Thay đổi quy định về khai thuế GTGT, thuế TNCN đối với cá nhân có thu nhập từ kinh doanh theo Công văn 5746 ra sao?

Thay đổi quy định về khai thuế GTGT, thuế TNCN đối với cá nhân có thu nhập từ kinh doanh theo Công văn 5746 ra sao?

Ngày 30/6/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 89/2026/TT-BTC quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế 2025 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế 2025 (có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2026).

Theo đó, ngày 10/8/2026, Cục Thuế đã có Công văn 5746/CT-CS năm 2026 về việc giới thiệu nội dung mới Thông tư 89/2026/TT-BTC hướng dẫn quản lý thuế.

Tại Phụ lục Công văn 5746/CT-CS năm 2026 có nêu rõ những thay đổi về khai thuế GTGT, thuế TNCN đối với cá nhân có thu nhập từ kinh doanh tại Thông tư 89/2026/TT-BTC cụ thể như sau:

- Bổ sung quy định về khai thuế TNCN, GTGT của tổ chức khấu trừ thuế, khai thuế thay, nộp thuế thay đối với thu nhập từ hoạt động môi giới, theo đó tổ chức ký hợp đồng với cá nhân thực hiện hoạt động môi giới khấu trừ thuế, khai thay thuế TNCN, khai thay thuế GTGT thì khai thuế như sau:

+ Về kỳ tính thuế: theo tháng hoặc theo quý cùng với kỳ khai thuế giá trị gia tăng của tổ chức

+ Về cơ quan thuế tiếp nhận hồ sơ khai thuế: là cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức trả thu nhập

+ Về hồ sơ khai thuế: thực hiện theo Tờ khai mẫu số 01/XSBHĐCMG-CNKD, bảng kê mẫu số 01/BK-XSBHĐCMG.

- Sửa đổi quy định các trường hợp cá nhân thực hiện khai thuế TNCN, GTGT theo năm bao gồm:

(i) Cá nhân hợp tác kinh doanh với tổ chức thuộc trường hợp phải nộp thuế thu nhập cá nhân nhưng chưa được tổ chức khai thuế thay, nộp thuế thay trong năm;

(ii) Cá nhân làm đại lý bán đúng giá đối với hoạt động bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp thuộc trường hợp phải nộp thuế giá trị gia tăng, thu nhập cá nhân nhưng chưa được tổ chức khấu trừ thuế, khai thuế thay, nộp thuế thay trong năm;

(iii) Cá nhân thực hiện hoạt động môi giới thuộc trường hợp phải nộp thuế giá trị gia tăng, thu nhập cá nhân nhưng chưa được tổ chức khấu trừ thuế, khai thuế thay, nộp thuế thay trong năm. Cơ quan thuế tiếp nhận, xử lý hồ sơ khai thuế là cơ quan thuế quản lý trực tiếp trụ sở của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được xác định là địa điểm ghi trên giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh đối với hộ kinh doanh hoặc trên tờ khai đăng ký thuế đối với cá nhân kinh doanh; Hồ sơ khai thuế là Tờ khai 01/TKN-CNKD kèm theo Thông tư này.

Trước đây, chỉ quy định cá nhân làm đại lý bán đúng giá đối với hoạt động bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp chưa được tổ chức khấu trừ thuế, khai thuế thay, nộp thuế thay trong năm thì thực hiện khai thuế TNCN theo năm theo Tờ khai 01/TKN-CNKD kèm theo Thông tư 50/2026/TT-BTC.

- Sửa đổi mẫu biểu hồ sơ khai thuế TNCN, GTGT của tổ chức khấu trừ thuế, khai thay, nộp thay đối với thu nhập từ hoạt động hợp tác kinh doanh; hoạt động đại lý bán đúng giá bảo hiểm, xổ số, đa cấp (mẫu số 01/TCKT, 01/BK-KTHTKD, 01/XSBHĐC, bảng kê mẫu số 01/BK-XSBHĐC được thay thế bằng mẫu số 01/TCKT, 01/BK-KTHTKD, 01/XSBHĐCMG-CNKD, bảng kê mẫu số 01/BK-XSBHĐCMG):

(i) Sửa đổi chỉ tiêu số thuế TNCN = Doanh thu tính thuế (là phần doanh thu tổ chức trả trong năm cho cá nhân vượt trên mức 1 tỷ đồng) x thuế suất;

(ii) Bổ sung chỉ tiêu về doanh thu tính thuế GTGT và số thuế GTGT.

Trước đây, chỉ tiêu số thuế TNCN = Doanh thu đơn vị trả cho cá nhân x thuế suất (theo quy định tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP; Thông tư 18/2026/TT-BTC).

Thay đổi quy định về khai thuế GTGT, thuế TNCN đối với cá nhân có thu nhập từ kinh doanh theo Công văn 5746 ra sao?

