Đã có Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước 2026 áp dụng từ năm ngân sách 2027 mới nhất?

Đã có Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước 2026 áp dụng từ năm ngân sách 2027 mới nhất?

Ngày 31/07/2026, Bộ Tư pháp đã công bố Tài liệu thẩm định dự thảo Luật Ngân sách nhà nước 2026 (gọi tắt là dự thảo Luật).

>> Tải về Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước 2026 áp dụng từ năm ngân sách 2027

Theo đó, dự thảo Luật có nội dung về lập, chấp hành, kiểm toán, quyết toán, công khai, giám sát ngân sách nhà nước; quan lý nhà nước về đầu tư công; nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan, tô chức, đơn vị, cá nhân có liên quan trong lĩnh vực ngân sách nhà nước và hoạt động đầu tư công.

Ngoài ra, tại Điều 100 dự thảo Luật có nêu về hiệu lực thi hành như sau:

- Dự thảo Luật có hiệu lực thi hành từ năm ngân sách 2027, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 100 dự thảo Luật.

- Luật Ngân sách nhà nước 2025 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật Dự trữ quốc gia 2025; Luật Đầu tư công 2024 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật Sửa đổi Luật Đấu thầu; Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư; Luật Hải quan; Luật Thuế giá trị gia tăng; Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; Luật Đầu tư; Luật Đầu tư công; Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2025 và Luật Xây dựng 2025 hết hiệu lực kê từ ngày dự thảo Luật có hiệu lực thi hành.

- Thành phố Hà Nội thực hiện cơ chế, chính sách tài chính ngân sách đặc thù theo quy định của Luật Thủ đô 2026; đôi với một số địa phương đang áp dụng cơ chế, chính sách tài chính ngân sách đặc thù được tiép tục thực hiện theo quy định tại các nghị quyết của Quốc hội và quy định của Chính phủ.

Đã có Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước 2026 áp dụng từ năm ngân sách 2027 mới nhất? (Hình từ Internet)

Nguyên tắc cân đối ngân sách nhà nước được quy định như thế nào?

Căn cứ Điều 7 Luật Ngân sách nhà nước 2025 quy định về nguyên tắc cân đối ngân sách nhà nước như sau:

(1) Các khoản thu từ thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác thuộc ngân sách theo quy định của pháp luật được tổng hợp đầy đủ vào cân đối ngân sách nhà nước, theo nguyên tắc không gắn với nhiệm vụ chi cụ thể. Trường hợp có khoản thu cần gắn với nhiệm vụ chỉ cụ thể theo quy định của pháp luật thì được bố trí tương ứng từ các khoản thu này trong dự toán chỉ ngân sách để thực hiện. Việc ban hành chính sách thu ngân sách phải bảo đảm nguyên tắc cân đối ngân sách trong trung hạn, dài hạn và thực hiện các cam kết về hội nhập quốc tế.

(2) Ngân sách nhà nước được cân đối theo nguyên tắc tổng số thu từ thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác thuộc ngân sách phải lớn hơn tổng số chỉ thường xuyên và góp phần tích lũy ngày càng cao để chi đầu tư phát triển; trường hợp còn bội chi thì số bội chi phải nhỏ hơn số chi đầu tư phát triển, tiến tới cân bằng thu, chi ngân sách; trường hợp đặc biệt Chính phủ trình Quốc hội xem xét, quyết định.

(3) Vay để bù đắp bội chi ngân sách nhà nước chỉ được sử dụng cho chi đầu tư phát triển, không sử dụng cho chi thường xuyên.

(4) Bội chi ngân sách trung ương được bù đắp từ các nguồn sau đây:

- Vay trong nước từ phát hành trái phiếu Chính phủ, công trái xây dựng Tổ quốc và các khoản vay trong nước khác theo quy định của pháp luật;

- Vay ngoài nước từ các khoản vay của Chính phủ các nước, các tổ chức quốc tế và phát hành trái phiếu Chính phủ ra thị trường quốc tế, không bao gồm các khoản vay về cho vay lại.

