Hướng dẫn bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cộng tác viên dân số gồm có bao nhiêu chuyên đề?

Hướng dẫn bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cộng tác viên dân số gồm có bao nhiêu chuyên đề?

Căn cứ vào Quyết định 2610/QĐ-BYT năm 2026 về Hướng dẫn bồi dưỡng, tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ đối với cộng tác viên dân số do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành.

Theo đó, hướng dẫn bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cộng tác viên dân số như sau:

(1) Mục đích, yêu cầu

- Cập nhật chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về dân số; trang bị kiến thức cơ bản, kỹ năng thực hành về dân số và phát triển cho cộng tác viên dân số đáp ứng yêu cầu triển khai công tác dân số trong tình hình mới.

- Nâng cao năng lực thực thi nhiệm vụ của cộng tác viên dân số, bảo đảm đội ngũ cộng tác viên dân số có đủ kiến thức, kỹ năng quản lý địa bàn, quản lý đối tượng, các nhiệm vụ chuyên môn về dân số.

- Nội dung bồi dưỡng, tập huấn phải bám sát nhiệm vụ của cộng tác viên dân số theo quy định của Bộ Y tế.

(2) Đối tượng

- Cộng tác viên dân số mới tuyển chọn, cộng tác viên khác kiêm nhiệm công tác dân số;

- Cộng tác viên chưa được bồi dưỡng kiến thức về dân số theo hướng dẫn này.

(3) Thời gian

Thời gian: Từ 03 đến 05 ngày.

(4) Hình thức

Học trực tiếp, kết hợp giữa giảng dạy lý thuyết và chú trọng thực hành “cầm tay chỉ việc, thảo luận nhóm, đi thực tế tại địa bàn”.

(5) Nội dung

Chương trình gồm 09 chuyên đề, cụ thể như sau:

5.1. Chuyên đề 1: Những kiến thức cơ bản và tổng quan chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác dân số; nhiệm vụ của cộng tác viên dân số.

5.2. Chuyên đề 2: Quy mô dân số và mức sinh

- Đặc điểm dân số, mức sinh tại địa bàn quản lý;

- Các chính sách liên quan đến mức sinh;

- Các yếu tố ảnh hưởng tới việc kết hôn, sinh con;

- Hệ lụy của mức sinh thấp và sinh ít con;

- Các nhiệm vụ, giải pháp nhằm tăng mức sinh để đạt và duy trì mức sinh thay thế;

- Kỹ năng lập kế hoạch, truyền thông, vận động, tư vấn trước khi kết hôn, mang thai, sinh con, khuyến khích kết hôn trước 30 tuổi, sinh đủ 02 con trước 35 tuổi.

5.3. Chuyên đề 3: Giảm tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống

- Thực trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống tại địa bàn quản lý;

- Các quy định pháp luật về hôn nhân và gia đình;

- Các nguyên nhân; phong tục, tập quán ảnh hưởng tới tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống;

- Hệ lụy của tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống;

- Các nhiệm vụ, giải pháp nhằm giảm tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống;

- Kỹ năng lập kế hoạch, truyền thông, vận động, tư vấn về tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống.

5.4. Chuyên đề 4: Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh

- Thực trạng về mất cân bằng giới tính khi sinh;

- Nguyên nhân, hệ lụy mất cân bằng giới tính khi sinh;

- Các quy định pháp luật nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi;

- Các nhiệm vụ, giải pháp nhằm giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh;

- Kỹ năng lập kế hoạch, truyền thông, vận động, tư vấn về mất cân bằng giới tính khi sinh.

5.5. Chuyên đề 5: Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại cộng đồng thích ứng với già hóa dân số

- Thực trạng già hóa dân số, chăm sóc người cao tuổi;

- Nhu cầu của người cao tuổi;

- Các chính sách chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng thích ứng với già hóa dân số;

- Các nhiệm vụ, giải pháp phát huy, chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng;

- Kỹ năng lập kế hoạch, truyền thông, vận động, tư vấn chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng.

5.6. Chuyên đề 6: Sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình

- Chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình của từng nhóm tuổi;

- Giáo dục giới tính, tình dục an toàn, phòng tránh mang thai cho vị thành niên;

- Cung cấp, tư vấn sử dụng các biện pháp tránh thai, phòng tránh mang thai ngoài ý muốn và dự phòng vô sinh tại cộng đồng;

- Kỹ năng lập kế hoạch, truyền thông, vận động, tư vấn về chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình, chú trọng các nhóm đối tượng đặc thù.

5.7. Chuyên đề 7: Nâng cao chất lượng dân số

- Lợi ích của tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn; sàng lọc trước sinh, sơ sinh;

- Địa chỉ và quy trình tiếp cận các dịch vụ tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn; sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh và sơ sinh;

- Kỹ năng lập kế hoạch, truyền thông, vận động, tư vấn về các dịch vụ nâng cao chất lượng dân số.

