Giáo dục STEM là gì? Các hình thức tổ chức giáo dục STEM như thế nào?

Giáo dục STEM là gì?

Theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 86/2026/TT-BGDĐT giải thích khái niệm giáo dục STEM như sau:

Giáo dục STEM là phương thức tổ chức hoạt động dạy học và giáo dục tích hợp liên môn, trong đó học sinh vận dụng sáng tạo kiến thức khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán học để giải quyết vấn đề thực tiễn thông qua các hoạt động khám phá, trải nghiệm, thiết kế và chế tạo, qua đó phát triển phẩm chất, năng lực theo mục tiêu, yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông.

Giáo dục STEM là gì? Các hình thức tổ chức giáo dục STEM như thế nào? (Hình từ Internet)

Có các hình thức tổ chức giáo dục STEM như thế nào?

Căn cứ Điều 7 Thông tư 86/2026/TT-BGDĐT quy định các hình thức tổ chức giáo dục STEM như sau:

[1] Bài học STEM:

- Các bài học STEM được thiết kế để triển khai trong quá trình dạy học các môn học thuộc Chương trình giáo dục phổ thông; một hoặc nhiều bài học STEM có thể được tổ chức thành chủ đề STEM; bài học STEM có thể được tổ chức dưới hình thức dự án STEM

- Nội dung bài học STEM thuộc Chương trình giáo dục phổ thông, thuộc một môn học hoặc một số môn học, được gắn với các vấn đề thực tiễn đời sống xã hội, khoa học, kĩ thuật, công nghệ, theo mục tiêu, yêu cầu cần đạt của bài học;

- Bài học STEM được tổ chức thông qua các hoạt động: xác định vấn đề và giải pháp giải quyết vấn đề; thực hành khám phá kiến thức khoa học; thiết kế, chế tạo, lập trình, thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm;

- Bài học STEM được bố trí linh hoạt trong một hoặc một số tiết học của các môn học liên quan, bao gồm tiết học của các chuyên đề học tập cấp trung học phổ thông, không làm tăng tổng số tiết học của các môn học, số tiết học thực hiện mỗi bài học STEM được xác định phù hợp với nội dung bài học và điều kiện thực tế, thể hiện trong kế hoạch dạy học các môn học và kế hoạch giáo dục của nhà trường,

- Khai thác, sử dụng hiệu quả thiết bị dạy học thuộc danh mục thiết bị dạy học tối thiểu cùng các vật tư, vật liệu dễ tìm, sẵn có, an toàn; kết hợp khai thác học liệu số, thí nghiệm ảo, mô phỏng, phần mềm dạy học để hỗ trợ hoạt động học của học sinh ở cả trong và ngoài lớp học;

- Trường hợp chủ đề STEM, dự án STEM có nội dung thuộc nhiều môn học, kế hoạch tổ chức xác định rõ môn học chủ trì, môn học phối hợp và minh chứng phục vụ kiểm tra, đánh giá.

[2] Hoạt động trải nghiệm STEM:

- Hoạt động trải nghiệm STEM được tổ chức dưới hình thức hoạt động giáo dục tăng cường hoặc hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; đối với hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học, việc tham gia trên cơ sở tự nguyện, theo sở thích, năng khiếu và lựa chọn của học sinh. Đối với trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, hoạt động trải nghiệm STEM được tổ chức theo kế hoạch giáo dục của trung tâm. Nhà trường bố trí không gian giáo dục STEM và thiết bị giáo dục STEM để học sinh thực hành, trải nghiệm khám phá kiến thức khoa học, thiết kế, chế tạo, lập trình, thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm;

- Hoạt động trải nghiệm STEM được tổ chức theo chủ đề STEM hoặc dự án STEM; nội dung mỗi hoạt động trải nghiệm STEM xác định rõ mục tiêu, yêu cầu, tiến trình và kết quả dự kiến. Ưu tiên các hoạt động tiếp nối, mở rộng bài học STEM ở mức vận dụng (thiết kế, chế tạo, lập trình, thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm) theo kế hoạch giáo dục của nhà trường hoặc kế hoạch tổ chức hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học;

- Tăng cường sự hợp tác giữa cơ sở giáo dục phổ thông với các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp và gia đình để tổ chức các hoạt động trải nghiệm STEM theo quy định của pháp luật;

- Tổ chức các hoạt động trải nghiệm STEM thực tế tại cơ sở sản xuất, cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu theo quy định tại Điều 8 Thông tư này, gần kết hoạt động trải nghiệm STEM với giáo dục hướng nghiệp trong các lĩnh vực khoa học, kĩ thuật và các lĩnh vực công nghệ chiến lược,

[3] Hoạt động nghiên cứu khoa học, kĩ thuật của học sinh:

