TCVN-14489-2025-Ong-polyvinyl-clorua-khong-hoa-deo-PVC-U

• Số hiệu: TCVN14489:2025
• Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
• Nơi ban hành: ***
• Người ký: ***
• Ngày ban hành: Năm 2025

TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 14489:2025

ỐNG POLYVINYL CLORUA KHÔNG HÓA DẺO (PVC-U) MẶT NGOÀI THÀNH NHẴN, MẶT TRONG THÀNH KẾT CẤU GÂN XOẮN - ỐNG THÀNH ĐẶC, CỨNG - CÁC YÊU CẦU

Unplasticized polyvinyl chloride (PVC-U) pipes - Structured-wall pipes with smooth outer surface and internal helical ribs - Solid-wall, rigid pipes - Requirements

Lời nói đầu

TCVN 14489:2025 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 138 Ống, phụ tùng và van bằng chất dẻo dùng để vận chuyển chất lỏng biên soạn, Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam đề nghị, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

ỐNG POLYVINYL CLORUA KHÔNG HÓA DẺO (PVC-U) MẶT NGOÀI THÀNH NHẴN, MẶT TRONG THÀNH KẾT CẤU GÂN XOẮN - ỐNG THÀNH ĐẶC, CỨNG - CÁC YÊU CẦU

Unplasticized polyvinyl chloride (PVC-U) pipes - Structured-wall pipes with smooth outer surface and internal helical ribs - Solid-wall, rigid pipes - Requirements

...

...

...

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu cho ống polyvinyl clorua không hóa dẻo (PVC-U) thành kết cấu đặc, cứng, bề mặt bên ngoài thành nhẵn, mặt trong thành ống kết cấu gân xoắn sử dụng để thoát nước trục đứng cho nhà và công trình.

CHÚ THÍCH  Khi lắp đặt ống, cần tham khảo các tiêu chuẩn thiết kế có liên quan.

2  Tài liệu viện dẫn

Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

TCVN 6144 (ISO 3127), Ống nhựa nhiệt dẻo - Xác định độ bền va đập bên ngoài - Phương pháp vòng tuần hoàn

TCVN 6145 (ISO 3126), Hệ thống ống nhựa nhiệt dẻo - Các chi tiết bằng nhựa - Phương pháp xác định kích thước.

TCVN 6147-1 (ISO 2507-1), Ống và phụ tùng nối bằng nhựa nhiệt dẻo - Nhiệt độ hóa mềm Vicat - Phần 1: Phương pháp thử chung

TCVN 6148 (ISO 2505), Ống nhựa nhiệt dẻo - Sự thay đổi kích thước theo chiều dọc - Phương pháp thử và các thông số

TCVN 7306 (ISO 9852), Ống poly(vinylclorua) không hóa dẻo (PVC-U) - Độ bền chịu diclometan ở nhiệt độ quy định (DCMT) - Phương pháp thử

...

...

...

ISO 472, Plastics - Vocabulary (Chất dẻo - Từ vựng).

ISO 1043-1, Plastics - Symbols and abbreviated terms - Part 1: Basic polymers and their special characteristics (Chất dẻo - Ký hiệu và thuật ngữ viết tắt - Phần 1: Các polyme cơ bản và các đặc tính riêng biệt của chúng).

ISO/TS 7024, Above-ground drainage - Recommended practice and techniques for the installation of unplasticized polyvinyl chloride (PVC-U) sanitary pipework for above-ground systems inside buildings (Hệ thống thoát nước trên mặt đất - Thực hành và kỹ thuật khuyến nghị để lắp đặt hệ thống đường ống dẫn nước vệ sinh bằng polyvinyl clorua (PVC-U) không hóa dẻo cho hệ thống trên mặt đất bên trong các tòa nhà)

EN 1329-1, Plastics piping systems for soil and waste discharge (low and high temperature) within the building structure - Unplasticized poly(vinyl chloride) (PVC-U) - Part 1: Specifications for pipes, fittings and the system [Hệ thống ống chất dẻo dùng để thoát nước thải và chất thải (nhiệt độ thấp và cao) bên trong các kết cấu tòa nhà - Poly(vinyl clorua) không hóa dẻo (PVC-U) - Phần 1: Yêu cầu cho ống, phụ tùng và hệ thống].

