Bảng phân biệt Tỷ giá xuất hóa đơn, Tỷ giá tính thuế, Tỷ giá hải quan, tỷ giá giao dịch thực tế và quy định áp dụng 2026?

Bảng phân biệt Tỷ giá xuất hóa đơn, Tỷ giá tính thuế, Tỷ giá hải quan, tỷ giá giao dịch thực tế và quy định áp dụng 2026?

Hiện nay, thực tế doanh nghiệp, kế toán thường dùng cụm từ "tỷ giá xuất hóa đơn" cho tất cả tỷ giá, trong khi theo quy định có 04 loại tỷ giá liên quan bao gồm: Tỷ giá ghi sổ kế toán; tỷ giá ghi trên hóa đơn; tỷ giá tính thuế; tỷ giá hải quan.

Tham khảo Bảng phân biệt Tỷ giá xuất hóa đơn, Tỷ giá tính thuế, Tỷ giá hải quan, tỷ giá giao dịch thực tế và quy định áp dụng 2026 dưới đây:

Xem thêm: Cục Thuế chốt Tỷ giá xuất hóa đơn là tỷ giá mua vào của Vietcombank từ 01/7/2026 đúng không?

Xem thêm:

>>> Chênh lệch tỷ giá hối đoái được hạch toán như thế nào theo Thông tư 99?

Bảng phân biệt Tỷ giá xuất hóa đơn, Tỷ giá tính thuế, Tỷ giá hải quan, tỷ giá giao dịch thực tế và quy định áp dụng 2026? (Hình từ Internet)

Cơ quan thuế hướng dẫn ghi nhận tỷ giá theo Thông tư 99/2025 như thế nào?

Căn cứ Điều 7 Luật Quản lý thuế 2019 quy định về đồng tiền khai thuế, nộp thuế như sau:

Đồng tiền khai thuế, nộp thuế

1. Đồng tiền khai thuế, nộp thuế là Đồng Việt Nam, trừ các trường hợp được phép khai thuế, nộp thuế bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi.

2. Người nộp thuế hạch toán kế toán bằng ngoại tệ theo quy định của Luật Kế toán phải quy đổi ra Đồng Việt Nam theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm phát sinh giao dịch.

...

4. Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định đồng tiền khai thuế, nộp thuế bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi quy định tại khoản 1, khoản 3 và tỷ giá giao dịch thực tế quy định tại khoản 2 Điều này.

Đồng thời, theo khoản 2 Điều 4 Thông tư 80/2021/TT-BTC quy định tỷ giá tính thuế như sau:

Đồng tiền khai thuế, nộp thuế bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi và tỷ giá giao dịch thực tế

...

2. Tỷ giá giao dịch thực tế được thực hiện theo quy định pháp luật về kế toán.

Căn cứ quy định về nguyên tắc áp dụng tỷ giá hối đoái để ghi sổ kế toán cho các giao dịch kinh tế phát sinh trong kỳ bằng ngoại tệ tại Thông tư 99/2025/TT-BTC như sau:

TÀI KHOẢN 413 - CHÊNH LỆCH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

1. Quy định chung về tỷ giá hối đoái và chênh lệch tỷ giá hối đoái

1.2. Các loại tỷ giá hối đoái (sau đây gọi tắt là tỷ giá) sử dụng trong kế toán

Doanh nghiệp có nghiệp vụ kinh tế phát sinh bằng ngoại tệ phải thực hiện ghi sổ kế toán và lập Báo cáo tài chính theo một đơn vị tiền tệ thống nhất là Đồng Việt Nam hoặc đơn vị tiền tệ trong kế toán. Việc quy đổi ngoại tệ ra đồng Việt Nam hoặc đơn vị tiền tệ trong kế toán phải căn cứ vào tỷ giá giao dịch thực tế hoặc tỷ giá ghi sổ tùy theo nội dung và bản chất của nghiệp vụ kinh tế phát sinh và nguyên tắc áp dụng tỷ giá hối đoái hướng dẫn tại Thông tư này.

Khi doanh nghiệp xác định nghĩa vụ thuế liên quan đến các giao dịch bằng ngoại tệ (kê khai, quyết toán và nộp thuế), doanh nghiệp thực hiện theo các quy định của pháp luật về thuế.

1.2.1. Tỷ giá giao dịch thực tế

Tùy theo đặc điểm và yêu cầu quản lý của đơn vị, các doanh nghiệp được lựa chọn tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày giao dịch là tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch hoặc tỷ giá xấp xỉ với tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình tại ngày giao dịch của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch (sau đây gọi tắt là tỷ giá xấp xỉ). Tỷ giá xấp xỉ phải đảm bảo chênh lệch không vượt quá +/-1% so với tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình tại ngày giao dịch. Ví dụ tỷ giá xấp xỉ có thể là tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình được xác định hàng ngày hoặc hàng tuần hoặc hàng tháng trên cơ sở trung bình cộng giữa tỷ giá mua chuyển khoản và tỷ giá bán chuyển khoản hàng ngày của ngân hàng thương mại. Việc sử dụng tỷ giá xấp xỉ phải đảm bảo không làm ảnh hưởng trọng yếu đến tình hình tài chính và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ kế toán của doanh nghiệp.

