Mục tiêu của Hiệp định thuế có bao gồm việc ngăn ngừa không bị đánh thuế tại cả hai nước không?

Mục tiêu của Hiệp định thuế có bao gồm việc ngăn ngừa không bị đánh thuế tại cả hai nước không?

Tại Điều 10 Thông tư 95/2026/TT-BTC quy định một số trường hợp từ chối áp dụng Hiệp định thuế trên cơ sở nguyên tắc hưởng lợi Hiệp định thuế như sau:

Điều 10. Một số trường hợp từ chối áp dụng Hiệp định thuế trên cơ sở nguyên tắc hưởng lợi Hiệp định thuế

Trừ khi được quy định khác tại Hiệp định thuế về giới hạn hưởng lợi Hiệp định thuế, cơ quan thuế Việt Nam sẽ từ chối đề nghị áp dụng Hiệp định thuế trong các trường hợp sau:

1. Người đề nghị áp dụng Hiệp định thuế đối với số thuế đã phát sinh quá ba năm trước thời điểm đề nghị áp dụng Hiệp định thuế. Thời điểm đề nghị áp dụng Hiệp định thuế là ngày người đề nghị nộp đủ hồ sơ theo quy định tại Thông tư số 89/2026/TT-BTC của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định số 252/2026/NĐ-CP.

2. Khi mục đích chính của các hợp đồng hoặc các thỏa thuận là để được hưởng miễn hoặc giảm thuế theo Hiệp định thuế.

3. Người đề nghị áp dụng Hiệp định thuế không phải là người chủ sở hữu thực hưởng của khoản thu nhập mà số thuế liên quan đến khoản thu nhập đó được đề nghị miễn, giảm theo Hiệp định thuế. Người chủ sở hữu thực hưởng có thể là một cá nhân, một công ty hoặc một tổ chức nhưng phải là đối tượng có quyền sở hữu và kiểm soát đối với thu nhập, tài sản, hoặc các quyền tạo ra thu nhập. Khi xem xét để xác định một đối tượng là một người chủ sở hữu thực hưởng, cơ quan thuế sẽ xem xét toàn bộ các yếu tố và hoàn cảnh liên quan đến đối tượng đó trên cơ sở nguyên tắc "bản chất quyết định hình thức" vì mục tiêu của Hiệp định thuế là tránh đánh thuế hai lần, ngăn ngừa việc trốn lậu thuế và không tạo cơ hội cho việc không đánh thuế tại cả hai Bên ký kết. Người đề nghị áp dụng Hiệp định thuế không được coi là người chủ sở hữu thực hưởng nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

[...]

Như vậy, mục tiêu của Hiệp định thuế không chỉ nhằm tránh đánh thuế hai lần mà còn không tạo cơ hội cho việc không đánh thuế tại cả hai Bên ký kết.

Mục tiêu của Hiệp định thuế có bao gồm việc ngăn ngừa không bị đánh thuế tại cả hai nước không? (Hình từ Internet)

Quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế đề nghị áp dụng Hiệp định thuế, MAP, APA hiện nay được quy định ra sao?

Tại Điều 5 Thông tư 95/2026/TT-BTC quy định quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế đề nghị áp dụng Hiệp định thuế, MAP, APA như sau:

[1] Người nộp thuế có các quyền sau:

- Được cơ quan thuế hỗ trợ, hướng dẫn, giải thích việc áp dụng Hiệp định thuế;

- Được rút đơn hoặc đề nghị dừng đàm phán tại bất cứ thời điểm nào trước khi MAP, APA được ký kết;

- Được thuê hoặc sử dụng chuyên gia độc lập, tổ chức tư vấn theo quy định của pháp luật Việt Nam để hỗ trợ trong quá trình trao đổi các nội dung liên quan đến hồ sơ đề nghị áp dụng APA; việc tham gia của chuyên gia chỉ mang tính hỗ trợ, tư vấn và không làm thay đổi trách nhiệm của người nộp thuế;

- Trong quá trình thực hiện APA đơn phương, trường hợp có phát sinh việc đánh thuế trùng hoặc có sự điều chỉnh về thu nhập chịu thuế dẫn đến bất lợi cho người nộp thuế do quyết định của cơ quan thuế bên ký kết, người nộp thuế có quyền đề nghị sửa đổi hoặc hủy bỏ APA theo quy định tại Thông tư này.

[2] Người nộp thuế có nghĩa vụ sau:

- Giải trình, chứng minh việc đáp ứng các điều kiện được hưởng ưu đãi theo Hiệp định thuế;

- Cung cấp đầy đủ, kịp thời, trung thực, chính xác các thông tin, dữ liệu cho cơ quan thuế trong quá trình xử lý đề nghị MAP và APA;

- Chịu trách nhiệm trước pháp luật Việt Nam về tính đầy đủ, chính xác của hồ sơ, thông tin và dữ liệu đã cung cấp cho cơ quan thuế;

- Lưu giữ hồ sơ, chứng từ liên quan trong quá trình đề nghị, rà soát, phân tích, trao đổi, đàm phán, ký kết, lưu hành và thực hiện APA;

- Phối hợp với cơ quan thuế trong quá trình xử lý MAP, APA; có ý kiến chấp thuận hoặc không chấp thuận về nội dung dự thảo thỏa thuận chung theo yêu cầu của cơ quan thuế.

Nguyên tắc áp dụng Hiệp định thuế là gì?

Tại khoản 1 Điều 4 Thông tư 95/2026/TT-BTC quy định nguyên tắc áp dụng Hiệp định thuế như sau:

- Khi áp dụng, xác định nghĩa vụ thuế đối với từng trường hợp phải căn cứ theo quy định cụ thể tại từng Hiệp định thuế và Điều ước quốc tế về thuế khác;

- Trường hợp Hiệp định thuế và pháp luật thuế trong nước có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì sẽ áp dụng theo các quy định của Hiệp định thuế. Hiệp định thuế không làm phát sinh nghĩa vụ thuế mới, khác hoặc nặng hơn so với pháp luật thuế trong nước;

- Khi áp dụng Hiệp định thuế, việc giải thích các thuật ngữ được thực hiện theo quy định tại Hiệp định thuế. Trường hợp một thuật ngữ không được định nghĩa tại Hiệp định thuế thì thuật ngữ đó được hiểu theo quy định của pháp luật Việt Nam áp dụng đối với các loại thuế thuộc phạm vi điều chỉnh của Hiệp định thuế tại thời điểm áp dụng. Trường hợp thuật ngữ đó được quy định khác nhau tại pháp luật thuế và pháp luật khác thì áp dụng theo quy định của pháp luật thuế tại thời điểm áp dụng.

Trường hợp một thuật ngữ không được định nghĩa tại Hiệp định thuế và pháp luật Việt Nam không có quy định, Nhà chức trách có thẩm quyền của Việt Nam và Bên ký kết trao đổi, thống nhất cách hiểu để áp dụng.