EN 1905, Plastics piping systems - Unplasticized poly(vinyl chloride) (PVC-U) pipes, fittings and material - Method for assessment of the PVC content based on total chlorine content (Hệ thống ống chất dẻo - Ống, phụ tùng và vật liệu bằng poly(vinyl clorua) không hóa dẻo (PVC-U) - Phương pháp đánh giá hàm lượng PVC dựa trên tổng hàm lượng clo).

JIS K 6741, Unplasticized poly(vinyl chloride) (PVC-U) pipes (Ống poly(vinyl clorua) không hóa dẻo (PVC-U))

3  Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa quy định trong TCVN 7093-1 (ISO 11922-1), ISO 472, ISO 1043-1, EN 1329-1 và các thuật ngữ, định nghĩa dưới đây.

3.1

...

...

...

Ống có thành được thiết kế liên quan đến việc sử dụng vật liệu để đạt được các yêu cầu vật lý, cơ học và tính năng quy định trong tiêu chuẩn này.

3.2  

Gân xoắn (helical ribs)

Thành trong của ống có kết cấu đường xoắn lồi dọc theo trục của ống.

3.3

Chiều cao gân xoắn (height of helical ribs)

Khoảng cách hướng tâm từ đỉnh gân xoắn đến thành trong của ống được tính theo công thức (1):

...

...

...

H  là khoảng cách hướng tâm từ đỉnh gân xoắn đến thành ngoài của ống, tính bằng milimét (mm);

  là độ dày thành ống danh nghĩa, tính bằng milimét (mm).

3.4

Bước xoắn (screw pitch of helical ribs)

t

Khoảng cách giữa hai vòng xoắn kế tiếp nhau của gân khi gân đi trọn một vòng ống.

3.5

Kích thước danh nghĩa (nominal size)

DN

...

...

...

3.6

Đường kính ngoài danh nghĩa (nominal outside diameter)

d_n

Đường kính quy định, tính bằng milimét, được gán cho một kích thước danh nghĩa.

CHÚ THÍCH: Theo TCVN 8491-1 (ISO 1452-1), đường kính ngoài danh nghĩa của một ống nhựa nhiệt dẻo hoặc một đầu không nong tương đương với đường kính ngoài trung bình tối thiểu của nó, d_em,min.

3.7

Đường kính ngoài (outside diameter)

d_e

Giá trị của phép đo đường kính ngoài qua mặt cắt ngang tại điểm bất kỳ của ống hoặc đầu không nong, làm tròn chính xác đến 0,1 mm.

...

...

...

Đường kính ngoài trung bình (mean outside diameter)

d_em

Giá trị của phép đo chu vi ngoài của ống hoặc đầu không nong tại mặt cắt ngang bất kỳ chia cho số π (= 3,142), làm tròn chính xác đến 0,1 mm.

3.9

Độ dày thành (wall thickness)

e

Độ dày thành được đo tại điểm bất kỳ trên thân ống, không bao gồm gân xoắn.

3.10

Độ ovan (out-of-roundness, ovality)

...

...

...

4  Ký hiệu và chữ viết tắt

4.1  Ký hiệu

DN  Kích thước danh nghĩa 

d_e  Đường kính ngoài (tại điểm bất kỳ) 

d_em  Đường kính ngoài trung bình 

d_n  Đường kính ngoài danh nghĩa 

e_n  Độ dày thành danh nghĩa 

e  Độ dày thành (tại điểm bất kỳ, không bao gồm gân xoắn) 

e_m Độ dày thành trung bình 

...

...

...

h  Chiều cao gân xoắn 

l  Chiều dài hiệu dụng của ống 

t  Bước xoắn

4.2  Chữ viết tắt

PVC-U  poly(vinyl clorua) không hóa dẻo

TIR  tỷ lệ va đập thực

5  Yêu cầu

5.1  Vật liệu

Vật liệu là PVC-U có bổ sung thêm các phụ gia cần thiết để tạo thuận lợi cho việc sản xuất ống phù hợp với các yêu cầu của tiêu chuẩn này. Hàm lượng PVC phải tối thiểu bằng 80 % khối lượng đối với ống khi được xác định theo EN 1905.

...

...

...

CHÚ THÍCH  Các định nghĩa liên quan đến vật liệu được nêu trong EN 1329-1.

