Công văn 4118/TCS2-NVDTPC ngăn chặn hành vi sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán?

Công văn 4118/TCS2-NVDTPC ngăn chặn hành vi sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán?

Ngày 01/06/2026, Thuế cơ sở 2 TP Cần Thơ đã có Công văn 4118/TCS2-NVDTPC năm 2026 về việc tuyên truyền quy định về hệ thống sổ kế toán và kê khai trung thực nghĩa vụ thuế.

>>Tải về Công văn 4118/TCS2-NVDTPC năm 2026

Thực hiện chỉ đạo của Cục Thuế và Thuế thành phố Cần Thơ tại Công văn 2487/CTH-DLRR năm 2026 về việc phối hợp ngăn chặn hành vi gian lận thuế sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán tài chính; Thuế cơ sở 2 thông báo đến Quý người nộp thuế lưu ý, chủ động thực hiện tốt các nội dung sau:

(1) Hành vi vi phạm nghiêm cấm

Hiện nay, cơ quan thuế và các cơ quan bảo vệ pháp luật đã nhận diện hành vi gian lận thuế nghiêm trọng thông qua việc sử dụng phần mềm để vận hành song song hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên cho cùng một đơn vị kinh doanh trong một kỳ kế toán năm.

- Một hệ thống sổ dùng để báo cáo với cơ quan thuế (ghi nhận thiếu doanh thu).

- Một hệ thống số vận hành nội bộ để ghi nhận đầy đủ doanh thu thực tế nhằm trốn tránh nghĩa vụ thuế với Nhà nước.

(2) Các quy định pháp luật và chế tài xử lý

Tất cả các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh phải được ghi chép đầy đủ, chính xác, kịp thời trên một hệ thống sổ kế toán tài chính duy nhất. Hành vi vi phạm sẽ bị xửlý nghiêm khắc theo quy định pháp luật, cụ thể:

- Luật Kế toán 2015 (Khoản 10 Điều 13): Nghiêm cấm lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên hoặc cung cấp báo cáo tài chính không đồng ồng nhất dữ liệu trong cùng một kỳ kế toán.

- Luật Quản lý thuế 2019 (Điều 17, Điều 143): NNT phải khai thuế chính xác, trung thực, đầy đủ và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Hành vi không ghi chép vào sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số thuế phải nộp là hành vi trốn thuế.

- Bộ luật Hình sự 2015 (Điều 221): Quy định xử lý hình sự đối với Tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng đối với hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán nhằm bỏ ngoài số sách tài sản, nguồn vốn, kinh phí.

(3) Khuyến nghị của Cơ quan Thuế đối với Người nộp thuế

- Chủ động rà soát, tự điều chỉnh: Chấm dứt ngay việc cài đặt, tích hợp hoặc sửdụng các phần mềm kế toán, phần mềm quản lý bán hàng có tính năng can thiệp, che giấu doanh thu hoặc vận hành nhiều hệ thống số sách.

- Kê khai và xuất hóa đơn đúng thực tế: Thực hiện lập hóa đơn điện tử đầy đủ theo từng giao dịch và kê khai trung thực 100% doanh thu thực tế phát sinh.

Lưu ý: Cơ quan Thuế hiện đang phối hợp chặt chẽ với các tổ chức cung cấp giải pháp phần mềm để rà soát, kết nối dữ liệu truyền tự động, đồng thời triển khai nâng cấp các ứng dụng phân tích dữ liệu rủi ro công nghệ cao để kịp thời phát hiện, thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm.

Công văn 4118/TCS2-NVDTPC ngăn chặn hành vi sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán? (Hình từ Internet)

Thời điểm mở sổ kế toán của doanh nghiệp là khi nào?

Căn cứ khoản 1 Điều 26 Luật Kế toán 2015 quy định về thời điểm mở sổ kế toán như sau:

Mở sổ, ghi sổ, khóa sổ và lưu trữ sổ kế toán

1. Sổ kế toán phải mở vào đầu kỳ kế toán năm; đối với đơn vị kế toán mới thành lập, sổ kế toán phải mở từ ngày thành lập.

...

Đồng thời, tại khoản 1 Điều 12 Luật Kế toán 2015 quy định về kỳ kế toán năm như sau:

Kỳ kế toán

1. Kỳ kế toán gồm kỳ kế toán năm, kỳ kế toán quý, kỳ kế toán tháng và được quy định như sau:

a) Kỳ kế toán năm là 12 tháng, tính từ đầu ngày 01 tháng 01 đến hết ngày 31 tháng 12 năm dương lịch. Đơn vị kế toán có đặc thù về tổ chức, hoạt động được chọn kỳ kế toán năm là 12 tháng tròn theo năm dương lịch, bắt đầu từ đầu ngày 01 tháng đầu quý này đến hết ngày cuối cùng của tháng cuối quý trước năm sau và phải thông báo cho cơ quan tài chính, cơ quan thuế;

b) Kỳ kế toán quý là 03 tháng, tính từ đầu ngày 01 tháng đầu quý đến hết ngày cuối cùng của tháng cuối quý;

c) Kỳ kế toán tháng là 01 tháng, tính từ đầu ngày 01 đến hết ngày cuối cùng của tháng.