Trường hợp ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch không công bố tỷ giá của loại ngoại tệ mà doanh nghiệp phát sinh thì doanh nghiệp được lựa chọn một loại tiền tệ trung gian để quy đổi sang đơn vị tiền tệ trong kế toán của đơn vị nhưng phải áp dụng nhất quán theo quy định của chuẩn mực kế toán Việt Nam. Doanh nghiệp phải trình bày trên Thuyết minh Báo cáo tài chính về căn cứ lựa chọn loại tiền tệ trung gian đó và cách thức quy đổi loại ngoại tệ phát sinh giao dịch sang đơn vị tiền tệ trong kế toán của doanh nghiệp.

...

1.4. Nguyên tắc áp dụng tỷ giá hối đoái để ghi sổ kế toán cho các giao dịch kinh tế phát sinh trong kỳ bằng ngoại tệ

...

1.4.2. Áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế

a) Trường hợp doanh nghiệp có các nghiệp vụ kinh tế phát sinh bằng ngoại tệ nhưng trong hợp đồng không quy định tỷ giá hối đoái cụ thể, doanh nghiệp sử dụng tỷ giá giao dịch thực tế quy định tại khoản 1.2.1 của tài khoản này để ghi sổ kế toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong kỳ cho từng trường hợp như sau:

...

- Các tài khoản phản ánh chi phí sản xuất, kinh doanh, chi phí khác. Riêng trường hợp phân bổ khoản chi phí chờ phân bổ vào chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ thì chi phí được ghi nhận theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm trả trước (không áp dụng theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm phân bổ chi phí).

- Các tài khoản phản ánh tài sản. Riêng trường hợp tài sản được mua có liên quan đến giao dịch trả trước cho người bán thì giá trị tài sản tương ứng với số tiền trả trước được áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm trả trước cho người bán (không áp dụng theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm ghi nhận tài sản).

...

Theo đó, nội dung Công văn 1445/VLO-QLDN3 năm 2026 Tải về hướng dẫn áp dụng tỷ giá theo Thông tư 99/2025/TT-BTC trong thanh toán tiền cho nhà cung cấp.

Như vậy, công ty được lựa chọn tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày giao dịch khi đáp ứng các điều kiện theo quy định tại Thông tư 99/2025/TT-BTC, ngoài ra, khi có nghiệp vụ kinh tế phát sinh bằng ngoại tệ phải thực hiện ghi sổ kế toán và lập Báo cáo tài chính theo một đơn vị tiền tệ thống nhất là Đồng Việt Nam hoặc đơn vị tiền tệ trong kế toán.

Giao dịch bán ngoại tệ không phải sử dụng hóa đơn theo Nghị định 254?

Căn cứ tại khoản 4 Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử như sau:

Trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử

...

4. Các khoản phí và các khoản thu khác phát sinh từ hoạt động tái bảo hiểm (bao gồm nhượng tái bảo hiểm, các khoản thu hoa hồng nhượng tái bảo hiểm và các khoản thu khác về nhượng tái bảo hiểm), nhận tiền gửi, hoạt động tài chính (phát hành chứng chỉ tiền gửi, phát hành chứng khoán sơ cấp, phát hành giấy tờ có giá), bán nợ, giao dịch ngoại tệ và sản phẩm phái sinh.

Đối với giao dịch bán ngoại tệ, căn cứ hệ thống quản lý dữ liệu của đơn vị, cuối tháng đơn vị thực hiện lập bảng tổng hợp chi tiết giao dịch phát sinh trong tháng, chịu trách nhiệm về tính chính xác nội dung thông tin từng giao dịch và cung cấp bảng tổng hợp chi tiết giao dịch bán ngoại tệ khi cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.

...

Như vậy, theo quy định thì từ ngày 01/07/2026 giao dịch bán ngoại tệ không phải sử dụng hóa đơn khi thực hiện giao dịch bán ngoại tệ, nhưng vẫn phải lập và lưu giữ bảng tổng hợp chi tiết giao dịch bán ngoại tệ theo tháng để phục vụ công tác quản lý và kiểm tra khi có yêu cầu.

Cụ thể, đối với giao dịch bán ngoại tệ, đơn vị vẫn phải thực hiện nghĩa vụ quản lý dữ liệu như sau:

- Căn cứ vào hệ thống quản lý dữ liệu của đơn vị, cuối mỗi tháng phải lập bảng tổng hợp chi tiết các giao dịch bán ngoại tệ phát sinh trong tháng.

- Đơn vị chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin từng giao dịch.

- Cung cấp bảng tổng hợp khi cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.