- Hoạt động nghiên cứu khoa học, kĩ thuật của học sinh được tổ chức theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về hoạt động nghiên cứu khoa học, kĩ thuật dành cho học sinh; thông qua bài học STEM và hoạt động trải nghiệm STEM, nhà trường phát hiện học sinh có năng khiếu, hứng thú để bồi dưỡng, tạo điều kiện cho học sinh tham gia nghiên cứu khoa học, kĩ thuật. Ở cấp tiểu học chỉ tổ chức cho học sinh làm quen với hoạt động nghiên cứu khoa học, kĩ thuật,

- Hoạt động nghiên cứu khoa học, kĩ thuật được thực hiện dưới sự hướng dẫn của giáo viên hoặc nhà khoa học có chuyên môn phù hợp, bảo đảm trung thực trong nghiên cứu và phù hợp với năng lực của học sinh; cơ sở giáo dục phổ thông chủ động kết nối học sinh có năng khiếu với cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, chuyên gia, nhà khoa học để được hướng dẫn chuyên sâu,

- Căn cứ điều kiện thực tế, cơ sở giáo dục phổ thông được tổ chức ngày hội STEM hoặc cuộc thi khoa học, kĩ thuật cấp trường để đánh giá, biểu dương nỗ lực của giáo viên và học sinh trong dạy và học, đồng thời lựa chọn các dự án nghiên cứu của học sinh tham dự cuộc thi khoa học, kĩ thuật cấp tỉnh, cấp quốc gia;

- Cuộc thi, ngày hội hoặc hoạt động giao lưu về giáo dục STEM không phải là điều kiện bắt buộc để xác nhận việc triển khai giáo dục STEM tại cơ sở giáo dục phổ thông, không tạo áp lực thành tích, không lấy số lượng sản phẩm, dự án hoặc giải thường làm tiêu chí thi đua bắt buộc đối với giáo viên và cơ sở giáo dục phổ thông.

Mục tiêu giáo dục STEM được quy định như thế nào?

Theo Điều 4 Thông tư 86/2026/TT-BGDĐT quy định về mục tiêu giáo dục STEM như sau:

[1] Mục tiêu chung:

- Tăng cường năng lực khám phá, huy động và vận dụng sáng tạo kiến thức khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán học để giải quyết vấn đề thực tiễn, góp phần phát triển phẩm chất, năng lực học sinh theo mục tiêu, yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông; thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hình thành hệ sinh thái giáo dục STEM; nâng cao năng lực quản lí, tổ chức hoạt động giáo dục STEM trong giáo dục phổ thông cho cán bộ quản lí cơ sở giáo dục và giáo viên;

- Phát hiện, khuyến khích và tạo điều kiện phát triển học sinh có năng khiếu, hứng thú học tập, nghiên cứu trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ và kĩ thuật; tăng cường định hướng nghề nghiệp, kết nối cơ sở giáo dục phổ thông với cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, góp phần tạo nguồn người học cho các ngành khoa học cơ bản, kĩ thuật then chốt và công nghệ chiến lược của quốc gia.

[2] Mục tiêu cụ thể:

- Đối với cấp tiểu học: hình thành các năng lực nền tảng, khả năng kết nối, vận dụng kiến thức, kĩ năng để giải quyết những vấn đề đơn giản; giúp học sinh có khả năng quan sát, đặt câu hỏi, đề xuất ý tưởng, lắp ráp và chế tạo, bước đầu làm quen với thiết bị số và lập trình trực quan; khơi dậy hứng thú khoa học, khám phá, tìm tòi, sáng tạo và hình thành tư duy giải quyết vấn đề, tạo nền tảng cho các cấp học tiếp theo;

- Đối với cấp trung học cơ sở: phát triển năng lực khám phá khoa học và thiết kế kĩ thuật; giúp học sinh có khả năng đề xuất giả thuyết, thực hiện thí nghiệm, đo lường và xử lí dữ liệu, vận dụng quy trình thiết kế kĩ thuật, lập trình điều khiển ở mức ứng dụng; trên cơ sở đó bước đầu nhận biết định hướng nghề nghiệp phục vụ lựa chọn môn học ở cấp trung học phổ thông;

- Đối với cấp trung học phổ thông: phát triển năng lực nghiên cứu khoa học, kĩ thuật, đổi mới sáng tạo và định hướng nghề nghiệp; giúp học sinh tiếp cận, vận dụng lập trình hệ thống nhúng, Internet vạn vật (IoT), khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo ở mức độ phù hợp; kết nối nội dung giáo dục STEM với yêu cầu nghề nghiệp để định hướng lựa chọn ngành học ở cấp học, trình độ đào tạo tiếp theo.