So sánh điểm thay đổi về khai thuế TNCN đối với thu nhập từ tiền lương tiền công tại Thông tư 89 2026 theo Công văn 5746?

- Về kỳ tính thuế: Sửa đổi kỳ khai thuế trong năm đối với tổ chức, cá nhân trả thu nhập và cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công theo quý nhằm giảm tần suất thực hiện thủ tục hành chính về thuế, giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế, đơn giản hóa công tác kê khai, nộp thuế và tạo thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.

Theo đó, Tờ khai thuế TNCN áp dụng đối với tổ chức, cá nhân trả thu nhập từ tiền lương, tiền công mẫu số 05/KK-TNCN và Tờ khai thuế TNCN áp dụng đối với cá nhân khai thuế trực tiếp với cơ quan thuế mẫu số 02/KK-TNCN đều đã bãi bỏ kỳ kê khai tháng.

Trước đây, tổ chức, cá nhân trả thu nhập kê khai thuế TNCN trong năm theo kỳ kê khai tháng hoặc quý trên cơ sở kỳ kê khai thuế giá trị gia tăng. Đối với cá nhân trực tiếp khai thuế TNCN với cơ quan thuế thì cá nhân có thể lựa chọn khai thuế theo tháng hoặc quý.

- Về phương pháp phân bổ, khai thuế, nộp thuế, quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với trường hợp phân bổ: Sửa đổi theo hướng tổ chức, cá nhân trả thu nhập được chủ động lựa chọn hình thức kê khai tập trung tại trụ sở chính và xác định số thuế TNCN phải nộp của từng địa điểm kinh doanh, đơn vị phụ thuộc hoặc kê khai riêng cho từng địa điểm kinh doanh, đơn vị phụ thuộc.

Trước đây, quy định bắt buộc trường hợp tổ chức khấu trừ thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công được trả tại trụ sở chính cho người lao động làm việc tại đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh tại tỉnh khác thì phải thực hiện phân bổ thuế TNCN.

- Về hồ sơ khai thuế:

+ Bãi bỏ thành phần hồ sơ đăng ký người phụ thuộc tại hồ sơ quyết toán thuế của cá nhân và thay thế bằng hồ sơ các khoản chi cho y tế, giáo dục - đào tạo của người nộp thuế và người phụ thuộc của người nộp thuế theo quy định của pháp luật thuế thu nhập cá nhân.

Trước đây, thành phần hồ sơ bao gồm bản sao (bản chụp từ bản chính) các chứng từ chứng minh số thuế đã khấu trừ, đã tạm nộp trong năm; hồ sơ đăng ký giảm trừ gia cảnh đối với người phụ thuộc trong trường hợp cá nhân chưa đăng ký người phụ thuộc tại thời điểm quyết toán.

+ Sửa đổi Mẫu biểu tờ khai thuế TNCN bổ sung các chỉ tiêu về thu nhập được miễn thuế, số thuế được miễn trên mẫu biểu tờ khai thuế TNCN: Quy định các mẫu biểu Tờ khai thuế TNCN đối với tổ chức, cá nhân trả thu nhập và cá nhân trực tiếp khai thuế (bao gồm các mẫu số: 02/KK-TNCN, 02/QTT-TNCN, 05/KK-TNCN và 05/QTT-TNCN) đều được bổ sung thêm các chỉ tiêu: (i) Thu nhập được miễn thuế (bao gồm: thu nhập từ thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; thu nhập của cá nhân là chuyên gia khởi nghiệp sáng tạo); (ii) Số thuế TNCN được miễn đối với cá nhân là nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao thuộc trường hợp được miễn thuế; cá nhân là nhân lực công nghệ số chất lượng cao.

Trước đây, mẫu biểu tờ khai thuế TNCN chỉ có các chỉ tiêu về thu nhập được miễn thuế theo Hiệp định, thu nhập được miễn theo hợp đồng dầu khí theo quy định của Luật Thuế TNCN và các văn bản hướng dẫn.

- Sửa đổi, bổ sung quy định rõ về khai thuế đối với thu nhập từ cổ phiếu thưởng, cổ phiếu mua với giá ưu đãi theo kế hoạch phát hành cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động (cổ phiếu ESOP), cụ thể:

+ Trường hợp tổ chức khấu trừ, nộp thay số thuế đã khấu trừ theo quy định của pháp luật thuế thu nhập cá nhân:

++ Kỳ tính thuế: Thực hiện khai theo tháng hoặc theo quý cùng với kỳ khai thuế giá trị gia tăng;

++ Cơ quan thuế tiếp nhận, xử lý hồ sơ khai thuế: cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức khấu trừ thuế;

++ Hồ sơ khai thuế: Tờ khai mẫu số 06/TNCN và Bảng kê mẫu số 06- 2/BK-TNCN.