(5) Bội chi ngân sách địa phương:

- Chi ngân sách địa phương cấp tỉnh được bội chi; bội chi ngân sách địa phương chỉ được sử dụng để đầu tư các dự án thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn đã được Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định;

- Bội chi ngân sách địa phương được bù đắp bằng các nguồn vay trong nước từ phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay lại từ nguồn Chính phủ vay về cho vay lại và các khoản vay trong nước khác theo quy định của pháp luật;

- Bội chi ngân sách địa phương được tổng hợp vào bội chi ngân sách nhà nước và do Quốc hội quyết định.

(6) Mức dư nợ vay của ngân sách địa phương:

- Đối với các địa phương không nhận bổ sung cân đối từ ngân sách trung ương, mức dư nợ vay không vượt quá 120% số dự toán thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp;

- Đối với các địa phương nhận bổ sung cân đối từ ngân sách trung ương, mức dư nợ vay không vượt quá 80% số dự toán thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp;

- Trường hợp cần huy động vốn vay lớn hơn mức dư nợ vay quy định tại điểm a và điểm b khoản 6 Điều 7 Luật Ngân sách nhà nước 2025 để thực hiện dự án của địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh báo cáo Hội đồng nhân dân cùng cấp hoặc báo cáo Thường trực Hội đồng nhân dân trong thời gian Hội đồng nhân dân không họp xem xét, cho ý kiến để báo cáo Chính phủ xem xét, trình Quốc hội quyết định.

Cơ quan quản lý thuế còn quản lý thu các khoản ngân sách nhà nước nào ngoài thuế?

Theo khoản 2 Điều 4 Luật Quản lý thuế 2025 quy định các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước do cơ quan quản lý thuế quản lý thu như sau:

Giải thích từ ngữ

Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

1. Thuế là một khoản phải nộp ngân sách nhà nước bắt buộc của tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân, cá nhân kinh doanh theo quy định của các luật thuế.

2. Các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước do cơ quan quản lý thuế quản lý thu (sau đây gọi là khoản thu khác) là các khoản thu được quy định tại điểm b khoản 1 Điều 38 của Luật này.

...

Dẫn chiếu đến điểm b khoản 1 Điều 38 Luật Quản lý thuế 2025 quy định các khoản thu khác như sau:

Nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan quản lý thuế, công chức quản lý thuế

1. Nhiệm vụ của cơ quan quản lý thuế, công chức quản lý thuế:

...

b) Tổ chức thực hiện quản lý thu đối với các khoản thu khác gồm: phí và lệ phí theo quy định của Luật Phí và lệ phí; tiền sử dụng đất; tiền thuê đất; tiền cấp quyền khai thác khoáng sản; tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước; tiền sử dụng khu vực biển; thu từ chuyển đổi sở hữu doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập; thu từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng quyền mua cổ phần, quyền góp vốn nhà nước tại doanh nghiệp; lợi nhuận sau thuế còn lại sau khi trích lập các quỹ theo quy định của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, cổ tức và lợi nhuận được chia cho phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp theo quy định; các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật.

Đối với các khoản phí, lệ phí không do cơ quan quản lý thuế trực tiếp thu thì cơ quan, tổ chức được giao thu phí, lệ phí theo quy định của Luật Phí và lệ phí thực hiện các nội dung quản lý thu theo quy định tại khoản 7 Điều 39 của Luật này.

...

Như vậy, ngoài thuế thì cơ quan quản lý thuế còn quản lý thu các khoản khác thuộc ngân sách nhà nước bao gồm:

- Phí và lệ phí theo quy định của Luật Phí và lệ phí 2015;

- Tiền sử dụng đất;

- Tiền thuê đất;

- Tiền cấp quyền khai thác khoáng sản;

- Tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước;

- Tiền sử dụng khu vực biển;

- Thu từ chuyển đổi sở hữu doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập;

- Thu từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng quyền mua cổ phần, quyền góp vốn nhà nước tại doanh nghiệp;

- Lợi nhuận sau thuế còn lại sau khi trích lập các quỹ theo quy định của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, cổ tức và lợi nhuận được chia cho phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp theo quy định;

- Các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật.