Hướng dẫn tổ chức Kỳ họp thứ nhất của HĐND cấp xã như thế nào?

Hướng dẫn tổ chức Kỳ họp thứ nhất của HĐND cấp xã như thế nào?

Căn cứ theo Hướng dẫn 1563/HD-UBTVQH15 năm 2026 hướng dẫn tổ chức kỳ họp thứ nhất của HĐND cấp xã như sau:

Bước 1: Triệu tập và chủ tọa kỳ họp thứ nhất của HĐND cấp xã

Căn cứ theo Mục 2 Hướng dẫn 1563/HD-UBTVQH15 năm 2026, Kỳ họp thứ nhất của Hội đồng nhân dân cấp xã do Thường trực Hội đồng nhân dân cùng cấp khóa trước triệu tập.

Trường hợp khuyết Thường trực Hội đồng nhân dân cấp xã thì Thường trực Hội đồng nhân dân cấp tỉnh chỉ định 01 triệu tập viên để triệu tập kỳ họp.

- Chủ tịch Hội đồng nhân dân khóa trước chủ tọa kỳ họp, trường hợp khuyết Chủ tịch Hội đồng nhân dân thì Thường trực Hội đồng nhân dân khóa trước phân công một Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân chủ tọa kỳ họp. Trường hợp khuyết Thường trực Hội đồng nhân dân thì triệu tập viên đã được chỉ định làm chủ tọa kỳ họp.

Chủ tọa kỳ họp tiến hành khai mạc và chủ trì các phiên họp của Hội đồng nhân dân cho đến khi bầu ra được Chủ tịch Hội đồng nhân dân khóa mới. Chủ tọa kỳ họp có thể phân công người điều hành nội dung phiên họp.

Kỳ họp thứ nhất của Hội đồng nhân dân ở đơn vị hành chính mới hình thành sau khi nhập, chia đơn vị hành chính cùng cấp được thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 44 và khoản 4 Điều 45 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025.

Bước 2: Chuẩn bị chương trình và tổ chức kỳ họp thứ nhất

Theo Mục 3 Hướng dẫn 1563/HD-UBTVQH15 năm 2026, Thường trực Hội đồng nhân dân cấp xã khóa trước hoặc triệu tập viên có trách nhiệm chuẩn bị dự kiến chương trình kỳ họp thứ nhất của Hội đồng nhân dân cùng cấp trình Hội đồng nhân dân khóa mới xem xét, quyết định.

Dự kiến chương trình kỳ họp được gửi đến đại biểu Hội đồng nhân dân cùng với quyết định triệu tập kỳ họp thứ nhất chậm nhất là 07 ngày trước ngày khai mạc kỳ họp.

- Căn cứ vào thời gian tổ chức kỳ họp, thời gian triệu tập kỳ họp và tình hình thực tế của địa phương, Thường trực Hội đồng nhân dân cấp xã khóa trước hoặc triệu tập viên quyết định việc tổ chức họp với các cơ quan hữu quan về chuẩn bị nội dung kỳ họp. Trước phiên khai mạc, Hội đồng nhân dân tổ chức họp phiên trù bị (nếu có) để xem xét, thông qua chương trình kỳ họp và một số nội dung khác theo đề nghị của Thường trực Hội đồng nhân dân hoặc triệu tập viên. Thời gian, chương trình, nội dung, thành phần tham dự phiên họp trù bị do Thường trực Hội đồng nhân dân khóa trước hoặc triệu tập viên quyết định.

Bước 3: Quyết định các vấn đề tại kỳ họp theo hai hình thức biểu quyết

Theo Mục 4 Hướng dẫn 1563/HD-UBTVQH15 năm 2026, HĐND quyết định các vấn đề tại kỳ họp thứ nhất bằng hai hình thức biểu quyết.

HĐND biểu quyết bằng hình thức giơ tay hoặc hệ thống biểu quyết điện tử đối với việc thông qua chương trình kỳ họp, thành lập Ban Dân tộc (nếu có), bầu Ban kiểm phiếu, thông qua nghị quyết về kế hoạch tổ chức các kỳ họp thường lệ trong năm đầu nhiệm kỳ và các nội dung khác của kỳ họp.

