Hướng dẫn đăng ký thuế đối với cá nhân hoạt động đại lý bảo hiểm theo Công văn 5968?

Hướng dẫn đăng ký thuế đối với cá nhân hoạt động đại lý bảo hiểm theo Công văn 5968?

Tại khoản 2 Điều 10 Luật Quản lý thuế 2025 quy định đăng ký thuế như sau:

Đăng ký thuế

1. Phạm vi đăng ký thuế bao gồm đăng ký thuế lần đầu; thông báo thay đổi thông tin đăng ký thuế; thông báo khi tạm ngừng hoạt động, kinh doanh; chấm dứt hiệu lực mã số thuế; khôi phục mã số thuế.

2. Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, tổ hợp tác, đơn vị phụ thuộc, tổ chức khác, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện đăng ký thuế cùng với việc đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hợp tác xã, đăng ký liên hiệp hợp tác xã, đăng ký tổ hợp tác, đăng ký hộ kinh doanh, đăng ký hoạt động, kinh doanh theo cơ chế một cửa liên thông.

...

Đồng thời, tại khoản 3 Điều 11 Luật Quản lý thuế 2025 quy định mã số thuế như sau:

Mã số thuế

...

3. Mã số thuế của người nộp thuế không thuộc quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này là mã số do cơ quan thuế cấp để sử dụng trong suốt quá trình hoạt động từ khi đăng ký thuế lần đầu cho đến khi chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

...

Tại khoản 7 Điều 8 Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định nguyên tắc khai thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh như sau:

Nguyên tắc khai thuế, tính thuế và sử dụng hóa đơn

...

7. Tổ chức thuê bất động sản của cá nhân mà trong hợp đồng thuê bất động sản có thỏa thuận bên đi thuê là người khai thuế thay, nộp thuế thay; tổ chức hợp tác kinh doanh với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, tổ chức ký hợp đồng với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh làm đại lý bán đúng giá đối với xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp có trách nhiệm khai thuế thay, nộp thuế thay cho cá nhân khi chi trả thu nhập cho cá nhân. Hồ sơ khai thuế thay, nộp thuế thay thực hiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Tại khoản 4 Điều 13 Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định quyền và trách nhiệm của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh như sau:

Quyền và trách nhiệm của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

...

4. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện thông báo cho cơ quan thuế theo phương thức điện tử tất cả các số tài khoản mở tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, số hiệu ví điện tử mở tại tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán liên quan đến sản xuất, kinh doanh.

...

Tại điểm c khoản 2 Điều 4 Thông tư 18/2026/TT-BTC quy định hồ sơ khai thuế khi tổ chức, cá nhân khấu trừ khai thuế thay, nộp thuế thay:

Hồ sơ thông báo doanh thu, kê khai thuế

...

2. Hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân đối với trường hợp tổ chức, cá nhân khấu trừ khai thuế thay, nộp thuế thay

...

c) Đối với doanh nghiệp xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp trả tiền hoa hồng cho cá nhân trực tiếp ký hợp đồng làm đại lý bán đúng giá; doanh nghiệp bảo hiểm trả phí tích lũy bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm không bắt buộc khác, hồ sơ gồm:

- Tờ khai theo Mẫu số 01/XSBHĐC ban hành kèm theo Thông tư này;

- Phụ lục Bảng kê chi tiết cá nhân có phát sinh doanh thu từ hoạt động đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, bán hàng đa cấp theo Mẫu số 01/BK-XSBHĐC ban hành kèm theo Thông tư này và gửi kèm theo Tờ khai thuế của tháng/quý cuối cùng trong năm tính thuế.

...

Tại khoản 2 Điều 20 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định cơ quan đăng ký kinh doanh như sau:

Cơ quan đăng ký kinh doanh

Cơ quan đăng ký kinh doanh được tổ chức ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh) và ở xã, phường, đặc khu (sau đây gọi chung là cấp xã), bao gồm:

...

2. Ở cấp xã: Phòng Kinh tế (đối với xã, đặc khu) hoặc Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị (đối với phường và đặc khu Phú Quốc) thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã (sau đây gọi là Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã).

Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã có tài khoản và con dấu riêng để phục vụ công tác đăng ký kinh doanh.

Tại khoản 1, khoản 2 Điều 88 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định nguyên tắc trong đăng ký kinh doanh như sau:

Nguyên tắc áp dụng trong đăng ký hộ kinh doanh

1. Người thành lập hộ kinh doanh hoặc hộ kinh doanh tự kê khai hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp, trung thực và chính xác của các thông tin kê khai trong hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh và các báo cáo.

2. Người thành lập hộ kinh doanh, hộ kinh doanh có thể nộp hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh và nhận kết quả tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã bất kỳ trong phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi hộ kinh doanh đặt trụ sở. Việc giải quyết hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh do cơ quan đăng ký kinh doanh cấpxã nơi hộ kinh doanh đặt trụ sở thực hiện.

...

