Thiết kế nhà máy điện hạt nhân có cần tính đến phương án tháo dỡ, xử lý chất thải phóng xạ không?

Thiết kế nhà máy điện hạt nhân có cần tính đến phương án tháo dỡ, xử lý chất thải phóng xạ không?

Căn cứ khoản 1 Điều 8 Nghị định 316/2025/NĐ-CP về yêu cầu chung của thiết kế nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu có quy định:

Điều 8. Thiết kế nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu

1. Yêu cầu chung về thiết kế:

a) Bảo đảm việc thực hiện các chức năng an toàn cơ bản bao gồm: kiểm soát phản ứng hạt nhân dây chuyền; tải nhiệt từ vùng hoạt lò phản ứng và nơi lưu giữ nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng, ngăn ngừa phát tán phóng xạ;

b) Áp dụng phương pháp tiếp cận có hệ thống để xác định các hạng mục quan trọng về an toàn và đặc tính an toàn nội tại, thực hiện hoặc có ảnh hưởng đến chức năng an toàn cơ bản đối với tất cả các trạng thái của nhà máy điện hạt nhân và lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu;

c) Bảo đảm khả năng thực hiện chức năng an toàn cơ bản với độ tin cậy cao, bảo đảm việc vận hành ổn định trong toàn bộ tuổi thọ theo thiết kế;

d) Đối với nhà máy điện hạt nhân, phải dựa trên kết quả phân tích an toàn tất định và phân tích an toàn xác suất để ngăn ngừa sự cố và giảm thiểu hậu quả nếu xảy ra;

đ) Đối với lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu, phải dựa trên kết quả phân tích an toàn tất định và kết quả phân tích an toàn xác suất (nếu có) theo phương pháp tiếp cận theo cấp độ;

e) Bảo đảm việc kiểm soát phát thải phóng xạ ra môi trường; lượng chất thải phóng xạ phát sinh trực tiếp từ hoạt động của nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu không vượt quá giới hạn quy định;

g) Tính đến kinh nghiệm thu được từ thiết kế, xây dựng và vận hành các nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu khác, cũng như kết quả của các chương trình nghiên cứu có liên quan;

h) Tính đến khả năng chấm dứt hoạt động, bao gồm: phương án tháo dỡ, xử lý chất thải phóng xạ và phục hồi môi trường; giảm thiểu lượng chất thải phát xạ sinh ra từ quá trình tháo dỡ;

i) Tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thanh sát hạt nhân.

[…]

Theo đó, khi thiết kế nhà máy điện hạt nhân cần đảm bảo tính đến khả năng chấm dứt hoạt động, trong đó bao gồm phương án tháo dỡ, xử lý chất thải phóng xạ và phục hồi môi trường.

Thiết kế nhà máy điện hạt nhân có cần tính đến phương án tháo dỡ, xử lý chất thải phóng xạ không? (Hình từ Internet)

Nguyên tắc áp dụng bảo vệ theo chiều sâu nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu là gì?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 4 Nghị định 316/2025/NĐ-CP, bảo vệ theo chiều sâu là việc áp dụng nhiều cấp độ bảo vệ độc lập nhằm ngăn ngừa sự cố, kiểm soát sự cố nếu xảy ra và giảm thiểu hậu quả trong mọi tình huống có khả năng xảy ra tại nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu.

Trong đó, nguyên tắc áp dụng bảo vệ theo chiều sâu được quy định tại khoản 2 Điều 4 Nghị định 316/2025/NĐ-CP bao gồm:

- Bảo vệ theo chiều sâu phải được thiết lập và duy trì theo nhiều cấp độ độc lập, bảo đảm rằng khi một cấp độ không hoạt động như dự kiến thì cấp độ tiếp theo có thể kiểm soát được rủi ro;

- Không được sử dụng cấp độ này để luận giải cho việc giảm nhẹ các yêu cầu an toàn đối với cấp độ khác;

- Việc thiết kế, xây dựng và vận hành nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu phải bảo đảm khả năng ngăn ngừa, kiểm soát và ứng phó kịp thời với các sự cố, kể cả trong trường hợp có sai sót của con người hoặc tác động từ bên ngoài.

Nguyên tắc thiết kế về an toàn bức xạ và an toàn hạt nhân được quy định như thế nào?

Nguyên tắc thiết kế về an toàn bức xạ và an toàn hạt nhân được quy định tại khoản 2 Điều 8 Nghị định 316/2025/NĐ-CP như sau:

- Áp dụng nguyên tắc bảo vệ theo chiều sâu theo quy định tại Điều 4 Nghị định 316/2025/NĐ-CP;

- Kết hợp các tính năng an toàn thụ động và chủ động;

- Áp dụng tính độc lập, tính dự phòng, tính đa dạng, khả năng tự bảo vệ, khả năng khôi phục hoạt động sau sự cố, hạn chế sai hỏng cùng nguyên nhân;

- Bảo đảm thuận lợi cho việc hiệu chuẩn, thử nghiệm, bảo trì, sửa chữa, thay thế, kiểm tra, theo dõi khả năng thực hiện chức năng và duy trì tính toàn vẹn của các hạng mục quan trọng về an toàn;

- Tính đến các nguy hại bên trong và bên ngoài nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu có khả năng xảy ra, bao gồm cả khả năng nguy hại do con người trực tiếp hoặc gián tiếp gây ra.