Đối với việc bầu các chức danh quan trọng, HĐND thực hiện bỏ phiếu kín, đối với các chức danh Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND; Trưởng Ban của HĐND; Chủ tịch, Phó Chủ tịch và Ủy viên UBND; Hội thẩm nhân dân.

Bước 4: Bầu các chức danh của HĐND và UBND

Theo Mục 5 Hướng dẫn 1563/HD-UBTVQH15 năm 2026, HĐND tiến hành bầu các chức danh của HĐND và UBND theo trình tự cụ thể.

Trước hết, HĐND bầu Chủ tịch HĐND, Phó Chủ tịch HĐND và Trưởng Ban của HĐND trong số các đại biểu HĐND, theo đề nghị của Thường trực HĐND khóa trước hoặc Chủ tọa kỳ họp, căn cứ Điều 36 Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Sau khi được bầu, Chủ tịch HĐND thực hiện nhiệm vụ ngay và tiếp tục chủ tọa kỳ họp.

Tiếp đó, HĐND bầu Chủ tịch UBND theo giới thiệu của Chủ tịch HĐND. Sau khi được bầu, Chủ tịch UBND giới thiệu để HĐND bầu Phó Chủ tịch và các Ủy viên UBND. Các chức danh này thực hiện nhiệm vụ ngay sau khi được HĐND bầu..

* Trường hợp không bầu được Chủ tịch HĐND hoặc Chủ tịch UBND

Theo điểm g Mục 5 Hướng dẫn 1563/HD-UBTVQH15 năm 2026, nếu HĐND không bầu được Chủ tịch HĐND hoặc Chủ tịch UBND, kỳ họp có thể tạm dừng để thực hiện các quy trình nhân sự. Thời gian tạm dừng không quá 05 ngày làm việc.

Sau khi hoàn tất quy trình nhân sự theo thẩm quyền, HĐND sẽ tiếp tục tiến hành bầu lại các chức danh ngay tại kỳ họp thứ nhất hoặc tại kỳ họp tiếp theo của HĐND.

* Thời hạn phê chuẩn kết quả bầu các chức danh của HĐND

Theo điểm h Mục 5 Hướng dẫn 1563/HD-UBTVQH15 năm 2026, trong 05 ngày làm việc kể từ ngày bầu xong, kết quả bầu Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND cấp tỉnh phải được gửi đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội để phê chuẩn, còn kết quả bầu Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND cấp xã phải gửi đến Thường trực HĐND cấp tỉnh để phê chuẩn.

Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền phải xem xét và quyết định việc phê chuẩn.

* Tổ chức các Ban và Tổ đại biểu của Hội đồng nhân dân

Theo Mục 6 Hướng dẫn 1563/HD-UBTVQH15 năm 2026, HĐND có thể xem xét thành lập Ban Dân tộc nếu địa phương đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Số lượng Ủy viên của các Ban của HĐND được quy định tối thiểu là 05 Ủy viên đối với cấp tỉnh và 03 Ủy viên đối với cấp xã, không bao gồm Trưởng Ban và Phó Trưởng Ban.

Bên cạnh đó, các đại biểu HĐND được tổ chức thành Tổ đại biểu theo đơn vị bầu cử, do Thường trực HĐND cùng cấp ban hành nghị quyết thành lập và chỉ định Tổ trưởng, Tổ phó.

* Báo cáo kết quả kỳ họp

Theo Mục 8 Hướng dẫn 1563/HD-UBTVQH15 năm 2026, chậm nhất 10 ngày kể từ ngày bế mạc kỳ họp, Thường trực HĐND phải hoàn chỉnh hồ sơ kỳ họp để báo cáo cơ quan có thẩm quyền.

HĐND cấp xã gửi báo cáo đến Thường trực HĐND và UBND cấp tỉnh.

Hồ sơ báo cáo gồm tài liệu phát hành tại kỳ họp, nghị quyết đã được thông qua và biên bản kỳ họp, bảo đảm tính pháp lý và toàn vẹn của tài liệu theo quy định.