Những khoản thu nhập nào từ kinh doanh phải chịu thuế TNCN?

Căn cứ tại Điều 7 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định các khoản thu nhập từ kinh doanh phải chịu thuế TNCN hiện nay bao gồm:

(1) Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật. Riêng đối với thu nhập từ hoạt động của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa qua chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường, sản xuất muối chỉ áp dụng đối với trường hợp không đủ điều kiện được miễn thuế quy định tại Điều 21 của Nghị định này.

(2) Thu nhập từ hoạt động hành nghề độc lập của cá nhân có giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề và có đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật.

(3) Thu nhập từ hoạt động đại lý, kể cả đại lý bảo hiểm, đại lý xổ số, đại lý bán hàng đa cấp.

(4) Thu nhập từ hoạt động môi giới theo quy định của pháp luật.

(5) Thu nhập từ hoạt động hợp tác kinh doanh với tổ chức, doanh nghiệp.

(6) Thu nhập từ hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh dựa trên nền tảng số.

Người nộp thuế có nhiều hoạt động kinh doanh thì khai thuế GTGT chung hay riêng?

Tại khoản 5 Điều 19 Thông tư 89/2026/TT-BTC có quy định về khai thuế GTGT trong trường hợp người nộp thuế có nhiều hoạt động kinh doanh như sau:

Trường hợp cá nhân, tổ chức có nhiều hoạt động kinh doanh thì thực hiện khai chung trên một hồ sơ khai thuế, trừ các trường hợp sau phải kê khai riêng, cụ thể:

(1) Người nộp thuế có hoạt động khai riêng tại cơ quan thuế nơi phát sinh hoạt động theo quy định tại điểm b và điểm c khoản 2 Điều 19 Thông tư 89/2026/TT-BTC thì lập hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng riêng;

(2) Người nộp thuế có nhiều hoạt động kinh doanh trong đó có hoạt động xổ số kiến thiết, xổ số điện toán thì phải lập hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng riêng cho hoạt động xổ số kiến thiết, xổ số điện toán;

(3) Người nộp thuế có nhiều hoạt động kinh doanh trong đó có hoạt động mua bán, chế tác vàng, bạc, đá quý thì phải lập hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng riêng cho hoạt động mua bán, chế tác vàng, bạc, đá quý;

(4) Người nộp thuế có nhiều hoạt động kinh doanh trong đó có hoạt động khai thác dầu khí thì phải lập hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng riêng cho hoạt động khai thác dầu khí;

(5) Người nộp thuế có khoản thu hộ thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng theo quy định của pháp luật thuế giá trị gia tăng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao thì phải lập hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng riêng cho hoạt động thu hộ;

(6) Tổ chức khấu trừ, nộp thay số thuế đã khấu trừ và tổ chức khai thuế thay, nộp thay thuế theo quy định tại điểm c khoản 1 và các điểm c.1, d và điểm k khoản 2 Điều 22 Nghị định 252/2026/NĐ-CP thì phải lập hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng riêng đối với trường hợp khấu trừ, nộp thay số thuế đã khấu trừ và khai thuế thay, nộp thay thuế;

(7) Người nộp thuế đang hoạt động có dự án đầu tư thuộc trường hợp hoàn thuế và có nhu cầu hoàn thuế giá trị gia tăng thì phải lập hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng riêng cho từng dự án đầu tư; đồng thời phải bù trừ số thuế giá trị gia tăng của hàng hóa, dịch vụ mua vào sử dụng cho từng dự án đầu tư với số thuế giá trị gia tăng phải nộp (nếu có) của hoạt động, kinh doanh đang thực hiện cùng kỳ tính thuế của người nộp thuế, Ban quản lý dự án, chi nhánh, tổ chức kinh tế mới được giao khai thuế giá trị gia tăng của dự án đầu tư. Số thuế giá trị gia tăng của dự án đầu tư được bù trừ tối đa bằng số thuế giá trị gia tăng phải nộp trên tờ khai thuế mẫu số 01/GTGT. Trường hợp dự án đầu tư đang trong giai đoạn đầu tư có phát sinh doanh thu chạy thử, doanh thu hoạt động tài chính, doanh thu thanh lý nguyên vật liệu thì kê khai doanh thu phát sinh này vào tờ khai thuế mẫu số 01/GTGT và phải bù trừ số thuế giá trị gia tăng đầu vào của dự án đầu tư trên tờ khai thuế mẫu số 02/GTGT với số thuế phát sinh trên tờ khai thuế mẫu số 01/GTGT.

Như vậy, trừ 7 trường hợp nêu trên thì nếu người nộp thuế có nhiều hoạt động kinh doanh thì thực hiện khai thuế GTGT chung trên một hồ sơ khai thuế.