+ Trường hợp cá nhân trực tiếp khai thuế đối với trường hợp cá nhân khi chuyển nhượng cổ phiếu thưởng, cổ phiếu ESOP mà cổ phiếu này chưa được tổ chức phát hành khấu trừ thuế và nộp thay số thuế đã khấu trừ:

++ Kỳ tính thuế: Khai thuế theo quý;

++ Cơ quan thuế tiếp nhận, xử lý hồ sơ khai thuế: cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức trả thu nhập hoặc cơ quan thuế quản lý trực tiếp nơi cá nhân cư trú trong trường hợp tổ chức trả thu nhập ở nước ngoài;

++ Hồ sơ khai thuế: Tờ khai mẫu số 02/KK-TNCN.

NHÓM

KHOẢN ĐƯỢC MIỄN / KHÔNG TÍNH THUẾ

NỘI DUNG MIỄN - ĐIỀU KIỆN / PHẠM VI

CĂN CỨ PHÁP LÝ

THỜI HẠN ÁP DỤNG

1.Tiền lương, tiền công

Khoản chi văn phòng phẩm, công tác phí, điện thoại, trang phục

- Không tính vào TNCT nếu khoản khoán chi phục vụ công việc không cao hơn mức quy định. DN áp dụng mức phù hợp với chi phí được trừ khi tính thuế TNDN; cơ quan nhà nước áp dụng theo văn bản có thẩm quyền / quy chế; tổ chức quốc tế, VPĐD nước ngoài theo quy định của tổ chức.

Theo điểm đ khoản 2 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP

Từ 01/07/2026; quy định tiền lương, tiền công áp dụng từ kỳ tính thuế 2026

2.Tiền lương, tiền công

Tiền ăn giữa ca, ăn trưa

- Nếu DN tổ chức ăn trực tiếp, mua suất ăn, cấp phiếu ăn thì không tính vào TNCT.

- Nếu chi tiền ăn cho NLĐ thì tối đa 1,2 triệu đồng / người / tháng không tính thuế; phần vượt tính TNCT.

Theo điểm g khoản 2 Điều 8; khoản 2 Điều 69 Nghị định 253/2026/NĐ-CP

Từ 01/07/2026

3.Tiền lương, tiền công

Nhà ở, điện, nước và dịch vụ kèm theo

• Nhà ở do NSDLĐ xây cho NLĐ: lợi ích nhà ở, điện, nước, dịch vụ kèm theo không tính TNCT.

- Nếu NSDLĐ trả thay tiền thuê nhà: tính theo thực tế nhưng không vượt 15% tổng TNCT, tại đơn vị, chưa gồm tiền nhà, điện, nước, dịch vụ.

Theo điểm h khoản 2 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP

Từ 01/07/2026; tiền lương, tiền công áp dụng từ kỳ tính thuế 2026

4.Tiền lương, tiền công

Các khoản không mang tính chất tiền lương, tiền công

- Bao gồm các khoản thưởng danh hiệu/giải thưởng theo quy định; hỗ trợ khám chữa bệnh hiểm nghèo; phương tiện đi lại; nhà ở công vụ; khoản phục vụ hoạt động Đảng, Quốc hội...; vé máy bay về phép; học phí cho con; bảo hiểm không bắt buộc không tích lũy; đào tạo nâng cao tay nghề; chi công tác/điều động có hóa đơn chứng từ; một số khoản tài trợ, hiếu hỉ, nguồn tài chính công đoàn và chế độ đặc thù.

Theo khoản 4 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP

Từ 01/07/2026; tiền lương, tiền công áp dụng kỳ tính thuế 2026

5.Tiền lương, tiền công

Phụ cấp, trợ cấp đặc thù

- Không tính TNCT đối với các khoản theo quy định như: ưu đãi người có công; kháng chiến, bảo vệ Tổ quốc; quốc phòng, an ninh; độc hại, nguy hiểm; thu hút, khu vực; một số khoản ngoại giao; BĐXH; khó khăn, thất nghiệp, thôi việc, mất việc; bảo trợ xã hội; phục vụ lãnh đạo cấp cao; chuyển vùng; nhân viên y tế thôn bản; phụ cấp đặc thù ngành nghề... Phần vượt mức quy định phải tính thuế, trừ trường hợp trợ cấp thôi việc, mất việc theo quy định tại điểm h.

