Hướng dẫn hoạch toán khi bán khoản đầu tư có lãi thu bằng tiền mặt ra sao?

Hướng dẫn hoạch toán khi bán khoản đầu tư có lãi thu bằng tiền mặt ra sao?

Căn cứ tại Tiểu mục 3.6 Mục 3 Tài khoản 111 - Tiền mặt ban hành kèm theo Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định như sau:

TÀI KHOẢN 111 - TIỀN MẶT

[...]

3. Phương pháp kế toán một số giao dịch kinh tế chủ yếu

[...]

3.5. Thu hồi các khoản nợ phải thu, cho vay, tạm ứng, ký quỹ, ký cược bằng tiền mặt; Nhận ký quỹ, ký cược của các doanh nghiệp khác bằng tiền mặt, ghi:

Nợ TK 111 - Tiền mặt

Có các TK 128, 131, 136, 138, 141, 244, 344,...

3.6. Khi bán các khoản đầu tư ngắn hạn, dài hạn thu bằng tiền mặt, doanh nghiệp ghi nhận chênh lệch giữa số tiền thu được và giá gốc khoản đầu tư vào doanh thu hoạt động tài chính hoặc chi phí tài chính, ghi:

Nợ TK 111 - Tiền mặt

Nợ TK 229 - Dự phòng tổn thất tài sản (nếu có)

Nợ TK 635 - Chi phí tài chính (nếu lỗ)

Có các TK 121, 221, 222, 228 (giá vốn)

Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (nếu lãi).

Việc hoàn nhập các khoản dự phòng đã trích lập đối với các khoản đầu tư có thể được ghi nhận ngay cho từng giao dịch tại thời điểm bán khoản đầu tư hoặc khi xác định số trích lập dự phòng các khoản đầu tư vào cuối mỗi kỳ kế toán nhưng phải nhất quán theo quy định của chuẩn mực kế toán Việt Nam.

3.7. Khi thực nhận vốn góp của các chủ sở hữu bằng tiền mặt, ghi:

[...]

Theo đó, trường hợp doanh nghiệp bán khoản đầu tư ngắn hạn hoặc dài hạn thu bằng tiền mặt có lãi thì hạch toán như sau:

+ Nợ TK 111 - Tiền mặt;

+ Nợ TK 229 - Dự phòng tổn thất tài sản (nếu có);

+ Có các TK 121, 221, 222, 228 (giá vốn);

+ Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (nếu lãi).

Ví dụ: Doanh nghiệp bán khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn và thu tiền mặt. Khi đó doanh nghiệp ghi Nợ TK 111 - Tiền mặt, Có TK 128 - Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn theo giá vốn và Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính đối với phần chênh lệch lãi.

*Bài viết Hướng dẫn hoạch toán khi bán khoản đầu tư có lãi thu bằng tiền mặt ra sao?

Hướng dẫn hoạch toán khi bán khoản đầu tư có lãi thu bằng tiền mặt ra sao? (Hình từ Internet)

Tài khoản 515 - Doanh thu hoạt động tài chính dùng để làm gì?

Căn cứ tại Tài khoản 515 - Doanh thu hoạt động tài chính ban hành kèm Thông tư 99/2025/TT-BTC nêu rõ Tài khoản 515 dùng để phản ánh doanh thu tiền lãi, cổ tức, lợi nhuận được chia và doanh thu hoạt động tài chính khác của doanh nghiệp, gồm:

- Tiền lãi: Lãi cho vay; lãi tiền gửi; lãi bán hàng trả chậm, trả góp; lãi đầu tư trái phiếu, tín phiếu; chiết khấu thanh toán được hưởng do mua hàng hóa, dịch vụ; phần chênh lệch giá bán lại và giá mua trái phiếu của hợp đồng mua, bán lại trái phiếu Chính phủ; phần chênh lệch giữa giá mua lại trước hạn trái phiếu đã phát hành thấp hơn giá trị ghi sổ của trái phiếu; các khoản lãi dồn tích phải trả của trái phiếu (nếu có) tính đến thời điểm mua lại trái phiếu...

- Cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền hoặc tài sản phi tiền tệ cho giai đoạn sau ngày đầu tư (cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền hoặc tài sản phi tiền tệ cho giai đoạn trước ngày đầu tư được ghi giảm giá gốc khoản đầu tư). Việc xác định lãi dồn tích trước ngày mua do doanh nghiệp ước tính trên cơ sở thông tin của khoản đầu tư, tình hình tài chính, kết quả kinh doanh của đơn vị nhận đầu tư;

- Thu nhập về hoạt động đầu tư mua, bán chứng khoán ngắn hạn, dài hạn; Lãi chuyển nhượng vốn khi thanh lý các khoản vốn góp liên doanh, đầu tư vào công ty liên kết, đầu tư vào công ty con, đầu tư vốn khác;

- Thu nhập về các hoạt động đầu tư khác;

- Lãi tỷ giá hối đoái phát sinh hoặc lãi khi đánh giá lại khoản mục có gốc ngoại tệ, gồm cả lãi do bán ngoại tệ;

- Các khoản doanh thu hoạt động tài chính khác.

Kết cấu và nội dung phản ánh của Tài khoản 515 - Doanh thu hoạt động tài chính thế nào?

Căn cứ tại Tài khoản 515 - Doanh thu hoạt động tài chính ban hành kèm Thông tư 99/2025/TT-BTC nêu về kết cấu và nội dung phản ánh của Tài khoản 515 như sau:

Bên Nợ:

- Số thuế GTGT phải nộp tính theo phương pháp trực tiếp (nếu có);

- Kết chuyển doanh thu hoạt động tài chính thuần sang tài khoản 911- Xác định kết quả kinh doanh.

Bên Có: Các khoản doanh thu hoạt động tài chính phát sinh trong kỳ.

Tài khoản 515 không có số dư cuối kỳ.

*Bài viết Hướng dẫn hoạch toán khi bán khoản đầu tư có lãi thu bằng tiền mặt ra sao?