hải và Trung tâm thương mại Sài Gòn tự thỏa thuận: “Trường hợp hai bên không giải quyết được thì Tòa Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh là người phán quyết cuối cùng mà hai bên phải chấp hành”. Như vậy vụ kiện này không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa Kinh tế Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang”.

Ngày 27/4/2008, Công ty lương thực thành phố Hồ Chí Minh có đơn kháng cáo quyết định đình chỉ vụ án nêu trên.

Tại Quyết định giải quyết vụ án việc kháng cáo (đối với quyết định đình chỉ vụ án) số 106/2008/QĐPT ngày 09/9/2008, Tòa phúc thẩm TANDTC tại thành phố Hồ Chí Minh đã quyết định không chấp nhận kháng cáo của Công ty lương thực thành phố Hồ Chí Minh giữ nguyên toàn bộ Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án số 09/2008/QĐST ngày 21/4/2008 của TAND tỉnh Tiền Giang.

Ngày 27/10/2008, Công ty lương thực thành phố Hồ Chí Minh khởi kiện vụ án tại TAND thành phố Hồ Chí Minh. Ngày 13/11/2008, TAND thành phố Hồ Chí Minh có Thông báo số 4344/TATP trả lại đơn khởi kiện cho Công ty lương thực thành phố Hồ Chí Minh và hướng dẫn Công ty khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp quận, huyện nơi có trụ sở của bị đơn với lý do: Hợp đồng thỏa thuận chọn Tòa Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh giải quyết tranh chấp là không đúng quy định của pháp luật. Căn cứ điểm a khoản 1 điều 29, điểm b khoản 1 Điều 33 Bộ luật tố tụng dân sự, vụ việc không thuộc thẩm quyền của TAND thành phố Hồ Chí Minh.

Sau khi nhận được thông báo trả lại đơn khởi kiện nêu trên, Công ty lương thực thành phố Hồ Chí Minh có đơn khiếu nại việc trả đơn khởi kiện nêu trên. Công ty này cho biết đã gửi đơn khiếu nại đến Chánh án TAND thành phố Hồ Chí Minh nhưng chưa được giải quyết.

Tại Quyết định số 14/2011/KDTM-KN ngày 29/8/2011, Chánh án TANDTC đã kháng nghị Quyết định giải quyết việc kháng cáo(đối với quyết định đình chỉ vụ án) số 106/2008/QĐPT ngày 09/9/2008 của Tòa phúc thẩm TANDTC tại thành phố Hồ Chí Minh và đề nghị Hội đồng Thẩm phán TANDTC xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm theo hướng hủy Quyết định giải quyết việc kháng cáo (đối với quyết định đình chỉ vụ án) số 106/2008/QĐPT ngày 09/9/2008 của Tòa phúc thẩm TANDTC tại thành phố Hồ Chí Minh và Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án kinh doanh, thương mại số 09/2008/QĐST ngày 21/4/2008 của TAND tỉnh Tiền Giang; giao hồ sơ vụ án cho TAND huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang thụ lý và xét xử sơ thẩm lại theo quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao nhất trí với quyết định kháng nghị của Chánh án TANDTC

XÉT THẤY

Trung tâm thương mại Sài Gòn nay là Công ty lương thực thành phố Hồ Chí Minh và Doanh nghiệp tư nhân Trần Hoàng Hải ký với nhau Hợp đồng mua bán số 08/HĐMB/2007 ngày 08/11/2007; theo đó, Trung tâm thương mại Sài Gòn mua của Doanh nghiệp Trần Hoàng Hải 280.000kg lúa Jasmin trị giá 1.064.000.000 đồng, thời hạn nhận hàng từ ngày ký hợp đồng đến hết ngày 31/12/2007. Trung tâm thương mại Sài Gòn trước đây có trụ sở tại số 25, Tôn Đản, quận 4, thành phố Hồ Chí Minh; Công ty lương thực thành phố Hồ Chí Minh(hiện nay) có trụ sở tại số 57 Nguyễn Thị Minh Khai, quận 1 thành phố Hồ Chí Minh; Doanh nghiệp tư nhân Trần Hoàng Hải có trụ sở tại huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang. Khi ký kết hợp đồng các bên lựa chọn Tòa Kinh tế TAND thành phố Hồ Chí Minh giải quyết tranh chấp xảy ra(nếu có).

Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 29, điểm b khoản 1 Điều 33 Bộ luật tố tụng dân sự thì tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa nói trên(nếu có) thuộc thẩm quyền giải quyết của TAND cấp huyện.

Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35 Bộ luật tố tụng dân sự thì Tòa án  nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các điều 25,27,29 và 31 của Bộ luật này.

Theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 35 Bộ luật tố tụng dân sự thì các đương sự có quyền tự thỏa thuận với nhau bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cá nhân hoặc nơi có trụ sở của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cơ quan, tổ chức giải quyết những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các Điều 25,27,29 và 31 của Bộ luật này.

Theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 36 Bộ luật tố tụng dân sự thì nếu tranh chấp phát sinh từ quan hệ hợp đồng thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi hợp đồng được thực hiện giải quyết.

Đối chiếu các quy định trên của Bộ luật tố tụng dân sự với trường hợp vụ án này thì thấy:

Việc các đương sự khi ký hợp đồng đã lựa chọn Tòa Kinh tế TAND thành phố Hồ Chí Minh giải quyết tranh chấp là không phù hợp với quy định của pháp luật.

Theo thỏa thuận tại Điều 3 của Hợp đồng thì địa điểm giao hàng(nơi thực hiện hợp đồng) là thị xã Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long. Nguyên đơn đã không lựa chọn TAND thị xã Vĩnh Long(nơi có hợp đồng được thực hiện) giải quyết tranh chấp mà lúc đầu nguyên đơn đã khởi kiện tại TAND huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang(nơi có trụ sở của bị đơn) là đúng. Tuy nhiên, do tại thời điểm nguyên đơn khởi kiện, TAND huyện Cai Lậy chưa được tăng thẩm quyền nên TAND huyện Cai Lậy đã trả lại đơn khởi kiện và hướng dẫn đương sự khởi kiện tại TAND tỉnh Tiền Giang là đúng. Sau đó, nguyên đơn đã khởi kiện tại TAND tỉnh Tiền Giang. TAND tỉnh Tiền Giang đã thụ lý vụ án để giải quyết  là đúng nhưng sau đó lại ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án với lý do trong hợp đồng mua bán các bên thỏa thuận Tòa Kinh tế TAND thành phố Hồ Chí Minh giải quyết tranh chấp nên vụ kiện này không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa Kinh tế TAND tỉnh Tiền Giang là không đúng pháp luật.

Tòa phúc thẩm đã không phát hiện ra sai lầm này của Tòa án cấp sơ thẩm và vẫn giữ nguyên quyết định đình chỉ giải quyết vụ án của TAND tỉnh Tiền Giang cũng là không đúng.

Sau khi có quyết định phúc thẩm, Công ty lương thực thành phố Hồ Chí Minh có đơn khởi kiện tại TAND thành phố Hồ Chí Minh. TAND thành phố Hồ Chí Minh đã có Văn bản số 4344/TAPT ngày 13/11/2008 trả lại đơn khởi kiện cho Công ty lương thực thành phố Hồ Chí Minh; đồng thời, hướng dẫn đương sự khởi kiện tại TAND cấp quận, huyện nơi có trụ sở của bị đơn để được giải quyết theo thẩm quyền là đúng pháp luật.

Bởi các lẽ trên, căn cứ vào khoản 3 Điều 291, khoản 3 Điều 297 và khoản 3 Điều 299 Bộ luật tố tụng dân sự.

QUYẾT ĐỊNH

Hủy Quyết định giải quyết việc kháng cáo(đối với quyết định đình chỉ vụ án) số 106/2008/QĐPT ngày 09/9/2008 của Tòa phúc thẩm TANDTC tại thành phố Hồ Chí Minh và Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án kinh doanh, thương mại số 09/2008/QĐST ngày 21/4/2008 của TAND tỉnh Tiền Giang; giao hồ sơ vụ án cho TAND huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang thụ lý và xét xử sơ thẩm lại theo quy định của pháp luật.


270
Bản án/Quyết định được xét lại
     
    Văn bản được dẫn chiếu
       
      Văn bản được căn cứ
      Bản án/Quyết định đang xem

      Quyết định giám đốc thẩm 03/2012/KDTM-GĐT ngày 17/04/2012 về tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa

      Số hiệu:03/2012/KDTM-GĐT
      Cấp xét xử:Giám đốc thẩm
      Cơ quan ban hành: Tòa án nhân dân tối cao
      Lĩnh vực:Kinh tế
      Ngày ban hành:17/04/2012
      Là nguồn của án lệ
        Bản án/Quyết định sơ thẩm
          Mời bạn Đăng nhập để có thể tải về