...

Theo đó, thời điểm mở sổ kế toán của doanh nghiệp là vào đầu kỳ kế toán năm. Đối với đơn vị kế toán mới thành lập, sổ kế toán phải mở từ ngày thành lập.

Như vậy, kỳ kế toán năm tính từ đầu ngày 01 tháng 01 đến hết ngày 31 tháng 12 năm dương lịch.

Lưu ý khi ghi sổ kế toán:

- Đơn vị kế toán phải căn cứ vào chứng từ kế toán để ghi sổ kế toán.

- Sổ kế toán phải được ghi kịp thời, rõ ràng, đầy đủ theo các nội dung của sổ. Thông tin, số liệu ghi vào sổ kế toán phải chính xác, trung thực, đúng với chứng từ kế toán.

- Việc ghi sổ kế toán phải theo trình tự thời gian phát sinh của nghiệp vụ kinh tế, tài chính. Thông tin, số liệu ghi trên sổ kế toán của năm sau phải kế tiếp thông tin, số liệu ghi trên sổ kế toán của năm trước liền kề. Sổ kế toán phải được ghi liên tục từ khi mở sổ đến khi khóa sổ.

- Thông tin, số liệu trên sổ kế toán phải được ghi bằng bút mực; không ghi xen thêm vào phía trên hoặc phía dưới; không ghi chồng lên nhau; không ghi cách dòng; trường hợp ghi không hết trang phải gạch chéo phần không ghi; khi ghi hết trang phải cộng số liệu tổng cộng của trang và chuyển số liệu tổng cộng sang trang kế tiếp.

Trường hợp nào được xem là trốn thuế theo Luật Quản lý thuế 2025?

Căn cứ khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế 2025, quy định 10 hành vi bị coi là trốn thuế bao gồm:

(1) Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế hoặc ngày hết thời hạn gia hạn nộp hồ sơ khai thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế 2025 dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn.

(2) Không ghi chép, ghi nhận trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp.

(3) Không lập hóa đơn và không kê khai thuế khi bán hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật hoặc ghi giá trị trên hóa đơn bán hàng thấp hơn giá trị thanh toán thực tế của hàng hóa, dịch vụ đã bán để khai thuế.

(4) Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ để hạch toán hàng hóa, dịch vụ mua vào trong hoạt động phát sinh nghĩa vụ thuế làm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc làm tăng số tiền thuế được miễn, số tiền thuế được giảm hoặc tăng số tiền thuế được khấu trừ, số tiền thuế được hoàn, số tiền thuế không phải nộp;

(5) Sử dụng chứng từ, tài liệu không phản ánh đúng bản chất giao dịch hoặc giá trị giao dịch thực tế để xác định sai số tiền thuế phải nộp, số tiền thuế được miễn, số tiền thuế được giảm, số tiền thuế được hoàn, số tiền thuế không phải nộp.

(6) Khai sai với thực tế hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu mà cá nhân, tổ chức vi phạm không tự nguyện khắc phục hậu quả bằng cách nộp đủ số tiền thuế phải nộp theo quy định.

(7) Cố ý không kê khai hoặc khai sai về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

(8) Cấu kết với người gửi hàng để nhập khẩu hàng hóa nhằm mục đích trốn thuế.

(9) Sử dụng hàng hóa thuộc đối tượng không chịu thuế, miễn thuế, xét miễn thuế không đúng mục đích quy định mà không khai báo việc chuyển đổi mục đích sử dụng với cơ quan quản lý thuế.

(10) Người nộp thuế có hoạt động kinh doanh trong thời gian ngừng, tạm ngừng hoạt động kinh doanh nhưng không thông báo với cơ quan quản lý thuế.

Lưu ý: Người nộp thuế không bị xử phạt về hành vi trốn thuế mà bị xử phạt về hành vi vi phạm thủ tục thuế đối với trường hợp sau đây:

- Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế.

- Nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế hoặc hết thời hạn gia hạn nộp hồ sơ khai thuế nhưng không phát sinh số tiền thuế phải nộp.

- Nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế hoặc hết thời hạn gia hạn nộp hồ sơ khai thuế có phát sinh số tiền thuế phải nộp và người nộp thuế đã nộp đủ số tiền thuế, tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước trước thời điểm cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra thuế hoặc trước thời điểm cơ quan thuế lập biên bản về hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế.

Như vậy, từ ngày 01/7/2026, người nộp thuế thực hiện một trong các hành vi nêu trên có thể bị xử phạt về hành vi trốn thuế theo quy định.

Lưu ý: Luật Quản lý thuế 2025 sẽ chính thức được áp dụng kể từ ngày 01/7/2026, đồng thời thay thế Luật Quản lý thuế 2019 hết hiệu lực từ ngày 30/6/2026.