Các bước làm bài văn nghị luận xã hội như thế nào? Mục đích đánh giá học sinh trung học cơ sở là gì?

Các bước làm bài văn nghị luận xã hội như thế nào?

Tham khảo 7 bước làm văn nghị luận xã hội chi tiết nhất dưới đây:

Bước 1: Đọc kỹ đề - xác định yêu cầu nghị luận

Mục tiêu: Hiểu rõ đề yêu cầu viết về vấn đề gì và cần triển khai theo hướng nào.

- Đọc kỹ đề bài ít nhất 2 lần.

- Xác định kiểu đề:

+ Nếu đề yêu cầu bàn về một tư tưởng, đạo lý → đây là nghị luận về tư tưởng đạo lý.

+ Nếu đề nói về một sự kiện, hiện tượng xã hội → đây là nghị luận về hiện tượng đời sống.

+ Xác định các từ khóa chính trong đề bài: đây là những từ liên quan trực tiếp đến nội dung cần bàn luận.

Ví dụ:

Đề: “Suy nghĩ của em về câu nói: Có chí thì nên.”

→ Kiểu bài: Nghị luận về tư tưởng đạo lý.

→ Từ khóa: chí, nên (ngụ ý nói đến nghị lực, ý chí con người).

Bước 2: Giải thích vấn đề nghị luận

Mục tiêu: Làm sáng tỏ nội dung tư tưởng, hiện tượng mà đề đưa ra.

- Giải thích từng từ ngữ, hình ảnh, khái niệm quan trọng trong đề.

- Nếu là câu nói có tính ẩn dụ → cần diễn giải lại bằng lời văn dễ hiểu.

- Làm rõ bản chất, nội dung cốt lõi của tư tưởng, hiện tượng đó.

Ví dụ:

“Có chí thì nên” nghĩa là nếu con người có quyết tâm, ý chí, nghị lực thì sẽ vượt qua được mọi khó khăn để đi đến thành công.

Bước 3: Phân tích- Bàn luận vấn đề

Mục tiêu: Dùng lý lẽ và dẫn chứng để làm rõ, chứng minh cho quan điểm.

Tùy từng đề mà ta triển khai các ý sau:

a. Nếu là tư tưởng đạo lý:

- Biểu hiện của phẩm chất/tư tưởng đó trong đời sống (ví dụ: lòng nhân ái -thể hiện qua hành động giúp đỡ người nghèo, chia sẻ khó khăn…).

- Vai trò, ý nghĩa của tư tưởng đó đối với cá nhân và xã hội.

- Dẫn chứng thực tế: có thể là người thật, việc thật, câu chuyện từ sách báo hoặc đời sống hàng ngày.

b. Nếu là hiện tượng đời sống:

- Mô tả, phân tích hiện tượng đó: xảy ra ở đâu, khi nào, có phổ biến không?

- Nguyên nhân: do chủ quan, khách quan, do cá nhân hay do xã hội?

- Hậu quả: ảnh hưởng đến ai? Tác động tích cực hay tiêu cực?

- Dẫn chứng: thời sự, xã hội, trường học, cộng đồng…

c. Phản đề (nếu cần):

- Đưa ra biểu hiện trái ngược, sai lệch để phê phán.

- Giải thích vì sao những biểu hiện đó là tiêu cực, cần tránh.

Bước 4: Mở rộng vấn đề

Mục tiêu: Làm bài viết sâu sắc hơn, không chỉ dừng lại ở hiện tượng bề mặt.

- Liên hệ vấn đề nghị luận với các khía cạnh khác của cuộc sống.

- So sánh với các tư tưởng tương tự, đưa thêm góc nhìn khác.

- Đặt vấn đề trong bối cảnh xã hội hiện đại: còn phù hợp không? có thay đổi không?

Ví dụ: Nghị lực vươn lên là phẩm chất cần thiết, nhưng cũng cần kết hợp với sự hướng dẫn, định hướng đúng đắn thì mới thành công.

Bước 5: Rút ra bài học nhận thức

Mục tiêu: Giúp người đọc và bản thân hiểu rõ hơn về giá trị tư tưởng, nhận ra điều đúng đắn.

- Trình bày bài học nhận thức chung cho mọi người.

- Nhấn mạnh giá trị đạo đức, tư tưởng tích cực cần giữ gìn, phát huy.

Ví dụ: Trong cuộc sống, ai cũng sẽ gặp khó khăn. Điều quan trọng là phải giữ vững ý chí, không bỏ cuộc. Có như vậy, ta mới dần trưởng thành và đạt được điều mình mong muốn.

Bước 6: Rút ra bài học hành động

Mục tiêu: Biến tư tưởng thành hành động cụ thể.

- Liên hệ bản thân: em cần làm gì để rèn luyện bản thân tốt hơn?

- Hành động cụ thể: thay đổi thói quen, tích cực học tập, sống có trách nhiệm…

- Viết tự nhiên, chân thành.

Ví dụ: Là học sinh, em sẽ rèn luyện bản thân bằng cách kiên trì học tập, vượt qua khó khăn trong học hành, không nản chí khi gặp thất bại.

Bước 7: Viết thành bài văn hoàn chỉnh

Bố cục đầy đủ 3 phần:

- Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận (ngắn gọn, rõ ràng, dẫn dắt khéo léo).

- Thân bài: Triển khai đầy đủ các bước từ 2 đến 6. Mỗi luận điểm là một đoạn văn rõ ràng.

- Kết bài: Khẳng định lại vai trò, ý nghĩa của vấn đề; nhắn nhủ hoặc mở rộng suy nghĩ.

Lưu ý về cách viết:

Dùng ngôn ngữ trong sáng, không quá dài dòng, không quá khẩu hiệu.

Lập luận rõ ràng, dẫn chứng ngắn gọn, tiêu biểu.

Giữ giọng văn chân thành, thể hiện suy nghĩ cá nhân rõ nét.

Lưu ý: Các bước làm bài văn nghị luận xã hội như thế nào chỉ mang tính tham khảo!

Các bước làm bài văn nghị luận xã hội như thế nào? (Hình từ Internet)

Mục đích đánh giá học sinh trung học cơ sở là gì?

Căn cứ Điều 3 Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT quy định mục đích đánh giá học sinh trung học cơ sở là:

Đánh giá nhằm xác định mức độ hoàn thành nhiệm vụ rèn luyện và học tập của học sinh theo yêu cầu cần đạt được quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông; cung cấp thông tin chính xác, kịp thời để học sinh điều chỉnh hoạt động rèn luyện và học tập, cán bộ quản lý giáo dục và giáo viên điều chỉnh hoạt động dạy học.

Yêu cầu đánh giá học sinh trung học cơ sở như thế nào?

Căn cứ Điều 4 Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT quy định yêu cầu đánh giá học sinh trung học cơ sở như sau:

- Đánh giá căn cứ vào yêu cầu cần đạt được quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông.

- Đánh giá bảo đảm tính chính xác, toàn diện, công bằng, trung thực và khách quan.

- Đánh giá bằng nhiều phương pháp, hình thức, kĩ thuật và công cụ khác nhau; kết hợp giữa đánh giá thường xuyên và đánh giá định kì.

- Đánh giá vì sự tiến bộ của học sinh; coi trọng việc động viên, khuyến khích sự cố gắng trong rèn luyện và học tập của học sinh; không so sánh học sinh với nhau.