Quy định cơ bản về bảo hiểm mà kế toán và nhân sự cần biết từ năm 2026?

Quy định cơ bản về bảo hiểm mà kế toán và nhân sự cần biết từ năm 2026?

Dưới đây là một số quy định cơ bản về bảo hiểm mà kế toán và nhân sự cần biết từ năm 2026:

[1] Bảo hiểm xã hội

Căn cứ theo Điều 32, 33 và 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định

- Tổng mức đóng bắt buộc là 32% lương đóng bảo hiểm, cụ thể:

+ Doanh nghiệp đóng 21,5% bao gồm: 17,5% bảo hiểm xã hội (hưu trí, ốm đau, thai sản, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp), 3% bảo hiểm y tế, 1% bảo hiểm thất nghiệp.

+ Người lao động đóng 10,5% bao gồm: 8% bảo hiểm xã hội (hưu trí), 1,5% bảo hiểm y tế, 1% bảo hiểm thất nghiệp.

- Trợ cấp thất nghiệp

Căn cứ theo Điều 39 Luật Việc làm 2025 quy định

+ Khi đóng đủ 12 - 36 tháng được hưởng 3 tháng trợ cấp (bằng 60% bình quân lương 06 tháng gần nhất).

+ Đóng thêm đủ mỗi 12 tháng được cộng thêm 1 tháng trợ cấp (tối đa 12 tháng). Số tháng lẻ đóng dư được bảo lưu cho đợt tiếp theo.

[2] Quy định về nghỉ phép năm

Căn cứ theo Điều 113 Bộ luật Lao động 2019 quy định

- Làm việc đủ 12 tháng được hưởng số ngày phép năm và hưởng nguyên lương theo tính chất công việc

+ 12 ngày đối với công việc trong điều kiện bình thường

+ 14 ngày đối với lao động chưa thành niên, khuyết tất, công việc nặng nhọc, độc hại

+ 16 ngày đối với công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm

- Quy định về quy định phép thừa

+ Chỉ bắt buộc chi trả bằng tiền cho người lao động thôi việc hoặc mất việc làm mà chưa nghỉ hết số phép còn lại

+ Nếu đang làm việc bình thường, việc chi trả phụ thuộc vào quy chế nội bộ hoặc văn bản, quyết định của công ty

[3] Hợp đồng lao động

Căn cứ theo Điều 20 Bộ luật Lao động 2019

- Hợp đồng lao động có thời hạn

+ Không được dùng phụ lục để ga hạn thời hạn hợp đồng

+ Hết hạn hợp đồng lao động lần 1 phải ký mới hợp đồng lao động lần 2. Hết hạn hợp đồng lao động lần 2 bắt buộc chuyển sang hợp đồng lao động vô thời hạn nếu vẫn tiếp tục làm việc

- Hợp đồng lao động vô thời hạn

+ Doanh nghiệp không được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động nếu không có lý do chính đáng

+ Người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động bất cứ lúc nào mà không cần lý do, nhưng phải báo trước ít nhất 45 ngày (trừ trường hợp đặc biệt khi hai bên đồng ý thỏa thuận nghỉ ngay)

Lưu ý: Tại Điều 14 Bộ luật Lao động 2019 quy định hợp đồng lao động phải được giao kết bằng văn bản và được làm thành 02 bản, người lao động giữ 01 bản, người sử dụng lao động giữ 01 bản. Trừ trường hợp hai bên có thể giao kết hợp đồng lao động bằng lời nói đối với hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 18 Bộ luật Lao động 2019, điểm a khoản 1 Điều 145 Bộ luật Lao động 2019 và khoản 1 Điều 162 Bộ luật Lao động 2019.

[4] Đoàn phí và kinh phí công đoàn

Theo Điều 29 Luật Công đoàn 2024 một số cụm từ bị thay thế bởi khoản 8 Điều 2 Luật sửa đổi Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Luật Công đoàn, Luật Thanh niên và Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở 2025, khoản 3 Điều 1 Quyết định 61/QĐ-TLĐ năm 2025 quy định:

- Doanh nghiệp đóng kinh phí công đoàn là 2% quỹ lương đóng bảo hiểm xã hội, áp dụng bắt buộc đối với mọi người nghiệp và được phép tính vào chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN.

- Người lao động đóng đoàn phí công đoàn là 0,5% tiền lương đóng bảo hiểm xã hội, mức đóng tối đa là 10% mức lương cơ sở. Tuy nhiên chỉ áp dụng đối với người lao động tự nguyện gia nhập.

Quy định cơ bản về bảo hiểm mà kế toán và nhân sự cần biết từ năm 2026? (Hình từ Internet)

Quy trình mới về thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và thất nghiệp áp dụng từ ngày 01/05/2026?

Ngày 29/4/2026, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã ban hành Quyết định 366/QĐ-BHXH năm 2026 quy trình thu BHXH, BHYT, BHTN; cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế.

Trong đó, đơn cử tại Điều 4 Quy trình thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp; cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế ban hành kèm Quyết định 366/QĐ-BHXH năm 2026 hướng dẫn kê khai, nộp hồ sơ đăng ký, đóng tiền; điều chỉnh thông tin tham gia BHXH, BHYT, BHTN và cấp sổ BHXH, thẻ BHYT cụ thể như sau:

(1) Người tham gia

- Đối với người tham gia BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN; người tham gia BHXH tự nguyện; người tham gia BHTNLĐ theo hình thức tự nguyện: Kê khai Tờ khai đăng ký, điều chỉnh thông tin tham gia BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS) kèm theo bản sao giấy tờ liên quan (nếu có); nộp cho Đơn vị sử dụng lao động/Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng/Cơ quan BHXH.

- Đối với người chỉ tham gia BHYT: Kê khai Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHYT (Mẫu số 2 ban hành kèm theo Nghị định 188/2025/NĐ-CP) kèm theo bản sao giấy tờ liên quan (nếu có); nộp cho Cơ quan quản lý người chỉ tham gia BHYT/Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng/Cơ quan BHXH.

- Trường hợp điều chỉnh thông tin tham gia BHXH, BHYT; cấp lại sổ BHXH, thẻ BHYT; xác nhận thời gian đóng BHXH trong trường hợp Đơn vị sử dụng lao động không còn khả năng đóng BHXH trước ngày 01/7/2024 để làm căn cứ giải quyết, điều chỉnh chế độ hưu trí, tử tuất; tính thời gian công tác đối với người tham gia trước ngày 01/01/1995; tính thời gian công tác đối với cán bộ xã có thời gian đảm nhiệm chức danh theo Nghị định số 09/1998/NĐ-CP trước ngày 01/01/1998; điều chỉnh chức danh làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm trước năm 1995; đóng BHXH bắt buộc cho thời gian còn thiếu không quá 06 tháng để đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc trợ cấp tuất hàng tháng; gộp sổ BHXH; hoàn trả BHXH, BHTN,...: kê khai hồ sơ kèm theo bản sao giấy tờ liên quan (nếu có) nộp cho Đơn vị sử dụng lao động hoặc cơ quan BHXH.

- Đóng tiền thuộc phần trách nhiệm đóng theo quy định.

- Người tham gia truy cập ứng dụng Định danh điện tử quốc gia (VNeID) mức độ 2 hoặc ứng dụng Bảo hiểm xã hội số (VssID) hoặc hòm thư điện tử (Email) nhận và sử dụng sổ BHXH bản điện tử để giải quyết các chế độ BHXH, BHTN; sử dụng thẻ BHYT bản điện tử để khám bệnh, chữa bệnh tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh BHYT và thanh toán chi phí khám, chữa bệnh BHYT.

(2) Đơn vị sử dụng lao động

- Kê khai Tờ khai đơn vị đăng ký, điều chỉnh thông tin tham gia BHXH, BHYT, BHTN (Mẫu TK3-TS); Lập Danh sách tham gia, điều chỉnh đóng BHXH, BHYT, BHTN (Mẫu D02-LT) kèm theo hồ sơ của đơn vị, người tham gia (nếu có); nộp cho cơ quan BHXH kịp thời theo quy định. Trường hợp chậm đóng, trốn đóng BHYT cho người lao động phải hoàn trả toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi, mức hưởng BHYT mà người lao động đã chi trả trong thời gian chưa có thẻ BHYT do chậm đóng, trốn đóng BHYT theo quy định tại Điều 49 Luật Bảo hiểm y tế 2008

- Đóng tiền theo quy định tại Điều 33, Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2024; Điều 13, Điều 15 Luật Bảo hiểm y tế 2008 .

(3) Cơ quan quản lý người chỉ tham gia BHYT

- Kê khai Mẫu TK3-TS; Lập Danh sách đối tượng tham gia BHYT (Mẫu số 3 ban hành kèm theo Nghị định 188/2025/NĐ-CP) kèm theo hồ sơ của người tham gia (nếu có); nộp cho cơ quan BHXH. Trường hợp chậm đóng, trốn đóng BHYT cho người lao động phải hoàn trả toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi, mức hưởng BHYT mà người lao động đã chi trả trong thời gian chưa có thẻ BHYT do chậm đóng, trốn đóng BHYT theo quy định tại Điều 49 Luật BHYT.

- Chuyển kinh phí đóng BHYT theo quy định cho cơ quan BHXH hoặc phối hợp với cơ quan BHXH đề nghị cơ quan quản lý, cơ quan tài chính chuyển kinh phí đóng BHYT theo phân cấp.

(4) Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng

* Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng dịch vụ

- Kê khai Mẫu TK3-TS; Lập Danh sách tham gia BHXH tự nguyện (Mẫu D05-TS) đối với người tham gia BHXH tự nguyện/ Lập Danh sách tham gia BHTNLĐ theo hình thức tự nguyện (Mẫu D06-TS) đối với người tham gia BHTNLĐ theo hình thức tự nguyện/ Lập Mẫu số 4 ban hành kèm theo Nghị định 188/2025/NĐ-CP đối với người tham gia BHYT theo hộ gia đình.

- Thu tiền đóng theo phương thức đăng ký của người tham gia; nộp hồ sơ điện tử và tiền đóng của người tham gia cho cơ quan BHXH. Trường hợp chậm đóng, trốn đóng BHYT cho người lao động phải hoàn trả toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi, mức hưởng BHYT mà người lao động đã chi trả trong thời gian chưa có thẻ BHYT do chậm đóng, trốn đóng BHYT theo quy định tại Điều 49 Luật BHYT.

* Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng phối hợp

- Kê khai Mẫu TK3-TS; Lập Danh sách đối tượng tham gia BHYT (Mẫu số 3 ban hành kèm theo Nghị định số 188/2025/NĐ-CP).

- Thu tiền đóng theo phương thức đăng ký của người tham gia; nộp hồ sơ điện tử và tiền đóng của người tham gia cho cơ quan BHXH. Trường hợp chậm đóng, trốn đóng BHYT cho người lao động phải hoàn trả toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi, mức hưởng BHYT mà người lao động đã chi trả trong thời gian chưa có thẻ BHYT do chậm đóng, trốn đóng BHYT theo quy định tại Điều 49 Luật Bảo hiểm y tế 2008.

>> Xem chi tiết Quy trình mới về thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và thất nghiệp áp dụng từ ngày 01/05/2026 tại Quyết định 366/QĐ-BHXH năm 2026

Thông báo 1461 TB BHXH: ngừng cấp tờ bìa sổ bảo hiểm xã hội kể từ ngày 01/01/2026?

Ngày 11/05/2026, Bảo hiểm xã hội tỉnh Tây Ninh vừa có Thông báo 1461/TB-BHXH năm 2026 Về việc ngừng cấp tờ bìa sổ bảo hiểm xã hội kể từ ngày 01/01/2026

>> Tải về Thông báo 1461 TB BHXH năm 2026

Cụ thể, nội dung Thông báo 1461 TB BHXH năm 2026 thông báo ngừng cấp tờ bìa sổ bảo hiểm xã hội kể từ ngày 01/01/2026, cụ thể như sau:

Căn cứ Điều 25 Luật Bảo hiểm xã hội 2024; căn cứ Thông tư 09/2026/TT-BTC ngày 03/02/2026 của Bộ Tài chính quy định về việc tạo lập số bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử, kể từ ngày 01/01/2026 thực hiện cấp số bảo hiểm xã hội điện tử đúng quy định và đảm bảo quyền lợi cho người lao động, Bảo hiểm xã hội tỉnh Tây Ninh tạm thời ngừng cấp tờ bia số bảo hiểm xã hội bản giấy.

Người lao động khi nộp hồ sơ giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp chỉ cần cung cấp tờ rời số báo hiểm xã hội, cơ quan Bảo hiểm xã hội, Trung tâm dịch vụ việc làm căn cứ vào dữ liệu đang quản lý và tờ rời do người lao động/ người sử dụng lao động cung cấp để giải quyết chế độ cho người lao động.

>> Xem chi tiết ngừng cấp tờ bìa sổ bảo hiểm xã hội kể từ ngày 01/01/2026 tại Thông báo 1461 TB BHXH