Bảo hiểm xây dựng bắt buộc sẽ do chủ đầu tư dự án hay nhà thầu mua? Không mua bảo hiểm xây dựng sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính như thế nào?

Bảo hiểm xây dựng bắt buộc sẽ do chủ đầu tư dự án hay nhà thầu mua?

Căn cứ Điều 10 Luật Xây dựng 2025 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2026) quy định:

Bảo hiểm trong hoạt động xây dựng

1. Bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động xây dựng được quy định như sau:

a) Bảo hiểm công trình trong thời gian xây dựng do chủ đầu tư mua đối với công trình có ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng; công trình xây dựng có nguy cơ tác động xấu đến môi trường ở mức độ cao hoặc có nguy cơ tác động xấu đến môi trường theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường; công trình quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp. Chủ đầu tư có quyền giao nhà thầu mua bảo hiểm công trình trong thời gian xây dựng;

b) Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp tư vấn xây dựng đối với công việc khảo sát xây dựng, thiết kế xây dựng của công trình xây dựng từ cấp II trở lên do nhà thầu tư vấn mua;

c) Bảo hiểm cho người lao động thi công trên công trường và bảo hiểm trách nhiệm dân sự đối với bên thứ ba do nhà thầu thi công xây dựng mua.

2. Khuyến khích chủ đầu tư, nhà thầu tư vấn, nhà thầu thi công xây dựng mua các loại bảo hiểm trong hoạt động xây dựng ngoài các loại bảo hiểm bắt buộc quy định tại khoản 1 Điều này.

3. Chính phủ quy định chi tiết về điều kiện bảo hiểm, mức phí bảo hiểm, số tiền bảo hiểm tối thiểu đối với bảo hiểm bắt buộc quy định tại khoản 1 Điều này.

Theo đó, bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động xây dựng tùy thuộc vào loại bảo hiểm cụ thể mà do chủ đầu tư mua hoặc nhà thầu mua theo như quy định trên.

Trước đây, căn cứ Điều 9 Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi bởi khoản 5 Điều 1 Luật Xây dựng sửa đổi 2020) quy định về bảo hiểm trong hoạt động đầu tư xây dựng như sau:

Bảo hiểm trong hoạt động đầu tư xây dựng

1. Bảo hiểm trong hoạt động đầu tư xây dựng gồm:

a) Bảo hiểm công trình trong thời gian xây dựng;

b) Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng;

c) Bảo hiểm đối với vật tư, vật liệu, phương tiện, thiết bị thi công, người lao động;

d) Bảo hiểm trách nhiệm dân sự đối với bên thứ ba;

đ) Bảo hiểm bảo hành công trình xây dựng.

2. Trách nhiệm mua bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng được quy định như sau:

a) Chủ đầu tư mua bảo hiểm công trình trong thời gian xây dựng đối với công trình có ảnh hưởng đến an toàn cộng đồng, môi trường, công trình có yêu cầu kỹ thuật đặc thù, điều kiện thi công xây dựng phức tạp;

b) Nhà thầu tư vấn mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng đối với công việc khảo sát xây dựng, thiết kế xây dựng của công trình xây dựng từ cấp II trở lên;

c) Nhà thầu thi công xây dựng mua bảo hiểm cho người lao động thi công trên công trường và bảo hiểm trách nhiệm dân sự đối với bên thứ ba.

...

Theo đó, bảo hiểm xây dựng có rất nhiều loại bao gồm bảo hiểm công trình trong thời gian xây dựng; bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng; bảo hiểm đối với vật tư, vật liệu, phương tiện, thiết bị thi công, người lao động; bảo hiểm trách nhiệm dân sự đối với bên thứ ba và bảo hiểm bảo hành công trình xây dựng.

Cả chủ đầu tư dự án xây dựng và nhà thầu thi công đều phải mua bảo hiểm xây dựng. Cụ thể như sau:

- Chủ đầu tư mua bảo hiểm công trình trong thời gian xây dựng đối với công trình có ảnh hưởng đến an toàn cộng đồng, môi trường, công trình có yêu cầu kỹ thuật đặc thù, điều kiện thi công xây dựng phức tạp;

- Nhà thầu thi công xây dựng mua bảo hiểm cho người lao động thi công trên công trường và bảo hiểm trách nhiệm dân sự đối với bên thứ ba.

