Thủ tục đăng ký, đăng ký lại, điều chỉnh đóng BHXH tự nguyện như thế nào?

Thủ tục đăng ký, đăng ký lại, điều chỉnh đóng BHXH tự nguyện như thế nào?

Theo mục 2 Phần II Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định 2695/QĐ-BTC năm 2026 hướng dẫn thực hiện thủ tục đăng ký, đăng ký lại, điều chỉnh đóng BHXH tự nguyện; bảo hiểm TNLĐ theo hình thức tự nguyện; cấp sổ BHXH như sau:

(1) Trình tự thực hiện:

Bước 1. Lập, nộp hồ sơ

- Người tham gia BHXH tự nguyện, bảo hiểm TNLĐ tự nguyện: Kê khai Tờ khai, nộp hồ sơ, tiền đóng cho Tổ chức hỗ trợ phát triền đối tượng dịch vụ/cơ quan BHXH.

- Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng dịch vụ: Kê khai, lập hồ sơ, thu tiền đóng theo phương thức đăng ký của người tham gia; nộp hồ sơ điện tử và tiền đóng của người tham gia cho cơ quan BHXH.

Bước 2. Cơ quan BHXH tiếp nhận hồ sơ và giải quyết theo quy định. Trường hợp hồ sơ tiếp nhận và dữ liệu chưa đầy đủ, chính xác: hướng dẫn bỏ sung hoàn thiện hồ sơ hoặc trả lại hồ sơ kèm theo lý do.

Bước 3. Nhận kết quả

(2) Cách thức thực hiện: Trực tiếp, trực tuyến hoặc qua dịch vụ bưu chính.

(3) Thành phần, số lượng hồ sơ:

Hồ sơ Đăng ký, đăng ký lại, điều chỉnh đóng BHXH tự nguyện

- Người tham gia: Tờ khai đăng ký, điều chỉnh thông tin tham gia ВНХН, BHYT (Mẫu TK1-TS Tải về).

- Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng dịch vụ:

+ Tờ khai đơn vị đăng ký, điều chỉnh thông tin tham gia BHXH, BHYT, BHTN (Mẫu TK3-TS Tải về) khi đơn vị đăng ký tham gia BHXH, BHYT, BHTN lần đầu hoặc điều chỉnh thông tin.

+ Danh sách tham gia BHXH tự nguyện (Mẫu D05-TS) khi có phát sinh tăng mới, đóng tiếp, đóng lại, thay đổi phương thức đóng, mức đóng...của người tham gia BHXH tự nguyện.

+ Tờ khai đăng ký, điều chỉnh thông tin tham gia BHXH, BHYT (Mẫu TK1- TS) của người tham gia đối với trường hợp đăng ký lần đầu hoặc điều chỉnh thông tin.

Hồ sơ Đăng ký, đăng ký lại, điều chỉnh đóng bảo hiểm TNLĐ tự nguyện

- Người tham gia: Tờ khai đăng ký, điều chỉnh thông tin tham gia BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS).

- Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng dịch vụ:

+ Tờ khai đơn vị đăng ký, điều chỉnh thông tin tham gia BHXH, BHYT, BHTN (Mẫu TK3-TS) khi đơn vị đăng ký tham gia BHXH, BHYТ, ВHTN lần đầu hoặc điều chỉnh thông tin.

+ Danh sách tham gia bảo hiểm TNLĐ theo hình thức tự nguyện (Mẫu D06- TS) khi có phát sinh tăng mới, đóng tiếp, đóng lại, thay đổi phương thức đóng...của người tham gia bảo hiểm TNLĐ theo hình thức tự nguyện.

+ Tờ khai đăng ký, điều chỉnh thông tin tham gia BHXH, BHYT (Mẫu TK1- TS) của người tham gia đối với trường hợp đăng ký lần đầu hoặc điều chỉnh thông tin.

Hoàn trả tiền đóng BHXH tự nguyện (Chỉ cá nhân thực hiện)

- Tờ khai đăng ký, điều chỉnh thông tin tham gia BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS).

- Bản sao chúng thực hoặc bản chụp kèm theo bản chính Giấy chứng tử, Giấy khai tử hoặc Trích lục khai tử để đối chiếu đối với trường hợp người tham gia chết hoặc Tòa án tuyên bố là đã chết (không phải cung cấp nếu đã có trong CSDL hộ tịch được chia sẻ với cơ quan BHXH).

Ghi chú:

- Các thành phần hồ sơ là mẫu do cơ quan BHXH ban hành là bản chính;

- Trường hợp các thành phần hồ sơ khác đã có trong CSDL cơ quan BHXH đang quản lý, CSDL quốc gia về dân cư, CSDL hộ tịch điện tử, CSDL chuyên ngành khác được kết nối, chia sẻ đủ điều kiện khai thác, sử dụng, đảm bào tính pháp lý theo quy định thì đơn vị, người tham gia không phải cung cấp cho cơ quan BHXH. Trường hợp ủy quyền nhận tiền hoàn trả: Hồ sơ kèm theo Văn bản ủy quyền (được chứng thực) theo quy định của pháp luật.

Số lượng hồ sơ: 01 bộ

(4) Thời hạn giải quyết:

- Trường hợp Đăng ký, đăng ký lại, điều chỉnh đóng BHXH tự nguyện: 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định.

