Mức tham chiếu đóng BHXH thay đổi như thế nào từ 1/7/2026?
Căn cứ Điều 7 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định về mức tham chiếu như sau:
Mức tham chiếu
1. Mức tham chiếu là mức tiền do Chính phủ quyết định dùng để tính mức đóng, mức hưởng một số chế độ bảo hiểm xã hội quy định trong Luật này.
2. Mức tham chiếu được điều chỉnh trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng, tăng trưởng kinh tế, phù hợp với khả năng của ngân sách nhà nước và quỹ bảo hiểm xã hội.
Đồng thời, tại khoản 13 Điều 141 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có quy định chuyển tiếp như sau:
Quy định chuyển tiếp
...
13. Khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu quy định tại Luật này bằng mức lương cơ sở. Tại thời điểm mức lương cơ sở bị bãi bỏ thì mức tham chiếu không thấp hơn mức lương cơ sở đó.
...
Căn cứ theo Điều 3 Nghị định 161/2026/NĐ-CP quy định mức lương cơ sở mới từ ngày 01/07/2026 như sau:
Mức lương cơ sở
1. Mức lương cơ sở dùng làm căn cứ:
a) Tính mức lương trong các bảng lương, mức phụ cấp và thực hiện các chế độ khác theo quy định của pháp luật đối với các đối tượng quy định tại Điều 2 Nghị định này;
b) Tính mức hoạt động phí, sinh hoạt phí theo quy định của pháp luật;
c) Tính các khoản trích và các chế độ được hưởng theo mức lương cơ sở.
2. Từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng.
...
Theo quy định, có thể thấy, mức lương cơ sở cũng là căn cứ xác định mức tiền lương làm cơ sở đóng BHXH bắt buộc của một số nhóm.
Từ ngày 01/07/2026 sẽ bãi bỏ mức lương cơ sở 2.340.000 đồng theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP và áp dụng mức tham chiếu theo mức lương cơ sở mới là 2.530.000 đồng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP.
Cập nhật mức đóng BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện mới nhất?
Mức đóng BHXH bắt buộc từ 1/7/2026:
Theo khoản 1 Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định về tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc như sau:
Căn cứ đóng bảo hiểm xã hội
1. Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được quy định như sau:
...
đ) Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
2. Thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
3. Chính phủ quy định chi tiết điểm b khoản 1 Điều này; quy định việc truy thu, truy đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Theo đó, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất sẽ dựa vào mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
Do đó, từ 01/07/2026 sẽ thay đổi mức đóng BHXH khi tăng lương cơ sở lên 2.530.000 đồng. Cụ thể, mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ ngày 01/07/2026 khi tăng lương cơ sở như sau:
- Mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất: 2.530.000 đồng.
- Mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc cao nhất: 50.600.000 đồng.
Tham khảo cách tính đóng BHXH bắt buộc năm 2026: Cụ thể, căn cứ theo các quy định tại Điều 33 và 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2024; Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP; Điều 43 Nghị định 158/2025/NĐ-CP; Điều 33 Luật Việc làm 2025 thì tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN năm 2026 chi tiết như sau:
Trong đó: - HT: Quỹ hưu trí, tử tuất - ÔĐ-TS: Quỹ ốm đau, thai sản - TNLĐ-BNN: Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp - BHTN: Quỹ bảo hiểm thất nghiệp - BHYT: Quỹ bảo hiểm y tế Như vậy, căn cứ các quy định trên tổng mức đóng BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN năm 2026 vẫn là 32% mức lương làm căn cứ đóng, trong đó người lao động đóng 10,5% và doanh nghiệp đóng 21,5%. |
Mức đóng BHXH tự nguyện từ 1/7/2026:
Theo khoản 2 Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định về thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện:
Căn cứ đóng bảo hiểm xã hộ
...
2. Thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
...
- Mức đóng thấp nhất (chưa được hỗ trợ) được tính bằng mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn.