* Trên đây là Thông tin về Hướng dẫn tổ chức Kỳ họp thứ nhất của HĐND cấp xã như thế nào?

Hướng dẫn tổ chức Kỳ họp thứ nhất của HĐND cấp xã như thế nào? (Hình từ Internet)

Việc xác định số lượng đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã được xác định theo nguyên tắc nào?

Căn cứ tại khoản 2 Điều 30 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 quy định việc xác định số lượng đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã được xác định theo nguyên tắc sau đây:

- Xã ở miền núi, hải đảo có từ 5.000 dân trở xuống được bầu 15 đại biểu; có trên 5.000 dân đến 10.000 dân thì cứ thêm 1.000 dân được bầu thêm 01 đại biểu; có trên 10.000 dân thì cứ thêm 3.000 dân được bầu thêm 01 đại biểu, nhưng tổng số không quá 30 đại biểu;

- Xã không thuộc trường hợp quy định tại điểm a khoản này có từ 10.000 dân trở xuống được bầu 15 đại biểu; có trên 10.000 dân đến 20.000 dân thì cứ thêm 2.000 dân được bầu thêm 01 đại biểu; có trên 20.000 dân thì cứ thêm 6.000 dân được bầu thêm 01 đại biểu, nhưng tổng số không quá 30 đại biểu;

- Phường thuộc tỉnh có từ 10.000 dân trở xuống được bầu 15 đại biểu; có trên 10.000 dân đến 20.000 dân thì cứ thêm 2.000 dân được bầu thêm 01 đại biểu; có trên 20.000 dân thì cứ thêm 6.000 dân được bầu thêm 01 đại biểu, nhưng tổng số không quá 30 đại biểu;

- Phường thuộc thành phố có từ 15.000 dân trở xuống được bầu 15 đại biểu; có trên 15.000 dân đến 45.000 dân thì cứ thêm 6.000 dân được bầu thêm 01 đại biểu; có trên 45.000 dân thì cứ thêm 7.000 dân được bầu thêm 01 đại biểu, nhưng tổng số không quá 30 đại biểu;

- Đặc khu có từ 5.000 dân trở xuống được bầu 15 đại biểu; có trên 5.000 dân đến 10.000 dân thì cứ thêm 1.000 dân được bầu thêm 01 đại biểu; có trên 10.000 dân thì cứ thêm 3.000 dân được bầu thêm 01 đại biểu, nhưng tổng số không quá 30 đại biểu.

Cơ quan nào có thẩm quyền giải tán Hội đồng nhân dân cấp xã?

Theo Điều 50 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 quy định về giải tán Hội đồng nhân dân như sau:

Điều 50. Giải tán Hội đồng nhân dân

1. Hội đồng nhân dân làm thiệt hại nghiêm trọng đến lợi ích của Nhân dân thì bị giải tán.

2. Thẩm quyền giải tán Hội đồng nhân dân được quy định như sau:

a) Ủy ban Thường vụ Quốc hội giải tán Hội đồng nhân dân cấp tỉnh;

b) Hội đồng nhân dân cấp tỉnh giải tán Hội đồng nhân dân cấp xã.

3. Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh giải tán Hội đồng nhân dân cấp xã phải trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội phê chuẩn.

4. Hội đồng nhân dân cấp tỉnh bị giải tán chấm dứt hoạt động kể từ ngày nghị quyết giải tán Hội đồng nhân dân cấp tỉnh của Ủy ban Thường vụ Quốc hội có hiệu lực thi hành.

Hội đồng nhân dân cấp xã bị giải tán chấm dứt hoạt động kể từ ngày nghị quyết giải tán Hội đồng nhân dân cấp xã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội phê chuẩn.

Khi Hội đồng nhân dân bị giải tán chấm dứt hoạt động thì Ủy ban nhân dân cùng cấp cũng chấm dứt hoạt động.

[...]

Như vậy, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh giải tán Hội đồng nhân dân cấp xã.

Trên đây là Thông tin về Hướng dẫn tổ chức Kỳ họp thứ nhất của HĐND cấp xã như thế nào?