5.2  Dạng kết cấu ống

Ống có thành kết cấu đặc, cứng, bề mặt bên ngoài thành nhẵn, mặt bên trong thành ống kết cấu gân xoắn. Kết cấu điển hình của ống nêu trong Hình 1.

Hình 1 - Kết cấu điển hình của ống thành kết cấu đặc, cứng, mặt ngoài thành nhẵn, mặt trong thành kết cấu gân xoắn

5.3  Màu sắc

Màu phải đồng đều trên toàn bộ bề mặt trong và ngoài thành ống.

Màu khuyến nghị là màu ghi xám. Có thể sử dụng màu khác theo thỏa thuận giữa các bên liên quan.

5.4  Ngoại quan

...

...

...

- Bề mặt ngoài của ống phải nhẵn, sạch và không có rãnh, không có bọt khí, vết nứt, vết lõm, vết rộp, lỗ hoặc các khuyết tật bề mặt khác;

- Các đầu ống phải được cắt phẳng và vuông góc với trục;

- Các gân xoắn phải nhẵn, không có khuyết tật như đứt hoặc biến dạng;

- Hướng xoắn phải ngược chiều kim đồng hồ;

- Nhãn phải được ghi rõ ràng.

5.5  Đặc tính hình học

5.5.1  Quy định chung

Tất cả các kích thước phải được xác định theo TCVN 6145 (ISO 3126).

Tiêu chuẩn này quy định các kích thước danh nghĩa sau đây:

...

...

...

5.5.2  Chiều dài hiệu dụng của ống

Chiều dài hiệu dụng của ống, l, không được nhỏ hơn chiều dài được công bố bởi nhà sản xuất.

5.5.3  Đường kính ngoài trung bình và độ dày thành

Đường kính ngoài trung bình và độ dày thành ống phải tuân theo quy định trong Bảng 1.

Bảng 1 - Đường kính ngoài trung bình và độ dày thành

Kích thước danh nghĩa

DN

Đường kính ngoài danh nghĩa

d_n

...

...

...

d_em

Độ dày thành

e

min.

max.

e_min

e_max

110

110

...

...

...

110,3

3,2

3,8

125

125

125,0

125,3

3,2

3,8

...

...

...

140

140,0

140,4

3,2

3,8

160

160

160,0

160,4

...

...

...

3,8

5.5.4  Số gân, chiều cao gân và bước xoắn

Số gân, chiều cao gân và bước xoắn phải tuân theo các yêu cầu trong Bảng 2.

Bảng 2 - Số gân, chiều cao gân và bước xoắn

Kích thước tính bằng milimét

Kích thước danh nghĩa

DN

Đường kính ngoài danh nghĩa

d_n

...

...

...

Chiều cao gân

h_min

Bước xoắn của gân

t

110

110

≥ 12

≥ 2,9

1410 ÷ 1670

...

...

...

125

≥ 12

≥ 2,9

1610 ÷ 1920

140

140

≥ 12

≥ 2,9

1820 ÷ 2160

...

...

...

160

≥ 12

≥ 2,9

2090 ÷ 2480

5.5.5  Độ ovan

Độ ovan không được lớn hơn 0,02d_n và phải được đo trực tiếp sau khi sản xuất.

5.5.6  Vát mép

Khi ống được vát mép, góc vát phải nằm trong khoảng từ 15° đến 45° so với trục của ống. Độ dày thành còn lại tại đầu ống phải ít nhất bằng 1/3 giá trị e_min.

...

...

...

5.6  Đặc tính cơ học

Các đặc tính cơ học của ống phải tuân theo các yêu cầu trong Bảng 3.

Khối lượng và độ cao rơi của búa được sử dụng để xác định độ bền va đập (phương pháp vòng tuần hoàn) theo quy định trong Bảng 4.

Bảng 3 - Đặc tính cơ học của ống

Đặc tính

Yêu cầu

Thông số thử

Phương pháp thử

...

...

...

TIR ≤ 10 %

Loại búa đối với:

d_n ≥ 110 mm

Loại d90

TCVN 6144

(ISO 3127)

Khối lượng búa

Xem Bảng 4

...

...

...

Xem Bảng 4

Môi trường điều hòa

Chất lỏng hoặc không khí

Nhiệt độ điều hòa và thử

(0 ± 1) °C

Độ bền nén

Không xuất hiện vết nứt vỡ trên mặt ống

Nhiệt độ thử

Tốc độ thử

...

...

...

