Điều kiện đăng ký người phụ thuộc là cá nhân khác không nơi nương tựa theo Công văn 10493 là gì?

Điều kiện đăng ký người phụ thuộc là cá nhân khác không nơi nương tựa theo Công văn 10493 là gì?

Căn cứ theo Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định đối tượng được xác định là người phụ thuộc như sau:

Giảm trừ gia cảnh

...

2. Đối tượng và căn cứ xác định người phụ thuộc mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng như sau:

...

đ) Cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng, bao gồm anh ruột, chị ruột, em ruột của người nộp thuế; ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại của người nộp thuế; cô ruột, dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột của người nộp thuế; cháu ruột của người nộp thuế; người phải trực tiếp nuôi dưỡng khác theo quy định của pháp luật.

Người phụ thuộc quy định tại điểm này là cá nhân đang sống cùng người nộp thuế và người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định tại các Điều 104, 105 và 106 của Luật Hôn nhân và gia đình và pháp luật liên quan khác.

3. Cá nhân được tính là người phụ thuộc theo hướng dẫn tại điểm d và điểm đ khoản 2 Điều này phải đáp ứng các điều kiện sau:

a) Đối với người trong độ tuổi lao động phải đáp ứng đồng thời các điều kiện sau: Không có khả năng lao động, không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá mức theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính;

b) Đối với người ngoài độ tuổi lao động phải không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá mức theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

...

Theo đó, tại Công văn 10493/NBI-QLDN1 năm 2026 Tải về hướng dẫn điều kiện xác định người phụ thuộc là cá nhân khác không nơi nương tựa như sau:

Căn cứ quy định nêu trên và theo trình bày của Công ty, trường hợp người lao động đã đăng ký giảm trừ gia cảnh từ tháng 9/2025 đối với dì ruột thuộc nhóm cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng; người phụ thuộc này không sống cùng người lao động nên không đáp ứng điều kiện quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 47 Nghị định số 253/2026/NĐ- CP để được xác định là người phụ thuộc.

Như vậy, điều kiện để xác định người phụ thuộc là cá nhân khác không nơi nương tựa do người nộp thuế nuôi dưỡng như sau:

(1) Cá nhân khác không nơi nương tựa gồm:

- Anh ruột, chị ruột, em ruột của người nộp thuế

- Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại của người nộp thuế

- Cô ruột, dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột của người nộp thuế

- Cháu ruột

- Người phải trực tiếp nuôi dưỡng khác theo quy định của pháp luật

(2) Phải đáp ứng các điều kiện sau đây:

- Sống chung với người nộp thuế

- Trong độ tuổi lao động đáp ứng 2 điều kiện sau:

+ Không có khả năng lao động là người có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên xác định theo quy định của pháp luật (khoản 4 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP)

+ Không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá mức 3 triệu đồng theo quy định tại Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC.

- Ngoài độ tuổi lao động đáp ứng 1 trong 2 điều kiện sau:

+ Không có thu nhập

+ Có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá mức 3 triệu đồng theo quy định tại Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC.

Điều kiện đăng ký người phụ thuộc là cá nhân khác không nơi nương tựa theo Công văn 10493 là gì? (Hình từ Internet)

Thời hạn đăng ký người phụ thuộc là khi nào?

Căn cứ tại khoản 2 Điều 48 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định nguyên tắc giảm trừ gia cảnh như sau:

Nguyên tắc giảm trừ gia cảnh

...

2. Giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc

a) Người nộp thuế được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc nếu người nộp thuế đã đăng ký thuế và đăng ký người phụ thuộc. Thời hạn đăng ký người phụ thuộc cùng với hồ sơ chứng minh người phụ thuộc trước ngày 31 tháng 12 của năm tính thuế và thực hiện ổn định cho các năm sau nếu không có thay đổi.

Trường hợp người nộp thuế chưa tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc trong năm tính thuế thì được tính giảm trừ cho người phụ thuộc kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng;

b) Khi người nộp thuế đăng ký giảm trừ cho người phụ thuộc sẽ được tạm tính giảm trừ gia cảnh trong năm kể từ khi đăng ký người phụ thuộc (được tính đủ theo tháng).

Trường hợp nhiều người nộp thuế có chung người phụ thuộc phải nuôi dưỡng thì người nộp thuế tự thỏa thuận để đăng ký giảm trừ gia cảnh vào một người nộp thuế trong năm tính thuế. Trường hợp có thay đổi về thỏa thuận thì việc thay đổi áp dụng cho kỳ tính thuế tiếp theo;

c) Trường hợp người nộp thuế có nhiều nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công thì được lựa chọn nơi đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc và phải đảm bảo mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế trong năm tính thuế.

...

Như vậy, thời hạn đăng ký người phụ thuộc cùng với hồ sơ chứng minh người phụ thuộc trước ngày 31/12 của năm tính thuế và thực hiện ổn định cho các năm sau nếu không có thay đổi.

Trường hợp người nộp thuế chưa tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc trong năm tính thuế thì được tính giảm trừ cho người phụ thuộc kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng.

Mức giảm trừ gia cảnh năm 2026 cho người phụ thuộc như thế nào?

Theo đó, tại Điều 1 Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 quy định mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân như sau:

Mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân

Điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh quy định tại khoản 1 Điều 19 của Luật Thuế thu nhập cá nhân như sau:

a) Mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm);

b) Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.

Đồng thời, căn cứ Điều 2 Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 quy định về hiệu lực thi hành như sau:

Hiệu lực thi hành

1. Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2026 và áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

2. Nghị quyết số 954/2020/UBTVQH14 ngày 02 tháng 6 năm 2020 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân hết hiệu lực kể từ ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành.

Như vậy, Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026 và áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Do đó, mức giảm trừ gia cảnh năm 2026 đối với người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng và người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.