Bảo hiểm xây dựng bắt buộc sẽ do chủ đầu tư dự án hay nhà thầu mua? (Hình từ Internet)

Không mua bảo hiểm xây dựng khi thực hiện dự án xây dựng sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính như thế nào?

Căn cứ Điều 17 Nghị định 16/2022/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính đối với trường hợp không mua bảo hiểm công trình như sau:

Vi phạm quy định về thi công xây dựng công trình

...

5. Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Không kiểm tra dẫn đến nhà thầu thi công thi công không đúng với thiết kế biện pháp thi công được duyệt;

b) Không kiểm tra dẫn đến nhà thầu thi công xây dựng công trình không gia hạn bảo lãnh thực hiện hợp đồng khi đến thời hạn theo quy định;

c) Không kiểm tra để chấp thuận vật liệu, cấu kiện, sản phẩm xây dựng hoặc thiết bị lắp đặt vào công trình;

d) Để nhà thầu sử dụng vật liệu xây dựng không công bố hợp quy vào công trình đối với những vật liệu xây dựng phải công bố hợp quy theo quy định;

đ) Không mua bảo hiểm công trình theo quy định;

e) Không tổ chức thí nghiệm đối chứng, kiểm định chất lượng bộ phận công trình, hạng mục công trình, công trình xây dựng theo quy định.

...

8. Biện pháp khắc phục hậu quả:

...

n) Buộc mua bảo hiểm công trình với hành vi quy định tại điểm đ khoản 5 Điều này trong trường hợp công trình đang thi công xây dựng;

...

Bên cạnh đó, tại Điều 32 Nghị định 16/2022/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính đối với trường hợp không mua bảo hiểm đối với người lao động thi công trên công trường như sau:

Vi phạm quy định về an toàn trong thi công xây dựng công trình

...

3. Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Vi phạm quy định về phương án, giải pháp phá dỡ công trình xây dựng;

b) Không mua bảo hiểm đối với người lao động thi công trên công trường và bảo hiểm trách nhiệm dân sự đối với bên thứ ba theo quy định.

4. Biện pháp khắc phục hậu quả (đối với công trình đang thi công xây dựng):

...

h) Buộc mua bảo hiểm theo quy định với hành vi quy định tại điểm b khoản 3 Điều này

Như vậy, nếu chủ đầu tư dự án không mua bảo hiểm công trình cho dự án của mình thì sẽ bị phạt vi phạm hành chính từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng và buộc phải mua bảo hiểm xây dựng.

Đối với nhà thầu thi công không mua bảo hiểm cho người lao động thi công thì sẽ bị phạt vi phạm hành chính từ 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng và cũng buộc phải mua bảo hiểm cho người lao động.

Chi phí mua bảo hiểm xây dựng bắt buộc quy định như thế nào?

Căn cứ tại điểm b khoản 6 Điều 4 Nghị định 67/2023/NĐ-CP, khoản 2 Điều 9 Nghị định 220/2026/NĐ-CP quy định:

Nguyên tắc chung

...

6. Chi phí mua bảo hiểm bắt buộc:

a) Đối với bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới và bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc: Bên mua bảo hiểm được tính chi phí mua bảo hiểm bắt buộc vào giá thành sản phẩm, dịch vụ hoặc chi phí hoạt động kinh doanh (đối với cơ sở sản xuất kinh doanh) hoặc vào chi thường xuyên (đối với cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức chính trị xã hội và các tổ chức khác).

b) Chi phí mua bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động xây dựng: Thực hiện theo quy định pháp luật về xây dựng và các quy định tại Nghị định này.

...

Theo đó, chi phí mua bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động xây dựng: Thực hiện theo quy định pháp luật về xây dựng và các quy định tại Nghị định này.