(23 ± 2) °C

(10 ± 2) mm/min

50% đường kính trung bình

JIS K 6741

Bảng 4 - Khối lượng búa và độ cao rơi cho phép thử va đập

Kích thước danh nghĩa

DN

Đường kính ngoài danh nghĩa

d_n

...

...

...

kg

Độ cao rơi của búa

mm

110

110

1

1600

125

125

...

...

...

2000

140

140

1,6

1800

160

160

1,6

2000

...

...

...

Đặc tính vật lý, hóa học của ống phải tuân theo các yêu cầu trong Bảng 5.

Bảng 5 - Đặc tính vật lý, hóa học của ống

Đặc tính

Yêu cầu

Thông số thử

Phương pháp thử

Nhiệt độ hóa mềm

Vicat (VST)

≥ 79 °C

...

...

...

(ISO 2507-1)

TCVN 6147-1

(ISO 2507-1)

Sự thay đổi kích thước theo chiều dọc ^a

≤ 5 %

Ống không bị rộp hoặc nứt

Nhiệt độ

Thời gian thử

150 °C

...

...

...

TCVN 6148

(ISO 2505)

Phương pháp A: Chất lỏng

Hoặc:

Nhiệt độ

Thời gian thử

150 °C

30 min

TCVN 6148

...

...

...

Phương pháp B: Không khí

Độ bền với diclometan tại nhiệt độ quy định

Không bị tác động tại bất kỳ phần nào của bề mặt mẫu thử

Nhiệt độ

Thời gian thử

15 °C

30 min

TCVN 7306

(ISO 9852)

...

...

...

6  Ghi nhãn

6.1  Quy định chung

6.1.1  Thông tin ghi nhãn phải được dán hoặc in hoặc khắc, dập trực tiếp trên ống.

6.1.2  Việc ghi nhãn trên ống không được tạo thành vết nứt hoặc khuyết tật khác làm ngăn cản sự phù hợp của sản phẩm với tiêu chuẩn này.

6.2  Yêu cầu nội dung ghi nhãn tối thiểu của ống

Yêu cầu nội dung ghi nhãn tối thiểu của ống phải theo quy định trong Bảng 6.

Ống phải được ghi nhãn với khoảng cách giữa các nhãn tối đa là 1 m và ít nhất một nhãn trên mỗi ống.

Bảng 6 - Yêu cầu nội dung ghi nhãn tối thiểu của ống

Nội dung

...

...

...

Số hiệu tiêu chuẩn này

TCVN xxxx

Tên và/hoặc nhãn hiệu thương mại của nhà sản xuất

…………….

Kích thước danh nghĩa

Ví dụ: DN 110

Độ dày thành tối thiểu

Ví dụ: 3,2

Vật liệu

...

...

...

Thông tin nhà sản xuất

^a

^a  Đảm bảo khả năng truy xuất, các thông tin chi tiết sau phải được đưa ra:

- thời gian sản xuất (năm và tháng), bằng số hoặc mã hiệu;

- tên hoặc mã nơi sản xuất nếu nhà sản xuất chế tạo tại các địa điểm khác nhau.

7  Vận chuyển

Trong quá trình xếp, dỡ và vận chuyển, không được để ống bị va đập mạnh, để phơi nắng, nhiễm dầu hoặc hóa chất.

8  Bảo quản

Ống phải được bảo quản trên sàn phẳng, để cách xa nguồn nhiệt và ô nhiễm hóa chất và xếp chồng lên nhau ngay ngắn. Khi bảo quản ngoài trời cần có mái che để tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời. Chiều cao xếp chồng không quá 2 m.

...

...

...

Để lắp đặt ống tuân theo tiêu chuẩn này, phải áp dụng các quy định hiện hành và các thực hành lắp đặt tương ứng.

Ngoài ra, nhà sản xuất ống có thể đưa ra các khuyến cáo về lắp đặt có tính đến việc vận chuyển, lưu giữ và xử lý ống và phụ tùng cũng như việc lắp đặt tuân theo các hướng khuyến nghị.

Hướng dẫn về lắp đặt có thể tham khảo ISO/TS 7024.

Phụ lục A

(quy định)

Phương pháp đo chiều dài bước xoắn t

A.1  Quy định chung

Việc xác định kích thước chiều dài bước xoắn t tuân theo quy định chung của TCVN 6145 (ISO 3126).