Theo khoản 3 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP

Từ 01/07/2026; tiền lương, tiền công áp dụng kỳ tính thuế 2026

6.Tiền lương, tiền công

Trợ cấp thôi việc

- Khoản trợ cấp thôi việc thuộc trường hợp không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN.

Theo điểm h khoản 3 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP

Từ 01/07/2026; áp dụng đối với kỳ tính thuế năm 2026

7.Tiền lương

Làm ban đêm, làm thêm giờ, ngày không nghỉ phép

- Miễn tiền lương, tiền công làm ban đêm, làm thêm giờ phù hợp pháp luật lao động; tiền lương, tiền công trả cho ngày không nghỉ phép theo quy định.

- DN phải có bảng kê hoặc tài liệu chứng minh.

- Phần vượt mức pháp luật quy định phải tính thuế.

Theo Điều 26 Nghị định 253/2026/NĐ-CP; khoản 8 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025

Kỳ tính thuế năm 2026

8.Lương hưu

Lương hưu và thu nhập từ quỹ hưu trí

- Miễn lương hưu do Quỹ BHXH chi trả, kể cả trường hợp cá nhân ở Việt Nam nhận lương hưu do nước ngoài chi trả; miễn thu nhập do quỹ hưu trí bổ sung, quỹ hưu trí tự nguyện chi trả, không phân biệt định kỳ hay một lần.

Theo Điều 27 Nghị định 253/2026/NĐ-CP; khoản 9 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025

Kỳ tính thuế năm 2026

9.Chủ doanh nghiệp

Thu nhập của chủ DNTN, chủ công ty TNHH MTV

- Miễn thu nhập của chủ DNTN, cá nhân là chủ công ty TNHH MTV thành lập theo pháp luật Việt Nam nhận được sau khi doanh nghiệp đã hoàn thành nghĩa vụ thuế TNDN.

Theo Điều 39 Nghị định 253/2026/NĐ-CP; khoản 21 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025

Kỳ tính thuế năm 2026

10.Bảo hiểm

Bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm không bắt buộc có tích lũy

- Khi NSDLĐ mua bảo hiểm cho NLĐ của DN bảo hiểm hoạt động theo pháp luật Việt Nam, NLĐ chưa tính vào TNCT tại thời điểm mua.

- Khi đáo hạn, DN bảo hiểm khấu trừ 10% trên phần phí tích lũy thuộc diện chịu thuế.

- Từ 01/01/2026, mức được trừ tối đa 3 triệu đồng/tháng nếu NLĐ đồng thời tham gia các loại hình hưu trí/bảo hiểm liên quan theo quy định.

Theo điểm b khoản 3 Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP

Quy định phí bảo hiểm mới áp dụng từ 01/01/2026; Nghị định 253/2026/NĐ-CP có hiệu lực 01/07/2026

STT

NỘI DUNG LƯU Ý

CHI TIẾT / NỘI DUNG

1

Không phải tất cả đều gọi là “miễn thuế”.

Trong bảng này có hai bản chất:

- Không tính vào thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công: tiêu yếu nằm ở Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP.

- Thu nhập được miễn thuế: chủ yếu nằm ở Điều 18 - 39 Nghị định 253/2026/NĐ-CP hướng dẫn Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025.

2

Tiền ăn giữa ca có mốc áp dụng riêng.

Mức 1,2 triệu đồng/người/tháng được áp dụng từ 01/07/2026 theo khoản 2 Điều 69 Nghị định 253/2026/NĐ-CP.

3

Trợ cấp thôi việc: phụ cấp, trợ cấp đặc thù.

Tại điểm h khoản 3 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP và đặc biệt quy định rằng nếu doanh nghiệp có quy chế/HĐLĐ/thỏa ước quy định mức trợ cấp thôi việc cao hơn mức pháp luật thì phần chi thực tế vượt mức pháp luật vẫn không tính vào TNCT.

4

Làm thêm giờ: cần chứng minh và tuân thủ mức pháp luật.

- Phải có bảng kê thời gian làm đêm, làm thêm giờ hoặc tài liệu hợp pháp để chứng minh.

- Nếu khoản trả vượt mức pháp luật thì phần vượt tính vào TNCT.

5

Bảo hiểm nhân thọ: dễ nhầm với “miễn thuế”.

Không phải cứ doanh nghiệp mua bảo hiểm cho NLĐ là được miễn vĩnh viễn; tại thời điểm mua có trường hợp chưa tính vào TNCT, nhưng khi đáo hạn có cơ chế khấu trừ 10% theo quy định.