5.8. Chuyên đề 8: Kỹ năng phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể và người có uy tín trong cộng đồng

- Vai trò của các ban, ngành, đoàn thể và người có uy tín trong cộng đồng với công tác dân số;

- Phương pháp tiếp cận, vận động các ban, ngành, đoàn thể và người có uy tín trong cộng đồng tham gia công tác dân số;

- Các hình thức và nội dung phối hợp giữa cộng tác viên dân số với các ban, ngành, đoàn thể và người có uy tín trong cộng đồng;

- Kỹ năng lập kế hoạch, phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể và người có uy tín trong cộng đồng trong triển khai công tác dân số.

5.9. Chuyên đề 9: Kỹ năng thực hiện công tác thống kê, báo cáo

- Quy trình thu thập, cập nhật thông tin thống kê chuyên ngành dân số, bảo mật thông tin cá nhân hộ gia đình;

- Kỹ năng sử dụng điện thoại thông minh khai thác thông tin về chăm sóc sức khỏe, sử dụng App/phần mềm quản lý dân số chuyên ngành;

- Kỹ năng thu thập, tổng hợp, đối chiếu số liệu và lập báo cáo định kỳ các hoạt động dân số tại thôn, bản;

Như vậy, Hướng dẫn bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cộng tác viên dân số gồm có 09 chuyên đề.

Hướng dẫn bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cộng tác viên dân số gồm có bao nhiêu chuyên đề? (Hình từ Internet)

Tiêu chuẩn để trở thành cộng tác viên dân số được quy định như thế nào?

Điều 2 Thông tư 02/2021/TT-BYT quy định để trở thành cộng tác viên dân số cần phải đáp ứng đủ 04 tiêu chuẩn sau:

- Có trình độ học vấn từ tốt nghiệp trung học cơ sở trở lên. Ở những thôn khó khăn hoặc có đồng bào dân tộc ít người không chọn được người có đủ trình độ học vấn như trên thì chọn người hoàn thành chương trình tiểu học; được đào tạo, tập huấn về dân số theo nội dung chuyên môn do Bộ Y tế ban hành.

- Đang sinh sống, làm việc ổn định tại thôn, nơi cộng tác viên dân số đảm nhiệm; tự nguyện tham gia làm cộng tác viên dân số; có tinh thần trách nhiệm, nhiệt tình tham gia hoạt động xã hội, có khả năng vận động quần chúng và được cộng đồng tín nhiệm.

- Ưu tiên những người đang làm công tác y tế thôn tham gia kiêm nhiệm cộng tác viên dân số.

- Có đủ sức khỏe để thực hiện các nhiệm vụ theo quy định.

Nhiệm vụ của cộng tác viên dân số là gì?

Điều 3 Thông tư 02/2021/TT-BYT quy định nhiệm vụ của công tác viên như sau:

- Cộng tác viên dân số có trách nhiệm cùng nhân viên y tế thôn và cộng tác viên các chương trình khác trên địa bàn tuyên truyền, vận động về công tác dân số, vệ sinh phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân trong địa bàn quản lý.

- Trực tiếp tuyên truyền, vận động, tư vấn về dân số cho người dân trong địa bàn đảm nhiệm.

- Cung cấp bao cao su, viên uống tránh thai đến từng hộ gia đình theo quy định; thực hiện tiếp thị, tiếp thị xã hội, xã hội hóa sản phẩm chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình và dịch vụ về dân số theo quy định.

- Kiểm tra, theo dõi việc duy trì thực hiện các nội dung về dân số của các hộ gia đình tại địa bàn quản lý.

- Thực hiện chế độ ghi chép ban đầu, thu thập số liệu, lập báo cáo định kỳ và đột xuất về dân số theo quy định hiện hành; cung cấp số liệu cho Trạm Y tế cấp xã, lập các sơ đồ và biểu đồ, quản lý số hộ gia đình về dân số tại địa bàn quản lý.

- Bảo quản và sử dụng các tài liệu (sổ sách, biểu mẫu báo cáo...) liên quan đến nhiệm vụ được giao.

- Tham dự giao ban cộng tác viên dân số hằng tháng do Trạm Y tế cấp xã tổ chức để phản ánh tình hình và báo cáo kết quả hoạt động dân số của địa bàn được giao quản lý.

- Tham dự các lớp tập huấn do cơ quan có thẩm quyền tổ chức.

- Phát hiện và đề xuất với cán bộ theo dõi công tác dân số cấp xã, cán bộ thuộc Trạm Y tế cấp xã các vấn đề cần thực hiện về dân số tại địa bàn quản lý.

- Thực hiện nhiệm vụ khác về dân số do Trạm trưởng Trạm Y tế xã hoặc Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao.

(Điều 3 Thông tư 02/2021/TT-BYT được đính chính bởi khoản 2 Điều 1 Quyết định 5335/QĐ-BYT năm 2021)