- Trường hợp Hoàn trả tiền đóng BHXH tự nguyện: 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định.

- Trường hợp Đăng ký đóng Bảo hiểm TNLĐ tự nguyện: 07 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định.

Trường hợp Điều chỉnh thông tin tham gia bảo hiểm TNLĐ tự nguyện: 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định.

- Trường hợp Đăng ký lại phương thức đóng bảo hiểm TNLĐ tự nguyện: trong 01 ngày đối với trường hợp nhận đủ hồ sơ theo quy định.

(5) Đối tượng thực hiện thủ tục hành chính:

- Đối tượng tham gia BHXH tự nguyện bao gồm:

+ Công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc và không phải là người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHХН, trợ cấp hằng tháng.

+ Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả trường hợp NLĐ và người sử dụng lao động thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên và cán bộ, công chức, viên chức đang tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc, trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận về việc đóng BHXH bắt buộc trong thời gian này.

- NLĐ thuộc đối tượng tham gia bào hiểm TNLĐ theo hình thức tự nguyện là NLĐ làm việc không theo hợp đồng lao động từ đủ 15 tuổi trở lên, không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc về TNLĐ, BNN.

- Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng dịch vụ.

(6) Cơ quan giải quyết thủ tục hành chính: BHXH tỉnh/BHXH cơ sở theo phân cấp quản lý, giải quyết.

(7) Phí, lệ phí: Không.

Thủ tục đăng ký, đăng ký lại, điều chỉnh đóng BHXH tự nguyện như thế nào? (Hình từ Internet)

Những chế độ sẽ được hưởng khi tham gia đóng BHXH tự nguyện?

Căn cứ theo quy định tại Điều 4 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định về loại hình, các chế độ bảo hiểm xã hội như sau:

Loại hình, các chế độ bảo hiểm xã hội

1. Trợ cấp hưu trí xã hội có các chế độ sau đây:

a) Trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng;

b) Hỗ trợ chi phí mai táng;

c) Hưởng bảo hiểm y tế do ngân sách nhà nước đóng.

2. Bảo hiểm xã hội bắt buộc có các chế độ sau đây:

a) Ốm đau;

b) Thai sản;

c) Hưu trí;

d) Tử tuất;

đ) Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động.

3. Bảo hiểm xã hội tự nguyện có các chế độ sau đây:

a) Trợ cấp thai sản;

b) Hưu trí;

c) Tử tuất;

d) Bảo hiểm tai nạn lao động theo quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động.

4. Bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của Luật Việc làm.

5. Bảo hiểm hưu trí bổ sung.

Như vậy, theo quy định trên thì khi tham gia đóng BHXH tự nguyện người tham gia sẽ được hưởng những chế độ sau:

- Trợ cấp thai sản

- Hưu trí

- Tử tuất

- Bảo hiểm tai nạn lao động.

Kinh phí hỗ trợ tiền đóng BHXH cho người tham gia BHXH tự nguyện do ai thực hiện?

Căn cứ khoản 4 Điều 5 Nghị định 159/2025/NĐ-CP quy định kinh phí hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội như sau:

Hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện

...

2. Thời gian hỗ trợ tùy thuộc vào thời gian tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện thực tế của mỗi người nhưng không quá 10 năm (120 tháng).

3. Phương thức hỗ trợ

a) Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện thuộc đối tượng hỗ trợ theo quy định tại khoản 1 Điều này nộp số tiền đóng bảo hiểm xã hội phần thuộc trách nhiệm đóng của mình cho cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc tổ chức dịch vụ thu bảo hiểm xã hội tự nguyện do cơ quan bảo hiểm xã hội ủy quyền;

b) Định kỳ 03 tháng, 06 tháng hoặc 12 tháng, cơ quan bảo hiểm xã hội tổng hợp số đối tượng được hỗ trợ, số tiền thu của đối tượng và số tiền, ngân sách nhà nước hỗ trợ theo mẫu do Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành, gửi cơ quan tài chính để chuyển kinh phí vào quỹ bảo hiểm xã hội;

c) Cơ quan tài chính căn cứ quy định về phân cấp quản lý ngân sách của địa phương và bảng tổng hợp đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, kinh phí ngân sách nhà nước hỗ trợ do cơ quan Bảo hiểm xã hội chuyển đến, có trách nhiệm chuyển kinh phí vào quỹ bảo hiểm xã hội mỗi quý một lần; chậm nhất đến ngày 31 tháng 12 hằng năm phải thực hiện xong việc chuyển kinh phí hỗ trợ vào quỹ bảo hiểm xã hội của năm đó.

4. Kinh phí hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện do ngân sách địa phương đảm bảo theo phân cấp ngân sách nhà nước hiện hành; ngân sách trung ương hỗ trợ ngân sách địa phương theo quy định của pháp luật về nguyên tắc hỗ trợ có mục tiêu từ ngân sách trung ương cho ngân sách địa phương thực hiện các chính sách an sinh xã hội do trung ương ban hành.

...

Như vậy, kinh phí hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện do ngân sách địa phương đảm bảo theo phân cấp ngân sách nhà nước hiện hành; ngân sách trung ương hỗ trợ ngân sách địa phương theo quy định của pháp luật về nguyên tắc hỗ trợ có mục tiêu từ ngân sách trung ương cho ngân sách địa phương thực hiện các chính sách an sinh xã hội do trung ương ban hành.