Thông tư 53/2026/TT-NHNN về an toàn, quản lý rủi ro AI trong Ngân hàng chi tiết thế nào?

Thông tư 53 2026 TT NHNN về an toàn, quản lý rủi ro AI trong Ngân hàng chi tiết thế nào?

Ngày 30/09/2026, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành Thông tư 53/2026/TT-NHNN quy định về an toàn, quản lý rủi ro và điều kiện triển khai đối với việc ứng dụng hệ thống tri tuệ nhân tạo trong ngành Ngân hàng.

TẢI VỀ Thông tư 53/2026/TT-NHNN

Thông tư 53/2026/TT-NHNN quy định về an toàn, quản lý rủi ro và điều kiện triển khai đối với việc ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo để ra quyết định hoặc hỗ trợ ra quyết định trong hoạt động nghiệp vụ ngành Ngân hàng cung cấp dịch vụ cho khách hàng (sau đây gọi tắt là hoạt động nghiệp vụ), bao gồm:

- Hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài;

- Hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán của tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán;

- Hoạt động thông tin tín dụng của công ty thông tin tín dụng;

- Hoạt động cung ứng dịch vụ Tiền di động của tổ chức cung ứng dịch vụ Tiền di động.

Khuyến khích áp dụng các quy định tại Thông tư 53/2026/TT-NHNN đối với các hệ thống trí tuệ nhân tạo phục vụ các hoạt động quản trị, điều hành nội bộ; các hệ thống trítuệ nhân tạo đang được triển khai trong khuôn khổ cơ chế thử nghiệm có kiểm soát theo quy định của pháp luật về trí tuệ nhân tạo và pháp luật có liên quan;

Các dịch vụ cung cấp bởi hệ thống trí tuệ nhân tạo của bên thứ ba được sửdụng như công cụ hỗ trợ cá nhân mà không được tích hợp vào quy trình hoạt động nghiệp vụ hoặc hệ thống thông tin của đối tượng áp dụng quy định tại khoản 2 Điều 1 Thông tư 53/2026/TT-NHNN thì không thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư 53/2026/TT-NHNN.

Thông tư 53/2026/TT-NHNN có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15 tháng 11 năm 2026, trừ:

- Quy định tại Điều 14 Thông tư 53/2026/TT-NHNN có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2027.

- Quy định tại điểm b khoản 1 Điều 6 Thông tư 53/2026/TT-NHNN có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 09 năm 2027.

- Quy định tại Điều 21 Thông tư 53/2026/TT-NHNN có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 09 năm 2027, ngoại trừ trường hợp đơn vị có hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao.

Thông tư 53 2026 TT NHNN về an toàn, quản lý rủi ro AI trong Ngân hàng chi tiết thế nào? (Hình từ Internet)

Nguyên tắc ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo trong ngành Ngân hàng là gì?

Căn cứ theo Điều 3 Thông tư 53/2026/TT-NHNN, nguyên tắc ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo trong ngành Ngân hàng là:

- Việc ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo phải tuân thủ quy định của pháp luật về trí tuệ nhân tạo, pháp luật về an ninh mạng, pháp luật về dữ liệu, pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và các quy định về quản lý rủi ro của Ngân hàng Nhà nước.

- Việc ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo phải được quản lý phù hợp với mức độ rủi ro và trên cơ sở kết quả đánh giá mức độ ảnh hưởng đối với các hoạt động nghiệp vụ, quyền lợi của khách hàng và hoạt động an toàn của các hệ thống thông tin.

- Trí tuệ nhân tạo không thay thế thẩm quyền và trách nhiệm của con người. Đơn vị chịu trách nhiệm trước pháp luật và khách hàng đối với mọi quyết định, hoặc hỗ trợ ra quyết định do hệ thống trí tuệ nhân tạo đưa ra mà đơn vị dựa vào đó để cung cấp dịch vụ cho khách hàng. Đơn vị không được viện dẫn các lý do liên quan đến đặc tính kỹ thuật, tính tự chủ của hệ thống trí tuệ nhân tạo hoặc kết quả do bên thứ ba cung cấp để từ chối, miễn trừ hoặc giảm nhẹ trách nhiệm pháp lý, trách nhiệm quản lý và trách nhiệm bồi thường thiệt hại, ngoại trừ trường hợp được miễn trừ theo quy định của pháp luật.

- Hệ thống trí tuệ nhân tạo phải được thiết kế, triển khai và vận hành an toàn, tin cậy, bảo đảm an toàn hệ thống thông tin, an toàn dữ liệu và tính liên tục trong hoạt động ngân hàng.

- Hệ thống trí tuệ nhân tạo phải được thiết kế bảo đảm khả năng giám sát và can thiệp của con người đối với hệ thống trong quá trình sử dụng, phù hợp với mức độ rủi ro của hệ thống trí tuệ nhân tạo và bảo đảm hệ thống hoạt động chính xác theo mục tiêu của đơn vị.

Trách nhiệm quản lý rủi ro trong ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo quy định ra sao?

Căn cứ theo Điều 12 Thông tư 53/2026/TT-NHNN, trách nhiệm quản lý rủi ro trong ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo như sau:

- Đơn vị xác định rõ vai trò, trách nhiệm của các cá nhân, bộ phận chức năng trong quản lý rủi ro ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo và thiết lập cơ chế phối hợp giữa các bộ phận liên quan.

- Hội đồng quản lý cấp cao chịu trách nhiệm cao nhất về việc ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo tại đơn vị, bao gồm:

+ Phê duyệt định hướng phát triển và ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo phù hợp với chiến lược kinh doanh và chính sách quản lý rủi ro của đơn vị;

+ Phê duyệt khung quản lý rủi ro đối với ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo và các chính sách quan trọng có liên quan;

+ Phân bổ nguồn lực đầy đủ cho việc triển khai, vận hành và quản lý rủi ro đối với việc ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo;

+ Tổ chức triển khai giám sát việc thực hiện quản lý rủi ro đối với việc ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo.

- Đối với hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao, Hội đồng quản lý cấp cao phải phê duyệt chủ trương triển khai và quyết định đưa hệ thống vào vận hành chính thức.

- Việc phê duyệt chi tiết về kỹ thuật, triển khai và vận hành hệ thống trí tuệ nhân tạo được thực hiện theo phân cấp, ủy quyền nội bộ của đơn vị.

- Thẩm quyền phê duyệt các nội dung quy định tại khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 12 Thông tư 53/2026/TT-NHNN đối với ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo của chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện theo quy định của ngân hàng mẹ.

- Đơn vị phải báo cáo Hội đồng quản lý cấp cao, ngân hàng mẹ về tình hình vận hành, rủi ro, sự cố nghiêm trọng, khiếu nại và xu hướng sai lệch của hệ thống định kỳ tối thiểu 6 tháng đối với hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao và rủi ro trung bình hoặc khi có thay đổi đáng kể của hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao.