- Người bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ phải lập và giao hóa đơn điện tử cho khách hàng, không phân biệt cá nhân hay tổ chức?
- Từ năm 2026, bán hàng không xuất hóa đơn có thể bị phạt đến 80 triệu đồng?
- Cập nhật quy định mới về việc phân biệt hóa đơn thay thế và hóa đơn điều chỉnh từ 01/07/2026 theo Thông tư 91?
Người bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ phải lập và giao hóa đơn điện tử cho khách hàng, không phân biệt cá nhân hay tổ chức?
Căn cứ theo điểm a khoản 5 và khoản 7 Điều 26 Luật Quản lý thuế 2025 quy định về hóa đơn điện tử như sau:
Hóa đơn điện tử
...
5. Nguyên tắc, quyền và trách nhiệm lập, quản lý, sử dụng hóa đơn điện tử:
a) Tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải lập hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ để giao cho người mua theo định dạng chuẩn dữ liệu và phải ghi đầy đủ nội dung theo quy định của pháp luật về thuế và pháp luật về kế toán, bảo đảm phản ánh đầy đủ, trung thực nội dung nghiệp vụ kinh tế phát sinh và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của hóa đơn đã lập, trừ trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định của Chính phủ;
...
7. Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định các nội dung sau: đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử; định dạng hóa đơn điện tử; ủy nhiệm lập hóa đơn điện tử; xử lý hóa đơn điện tử đã lập; ký hiệu mẫu, ký hiệu và mẫu hóa đơn điện tử tham khảo; chuyển đổi áp dụng hóa đơn điện tử; tiêu chí xác định người nộp thuế có rủi ro cao trong đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử; các trường hợp ngừng, tạm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử; biện pháp khuyến khích người mua lấy hóa đơn khi mua hàng hóa, dịch vụ và thực hiện khen thưởng người tiêu dùng tố giác người bán không lập và giao hóa đơn điện tử từ nguồn kinh phí do ngân sách nhà nước bảo đảm trong dự toán chi thường xuyên hằng năm theo quy định của pháp luật.
Căn cứ theo khoản 1 Điều 4 Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định về nguyên tắc lập, quản lý, sử dụng hóa đơn, chứng từ điện tử như sau:
Nguyên tắc lập, quản lý, sử dụng hóa đơn, chứng từ điện tử
1. Khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn điện tử để giao cho người mua (bao gồm cả các trường hợp hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ; xuất hàng hóa dưới các hình thức cho vay, cho mượn) và các trường hợp lập hóa đơn theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính, trừ các trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định tại Điều 7 Nghị định này.
....
Căn cứ theo Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định về trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử như sau:
Trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử
1. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán hàng hóa, dịch vụ thuộc trường hợp lập bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ theo quy định pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp trừ trường hợp đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.
2. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thu nhập từ hoạt động cho thuê bất động sản; thu nhập từ hoạt động cung cấp sản phẩm và dịch vụ nội dung thông tin số về giải trí, trò chơi điện tử, phim số, ảnh số, nhạc số, quảng cáo số cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài.
3. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh làm đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, đại lý bán hàng đa cấp mà doanh nghiệp xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp đã khấu trừ thuế theo quy định pháp luật quản lý thuế.
4. Các khoản phí và các khoản thu khác phát sinh từ hoạt động tái bảo hiểm (bao gồm nhượng tái bảo hiểm, các khoản thu hoa hồng nhượng tái bảo hiểm và các khoản thu khác về nhượng tái bảo hiểm), nhận tiền gửi, hoạt động tài chính (phát hành chứng chỉ tiền gửi, phát hành chứng khoán sơ cấp, phát hành giấy tờ có giá), bán nợ, giao dịch ngoại tệ và sản phẩm phái sinh.
Đối với giao dịch bán ngoại tệ, căn cứ hệ thống quản lý dữ liệu của đơn vị, cuối tháng đơn vị thực hiện lập bảng tổng hợp chi tiết giao dịch phát sinh trong tháng, chịu trách nhiệm về tính chính xác nội dung thông tin từng giao dịch và cung cấp bảng tổng hợp chi tiết giao dịch bán ngoại tệ khi cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.
5. Góp vốn bằng tài sản của tổ chức, cá nhân kinh doanh vào tổ chức kinh tế.
6. Tài sản điều chuyển từ công ty mẹ đến các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc và ngược lại, giữa các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc trong cơ sở kinh doanh; tài sản điều chuyển khi chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
7. Máy móc, thiết bị cho mượn là tài sản cố định và công cụ, dụng cụ phục vụ gia công hàng hóa của bên cho mượn, không thu tiền, không chuyển quyền sở hữu.
8. Các trường hợp theo quy định tại điểm a, điểm b khoản 1 Điều 6, điểm b khoản 1 Điều 14 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng, bao gồm:
a) Hàng hóa, dịch vụ sử dụng để tiếp tục quá trình sản xuất, kinh doanh của cơ sở kinh doanh như hàng hóa được xuất để chuyển kho nội bộ, xuất vật tư, bán thành phẩm để tiếp tục quá trình sản xuất, kinh doanh trong một cơ sở kinh doanh;
b) Hàng hóa, dịch vụ do cơ sở kinh doanh xuất hoặc cung cấp để sử dụng phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh (bao gồm cả tài sản cố định do cơ sở kinh doanh tự xây dựng, tự sản xuất);
c) Các khoản thu không liên quan đến bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của cơ sở kinh doanh: các khoản thu về bồi thường bằng tiền (bao gồm cả tiền bồi thường về đất và tài sản trên đất khi bị thu hồi đất theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền), tiền thưởng, thu đòi người thứ ba của hoạt động bảo hiểm, các khoản thu hộ, các khoản thù lao từ cơ quan nhà nước do thực hiện hoạt động thu hộ, chi hộ các cơ quan nhà nước, các khoản thu tài chính.
Căn cứ theo điểm a khoản 1 Điều 17 Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định về quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ như sau:
Quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ
1. Tổ chức, cá nhân bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ có quyền:
a) Sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định tại Điều 6 Nghị định này;
...
Căn cứ theo điểm a khoản 1 Điều 18 Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định về quyền và trách nhiệm của người mua hàng hóa, dịch vụ như sau:
Quyền và trách nhiệm của người mua hàng hóa, dịch vụ
1. Người mua hàng hóa, dịch vụ có quyền:
a) Yêu cầu người bán lập và giao hóa đơn hợp pháp khi mua hàng hóa, dịch vụ (trừ trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử);
....
Căn cứ theo Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định khen thưởng người tiêu dùng tố giác người bán không lập và giao hóa đơn điện tử như sau:
Khen thưởng người tiêu dùng tố giác người bán không lập và giao hóa đơn điện tử
1. Người tiêu dùng tố giác người bán không lập và giao hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ được xem xét khen thưởng khi đáp ứng các điều kiện sau:
a) Cung cấp thông tin trung thực, chính xác, kịp thời; có căn cứ xác định thời gian, địa điểm và người thực hiện hành vi vi phạm;
b) Nội dung thông tin phản ánh đúng thực tế phát sinh, đủ cơ sở để cơ quan thuế xác định tính chất, mức độ vi phạm và thực hiện kiểm tra, xác minh;
c) Trên cơ sở thông tin phản ánh, cung cấp, cơ quan thuế đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
...
Căn cứ theo Điều 14 Thông tư 91/2026/TT-BTC quy định trình tự, thủ tục và thẩm quyền xem xét khen thưởng như sau:
Mức khen thưởng, hình thức, trình tự, thủ tục, quản lý, sử dụng kinh phí khen thưởng người tiêu dùng tố giác người bán không lập và giao hóa đơn
1. Trình tự, thủ tục và thẩm quyền xem xét khen thưởng:
a) Cơ quan thuế tiếp nhận thông tin tố giác do người tiêu dùng cung cấp, phân loại để kiểm tra, xác minh;
b) Hồ sơ làm căn cứ khen thưởng bao gồm: Tài liệu, chứng cứ về hành vi vi phạm theo quy định tại Điều 41 Nghị định số 254/2026/NĐ-CP; Kết luận kiểm tra hoặc quyết định xử lý vi phạm hành chính về hóa đơn của cơ quan có thẩm quyền; Thông tin về cá nhân được đề nghị khen thưởng; Tài liệu khác có liên quan (nếu có);
c) Trên cơ sở hồ sơ tại điểm b khoản này, cơ quan thuế ban hành quyết định khen thưởng đối với cá nhân cung cấp thông tin đáp ứng các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 41 Nghị định số 254/2026/NĐ-CP.
...
Đồng thời, theo hướng dẫn tại Công văn 6845/CT-QLNT năm 2026 Tải về của Cục Thuế ban hành ngày 15/9/2026 trả lời việc cá nhân mua hàng, sử dụng dịch vụ ăn uống không được xuất hóa đơn như sau:
- Tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ phải lập hóa đơn điện tử và giao cho khách hàng, trừ các trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử quy định tại Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP. - Trường hợp người bán không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ thì người mua có quyền tố giác và được khen thưởng khi tố giác hành vi không lập và giao hóa đơn điện tử của người bán theo quy định. |
Như vậy, từ những quy định trên người bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ phải lập và giao hóa đơn điện tử cho khách hàng, không phân biệt cá nhân hay tổ chức, trừ các trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử quy định tại Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP.
Trường hợp người bán không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ thì người mua có quyền tố giác và được khen thưởng theo quy định pháp luật
Người bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ phải lập và giao hóa đơn điện tử cho khách hàng, không phân biệt cá nhân hay tổ chức? (Hình từ Internet)
Từ năm 2026, bán hàng không xuất hóa đơn có thể bị phạt đến 80 triệu đồng?
Căn cứ quy định tại khoản 3 Điều 24 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP, mức phạt bán hàng không xuất hóa đơn từ năm 2026, cụ thể như sau:
Số lượng hóa đơn không lập | Bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định | Hàng khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu, cho, biếu, tặng, tiêu dùng nội bộ, cho vay, cho mượn... |
01 số hóa đơn | Phạt tiền từ 01 - 02 triệu đồng | Cảnh cáo |
Từ 02 đến dưới 10 số hóa đơn | Phạt tiền từ 02 - 10 triệu đồng | Phạt tiền từ 01 - 02 triệu đồng |
Từ 10 đến dưới 20 số hóa đơn | Phạt tiền từ 10 - 30 triệu đồng | Phạt tiền từ 02 - 10 triệu đồng |
Từ 20 đến dưới 50 số hóa đơn | Phạt tiền từ 30 - 50 triệu đồng | Phạt tiền từ 02 - 10 triệu đồng |
Từ 50 đến dưới 100 số hóa đơn | Phạt tiền từ 60 - 80 triệu đồng | Phạt tiền từ 10 - 30 triệu đồng |
Từ 100 số hóa đơn trở lên | Phạt tiền từ 60 - 80 triệu đồng | Phạt tiền từ 30 - 50 triệu đồng |
Như vậy, trường hợp Bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định không xuất hóa đơn từ từ 50 đến dưới 100 số hóa đơn và từ 100 số hóa đơn trở lên sẽ bị phạt tiền từ 60 - 80 triệu đồng.
Lưu ý
- Tiền phạt nêu trên chỉ là xử phạt đối với hành vi không lập hóa đơn.
- Nếu cơ quan thuế xác định việc không xuất hóa đơn nhằm che giấu doanh thu hoặc làm giảm số thuế phải nộp thì người nộp thuế còn có thể:
+ Bị truy thu toàn bộ số thuế còn thiếu.
+ Bị tính tiền chậm nộp.
+ Bị xử phạt về hành vi trốn thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế.
Đặc biệt, từ ngày 01/7/2026, người tiêu dùng có thể phản ánh hành vi không xuất hóa đơn đến cơ quan thuế. Trường hợp đủ điều kiện theo quy định, người cung cấp thông tin có thể được khen thưởng lên đến 10 triệu đồng/vụ việc và tối đa 10 triệu đồng cho mỗi vụ việc căn cứ theo Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP.
Cập nhật quy định mới về việc phân biệt hóa đơn thay thế và hóa đơn điều chỉnh từ 01/07/2026 theo Thông tư 91?
Ngày 30/6/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 91/2026/TT-BTC Quy định một số điều của Luật Quản lý thuế 2025 và Nghị định 254/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế 2025 về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử có hiệu lực từ 01/07/2026.
Mặt khác, việc xử lý sai sót trên hóa đơn điện tử đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối nhằm hạn chế tối đa rủi ro về thuế và xuất toán chi phí. Vấn đề phân định giữa hóa đơn thay thế và hóa đơn điều chỉnh tiếp tục là điểm nóng nghiệp vụ mà đội ngũ kế toán cần đặc biệt lưu tâm.
Theo đó, căn cứ tại Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC quy định về Xử lý hóa đơn điện tử đã lập. Trong đó, việc phân biệt hóa đơn thay thế và hóa đơn điều chỉnh từ 01/07/2026 như sau:
Trường hợp sử dụng Hóa đơn thay thế | Trường hợp sử dụng Hóa đơn điều chỉnh |
Áp dụng đối với các sai sót mang tính toàn bộ hoặc làm sai lệch bản chất giao dịch ban đầu, điển hình gồm: - Hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền có sai sót. - Hóa đơn liên quan đến các tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng (ô tô, bất động sản,...). - Quy trình xử lý: Lập hóa đơn điện tử mới thay thế hoàn toàn cho hóa đơn có sai sót. | Áp dụng khi sai sót chỉ mang tính bộ phận hoặc phát sinh các nghiệp vụ điều chỉnh giá trị, ví dụ: - Sai sót về ký hiệu, mẫu số hoặc số hóa đơn. - Nghiệp vụ hàng bán trả lại, giảm giá hàng bán. - Hoàn phí, giảm phí trong lĩnh vực bảo hiểm, ngân hàng,... - Chênh lệch phát sinh do tỷ giá hoặc phương thức thanh toán. - Dịch vụ viễn thông, kinh doanh thẻ trả trước,... - Quy trình xử lý: Lập hóa đơn điều chỉnh tăng hoặc giảm tương ứng với phần sai sót hoặc giá trị phát sinh. |
Lưu ý:
- Quyền lựa chọn ban đầu: Doanh nghiệp được quyền chủ động chọn 1 trong 2 phương án (điều chỉnh hoặc thay thế) ngay trong lần xử lý sai sót đầu tiên.
- Tính nhất quán: Trong trường hợp tiếp tục phát sinh sai sót sau đó, bắt buộc phải áp dụng đúng phương án đã chọn ở lần xử lý đầu tiên.
- Ngoại lệ bắt buộc: Một số trường hợp đặc thù theo quy định pháp luật yêu cầu bắt buộc phải lập hóa đơn điều chỉnh, không được sử dụng hình thức thay thế.
Bài viết này có hữu ích không?
- - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
- - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
- - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
- - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];