...

...

...

A.2.1  Giá đỡ ống hình chữ V: Sử dụng để chống lăn, di chuyển khi thực hiện thao tác xẻ mẫu, đánh dấu và đo chiều dài bước xoắn. Ví dụ về giá đỡ ống hình chữ V được nêu trong Hình A.1.

Hình A.1 - Ví dụ về giá đỡ ống hình chữ V

A.2.1  Thước cuộn: Sử dụng để đo chiều dài bước xoắn chính xác đến 1 mm.

A.2.3  Máy cưa sọc: Sử dụng để xẻ đôi ống thành 2 phần bằng nhau.

A.2.4  Thước lá: Sử dụng để kẻ thẳng chiều dài mẫu từ điểm A.

A.3  Điều hòa mẫu thử

Điều hòa mẫu ở nhiệt độ 23 ± 2 °C tại môi trường khí quyển ít nhất 4 h và không được thực hiện phép đo trước 24 h sau khi sản xuất.

A.4  Cách tiến hành

...

...

...

- Xẻ dọc hết chiều dài mẫu thành 2 phần bằng nhau;

- Trên cùng một mặt phẳng, chọn vị trí của gân xoắn số 1 làm điểm mốc ban đầu;

- Tiếp tục đếm theo chiều xoắn của gân cho đến khi gặp gân xoắn số 13;

- Đánh dấu vị trí của gân số 13 là điểm cuối. Khoảng cách đo được giữa vị trí gân số 1 và gân số 13 trên cùng mặt phẳng chính là chiều dài bước xoắn (t) của ống.

Hình A.2 - Xác định chiều dài bước xoắn t

A.4.2  Cách tiến hành

Bước 1: Đánh dấu vị trí gân xoắn tại đầu ống (điểm A)

Bước 2: Đặt mẫu lên khối chữ V, từ điểm A dùng thước lá kẻ đường thẳng suốt chiều dài mẫu và song song với trục của mẫu thử. Đánh dấu điểm B tại đầu ống còn lại.

...

...

...

Hình A.3 - Đánh dấu vị trí gân xoắn tại đầu ống

Bước 3: Đặt mẫu lên khối chữ V, dùng máy cưa sọc xẻ dọc hết chiều dài mẫu thử (không cắt vào vị trí điểm đánh dấu A, B). Có thể sử dụng dụng cụ phù hợp khác để xẻ ống miễn là không làm ống bị biến dạng và ảnh hưởng đến chất lượng ống.

Bước 4: Từ 2 điểm A, B trên hai đầu ống vẽ đường thẳng AB trong lòng ống.

- Trên đoạn thẳng AB, chọn gân xoắn cắt điểm A là gân số 1;

- Đánh dấu điểm C trên đoạn thẳng AB tại vị trí gân số 13. Đoạn AC được xác định là chiều dài bước xoắn (t);

- Dùng thước cuộn đo khoảng cách đoạn AC. Số đo chiều dài AC là chiều dài bước xoắn (t), tính bằng milimet.

Hình A.4 - Đo chiều dài bước xoắn (t)

A.5  Báo cáo thử nghiệm

...

...

...

a) Viện dẫn tiêu chuẩn này;

b) Các thông tin đầy đủ của mẫu thử;

c) Nhiệt độ điều hòa và đo mẫu;

d) Kết quả đo chiều dài bước xoắn (t);

e) Tất cả các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả thử;

f) Ngày thử.

Thư mục tài liệu tham khảo

[1]  TCVN 8491-2:2011, Hệ thống ống bằng chất dẻo dùng cho hệ thống cấp nước thoát nước và cống rãnh được đặt ngầm và nổi trên mặt đất trong điều kiện có áp suất - Poly (vinyl clorua) không hóa dẻo (PVC-U) - Phần 2: Ống

...

...

...

[3]  GB/T 33608-2017, Unplasticized poly (vinyl chloride) (PVC-U) structured-wall pipes for soil and waste discharge inside buildings

[4]  TCCS 16/NTP, Ống uPVC lõi xoắn thoát nước trục đứng trong tòa nhà

[5]  SEKISUI AD213-1,2 Steel pipe with plastic core and internal helical ribs for building drainage applications

[6]  SEKISUI PVC spiral core pipe OD160

[7]  CN 105178404 A, Spiral high-speed silencing drain pipe.