Nâng cấp, cải tạo nhà máy điện hạt nhân cần phải tuân thủ nguyên tắc gì từ ngày 01/01/2026?

Nâng cấp, cải tạo nhà máy điện hạt nhân cần phải tuân thủ nguyên tắc gì từ ngày 01/01/2026?

Căn cứ Điều 42 Nghị định 316/2025/NĐ-CP quy định về nâng cấp, cải tạo nhà máy điện hạt nhân, cụ thể là:

Điều 42. Nâng cấp, cải tạo nhà máy điện hạt nhân

1. Nâng cấp, cải tạo nhà máy điện hạt nhân là mọi thay đổi tạm thời hoặc vĩnh viễn đối với cấu hình nhà máy bao gồm thiết kế, cấu trúc, hệ thống, bộ phận, phần mềm, quy trình vận hành, giới hạn và điều kiện vận hành; cũng như thay đổi đối với tổ chức vận hành (cơ cấu tổ chức, nhân sự) ngoại trừ các hoạt động sửa chữa, thay thế trong khuôn khổ hoạt động bảo trì, bảo dưỡng.

2. Việc quản lý nâng cấp, cải tạo phải tuân thủ các nguyên tắc sau:

a) Mọi nâng cấp, cải tạo phải được xác định, phân loại, đánh giá, phê duyệt và quản lý theo mức độ quan trọng về an toàn, bảo đảm không làm ảnh hưởng tới mức độ an toàn, an ninh và bảo vệ môi trường so với thiết kế, hồ sơ cấp phép. Các nâng cấp, cải tạo quan trọng về an toàn phải được sự chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền trước khi tiến hành;

b) Việc nâng cấp, cải tạo liên quan tới an toàn phải được thực hiện theo một quy trình thống nhất, bao gồm đề xuất, đánh giá an toàn, phê duyệt, triển khai, thử nghiệm, nghiệm thu và cập nhật hồ sơ liên quan;

c) Nâng cấp, cải tạo tạm thời chỉ được áp dụng trong thời hạn giới hạn, phải được kiểm soát chặt chẽ, đánh dấu rõ ràng, báo cáo định kỳ và không được sử dụng thay cho sửa đổi vĩnh viễn;

d) Mọi nâng cấp, cải tạo phải bảo đảm duy trì sự nhất quán giữa thiết kế, thực tế, hồ sơ. Hồ sơ về sửa đổi, cải tạo phải đầy đủ, truy xuất được và được kiểm soát trong suốt vòng đời nhà máy điện hạt nhân.

[...]

Như vậy, việc quản lý nâng cấp, cải tạo phải tuân thủ các nguyên tắc sau đây:

- Mọi nâng cấp, cải tạo phải được xác định, phân loại, đánh giá, phê duyệt và quản lý theo mức độ quan trọng về an toàn, bảo đảm không làm ảnh hưởng tới mức độ an toàn, an ninh và bảo vệ môi trường so với thiết kế, hồ sơ cấp phép. Các nâng cấp, cải tạo quan trọng về an toàn phải được sự chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền trước khi tiến hành;

- Việc nâng cấp, cải tạo liên quan tới an toàn phải được thực hiện theo một quy trình thống nhất, bao gồm đề xuất, đánh giá an toàn, phê duyệt, triển khai, thử nghiệm, nghiệm thu và cập nhật hồ sơ liên quan;

- Nâng cấp, cải tạo tạm thời chỉ được áp dụng trong thời hạn giới hạn, phải được kiểm soát chặt chẽ, đánh dấu rõ ràng, báo cáo định kỳ và không được sử dụng thay cho sửa đổi vĩnh viễn;

- Mọi nâng cấp, cải tạo phải bảo đảm duy trì sự nhất quán giữa thiết kế, thực tế, hồ sơ. Hồ sơ về sửa đổi, cải tạo phải đầy đủ, truy xuất được và được kiểm soát trong suốt vòng đời nhà máy điện hạt nhân.

Nâng cấp, cải tạo nhà máy điện hạt nhân cần phải tuân thủ nguyên tắc gì từ ngày 01/01/2026? (Hình từ Internet)

Trách nhiệm của tổ chức vận hành trong việc nâng cấp, cải tạo nhà máy điện hạt nhân được quy định ra sao?

Căn cứ khoản 3 Điều 42 Nghị định 316/2025/NĐ-CP thì trách nhiệm của tổ chức vận hành trong việc nâng cấp, cải tạo nhà máy điện hạt nhân được quy định như sau:

- Thiết lập và duy trì chương trình quản lý nâng cấp, cải tạo, phân định rõ trách nhiệm, bảo đảm năng lực chuyên môn để thẩm định, phê duyệt và giám sát mọi nâng cấp, cải tạo;

- Thực hiện phân loại nâng cấp, cải tạo theo mức độ quan trọng về an toàn; gửi hồ sơ đề nghị cơ quan có thẩm quyền chấp thuận đối với các nâng cấp, cải tạo có ý nghĩa an toàn cao và mọi thay đổi về điều kiện và giới hạn vận hành;

- Thực hiện đánh giá an toàn độc lập, lưu trữ hồ sơ đầy đủ, cập nhật tài liệu, quy trình, chương trình đào tạo, bồi dưỡng và mô phỏng trước khi đưa vào vận hành;

- Quản lý và giám sát nhà thầu tham gia nâng cấp, cải tạo, bảo đảm đáp ứng yêu cầu an toàn, an ninh và chất lượng.

Vận hành nhà máy điện hạt nhân cần phải đáp ứng những yêu cầu chung nào?

Căn cứ Điều 35 Nghị định 316/2025/NĐ-CP quy định về yêu cầu chung đối với vận hành nhà máy điện hạt nhân, cụ thể như sau:

(1) Việc vận hành nhà máy điện hạt nhân phải bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân và bảo vệ môi trường là ưu tiên hàng đầu; bảo đảm lợi ích của hoạt động vận hành lớn hơn các rủi ro tiềm ẩn đối với con người, xã hội và môi trường.

(2) Áp dụng nguyên tắc bảo vệ theo chiều sâu với nhiều cấp độ độc lập và bổ trợ, duy trì khả năng thực hiện các chức năng an toàn trong mọi trạng thái vận hành của nhà máy điện hạt nhân.

(3) Tổ chức vận hành chịu trách nhiệm toàn diện về an toàn và an ninh trong quá trình vận hành; mọi quyết định vận hành phải dựa trên phân tích an toàn và tuân thủ các giới hạn, điều kiện vận hành đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

(4) Hoạt động vận hành phải gắn với việc duy trì và phát triển văn hóa an toàn, văn hóa an ninh; bảo đảm nhân sự ở mọi cấp nhận thức đầy đủ, thực hiện nghiêm trách nhiệm và quyền hạn của mình.

(5) Phải duy trì tính sẵn sàng ứng phó sự cố và bảo đảm năng lực triển khai các kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân và kế hoạch bảo đảm an ninh hạt nhân, phối hợp hiệu quả với cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương và lực lượng ứng phó khẩn cấp.

(6) Thường xuyên giám sát, đánh giá tổng thể tình trạng an toàn, an ninh và tác động môi trường; kịp thời áp dụng các biện pháp cải tiến phù hợp với tiến bộ khoa học, công nghệ và kinh nghiệm vận hành trong nước, quốc tế.