Theo đó, tại Công văn 5968/CTH-QLDN3 năm 2026 Tải về hướng dẫn đăng ký thuế đối với cá nhân hoạt động đại lý bảo hiểm như sau:

Căn cứ các quy định nêu trên, tổ chức ký hợp đồng với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh làm đại lý bảo hiểm có trách nhiệm khai thuế thay, nộp thuế thay cho cá nhân khi chi trả thu nhập cho cá nhân theo mẫu Tờ khai 01/XSBHĐC ban hành kèm theo Thông tư 18/2026/TT-BTC. Trước khi doanh nghiệp bảo hiểm khai thuế thay, cá nhân hoạt động đại lý bảo hiểm thực hiện đăng ký thuế, để sử dụng trong suốt quá trình hoạt động từ khi đăng ký thuế lần đầu cho đến khi chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

- Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện đăng ký thuế thông qua cơ chế một cửa liên thông cùng với đăng ký kinh doanh thì nộp hồ sơ tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã.

- Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan thuế thì nộp hồ sơ qua Cổng dịch vụ công quốc gia tại địa chỉ https://dichvucong.gdt.gov.vn, các thao tác chi tiết trên hệ thống dịch vụ công, người nộp thuế liên hệ trực tiếp với Thuế cơ sở trực tiếp quản lý hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh để được hỗ trợ thực hiện.

Đối với các cá nhân kinh doanh hiện đang hoạt động đại lý bảo hiểm cho Công ty và đã được Công ty khai thuế thay, nộp thuế thay, đã có mã số thuế từ trước, thì Công ty tiếp tục kê khai, nộp thuế theo quy định. Cá nhân kinh doanh có trách nhiệm thực hiện thông báo tất cả các số tài khoản cho cơ quan thuế theo quy định tại khoản 4 Điều 13 Nghị định 68/2026/NĐ-CP.

Lưu ý: Từ ngày 01/07/2026, quy định hồ sơ khai thuế tại điểm c khoản 2 Điều 4 Thông tư 18/2026/TT-BTC đã bị bãi bỏ và được thay thế bởi điểm 7.2 Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 89/2026/TT-BTC.

Hướng dẫn đăng ký thuế đối với cá nhân hoạt động đại lý bảo hiểm theo Công văn 5968? (Hình từ Internet)

Tổ chức, cá nhân khai thay, nộp thay thì có những trách nhiệm gì?

Căn cứ vào Điều 14 Nghị định 68/2026/NĐ-CP có quy định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân khai thay, nộp thay, khấu trừ thuế bao gồm:

(1) Kê khai đầy đủ, chính xác, đúng thời hạn doanh thu và số thuế phải nộp; nộp thuế vào ngân sách nhà nước theo quy định.

(2) Chịu trách nhiệm trước pháp luật về hành vi chậm kê khai, chậm nộp, kê khai sai, khẩu trừ hoặc nộp thuế không đúng quy định theo quy định của Luật Quản lý thuế 2025.

(3) Trường hợp tổ chức, cá nhân khai thuế thay, nộp thuế thay cho cá nhân không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quy định của pháp luật thuế và pháp luật khác có liên quan thì bị xử lý theo quy định của Luật Quản lý thuế 2025.

Điều kiện được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNCN của hộ kinh doanh là gì?

Căn cứ vào khoản 1 Điều 6 Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định về những khoản chi được trừ khi tính thuế TNCN của hộ kinh doanh, cụ thể như sau:

Các khoản chi được trừ và không được trừ khi xác định thuế thu nhập cá nhân

1. Các khoản chi được trừ là các khoản chi phí thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật về hóa đơn, chứng từ, pháp luật về kế toán và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản thanh toán từng lần có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên theo pháp luật về thuế giá trị gia tăng, cụ thể như sau:

a) Chi phí nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, hàng hóa sử dụng vào sản xuất, kinh doanh;

b) Chi phí tiền lương, tiền công, tiền thưởng, các khoản phụ cấp, bảo hiểm bắt buộc và các khoản chỉ trả cho người lao động có đóng bảo hiểm bắt buộc theo quy định; chi phí tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp và các khoản chỉ trả cho người lao động dưới 01 tháng;

c) Chi phí khấu hao tài sản cố định phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Mức trích khấu hao tài sản cố định được tính vào chi phí hợp lý theo quy định về chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định áp dụng đổi với doanh nghiệp. Trường hợp tài sản cố định đã khấu hao hết giá trị nhưng vẫn tiếp tục được sử dụng cho sản xuất, kinh doanh thì không được trích khấu hao;

...

Theo quy định trên, để một khoản chi được xem là chi phí được trừ khi tính thuế TNCN của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải đáp ứng đầy đủ 3 điều kiện sau:

(1) Khoản chi phí thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh

(2) Có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật về hóa đơn, chứng từ, pháp luật về kế toán

(3) Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản thanh toán từng lần có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên theo pháp luật về thuế giá trị gia tăng.