Theo khoản 1 Điều 3 Nghị định 07/2021/NĐ-CP, mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn hiện nay là 1,5 triệu đồng/tháng. Do vậy, mức thu nhập căn cứ đóng BHXH tự nguyện tối thiểu là: 1.500.000 đồng/tháng
Mức cao nhất (chưa được hỗ trợ) bằng 20 lần mức tham chiếu. Hiện nay, do chưa bãi bỏ mức lương cơ sở nên mức tham chiếu được bằng mức lương cơ sở. Theo khoản 2 Điều 3 Nghị định 161/2026/NĐ-CP, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng. Vì vậy, mức thu nhập làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện tối đa là: 2.530.000 x 20 = 50.600.000 đồng đồng/tháng
Tham khảo cách tính đóng BHXH tự nguyện năm 2026: Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 36 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định về mức đóng, phương thức và thời hạn đóng BHXH của người tham gia đóng BHXH như sau: Hằng tháng đóng bằng 22% mức thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện vào quỹ hưu trí và tử tuất. Đồng thời, Nhà nước hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ phần trăm (%) trên mức đóng BHXH tự nguyện hằng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn quy định tại Điều 5 Nghị định 159/2025/NĐ-CP Mức đóng BHXH tự nguyện = 22% x mức thu nhập làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện - mức Nhà nước hỗ trợ đóng (nếu có) |

Mức tham chiếu đóng BHXH thay đổi từ 1/7/2026? Mức đóng BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện mới nhất?
Những ai được tham gia đóng BHXH tự nguyện trong năm 2026?
Căn cứ theo quy định tại khoản 4 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định về đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện như sau:
Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện
...
3. Người sử dụng lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập; cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp thuộc Quân đội nhân dân, Công an nhân dân và tổ chức cơ yếu; tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội khác; cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam; doanh nghiệp, tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, hộ kinh doanh, tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng lao động.
4. Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện bao gồm:
a) Công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và không phải là người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng;
b) Đối tượng quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều này đang tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc, trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận về việc đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trong thời gian này.
...
Như vậy, những đối tượng được tham gia đóng BHXH tự nguyện trong năm 2026 gồm:
- Công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và không phải là người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng;
- Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, cán bộ công chức, viên chức đang tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc, trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận về việc đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trong thời gian này.
Nhận tiền trợ cấp nhận được từ việc tham gia đóng BHXH tự nguyện có cần nộp thuế TNCN không?
Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 quy định về thu nhập chịu thuế như sau:
Thu nhập chịu thuế
Thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân gồm các loại thu nhập sau đây, trừ thu nhập được miễn thuế quy định tại Điều 4 của Luật này:
...
2. Thu nhập từ tiền lương, tiền công, bao gồm:
a) Tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất tiền lương, tiền công;
b) Tiền thù lao, các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền dưới mọi hình thức;
c) Các khoản phụ cấp, trợ cấp, thu nhập khác trừ các khoản: phụ cấp, trợ cấp theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công; phụ cấp quốc phòng, an ninh; phụ cấp độc hại, nguy hiểm đối với ngành, nghề hoặc công việc ở nơi làm việc có yếu tố độc hại, nguy hiểm; phụ cấp thu hút, phụ cấp khu vực theo quy định của pháp luật; phụ cấp, trợ cấp, sinh hoạt phí do cơ quan Việt Nam ở nước ngoài chi trả; trợ cấp khó khăn đột xuất, trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi, trợ cấp do suy giảm khả năng lao động, trợ cấp hưu trí một lần, trợ cấp tuất hàng tháng và các khoản trợ cấp khác theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội; trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm; trợ cấp mang tính chất bảo trợ xã hội và các khoản phụ cấp, trợ cấp, thu nhập khác không mang tính chất tiền lương, tiền công do Chính phủ quy định.
...
Theo quy định trên thì các khoản trợ cấp theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội bao gồm cả các khoản trợ cấp khi tham gia BHXH tự nguyện sẽ được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNCN.
Như vậy, khi nhận các khoản trợ cấptừ việc tham gia đóng BHXH tự nguyện người lao động sẽ không phải nộp thuế TNCN.
Bài viết này có hữu ích không?
- - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
- - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
- - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
- - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];
