Công văn 5526/TNI-NVDTPC về phòng ngừa hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm che giấu doanh thu, trốn thuế như thế nào?

Công văn 5526/TNI-NVDTPC về phòng ngừa hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm che giấu doanh thu, trốn thuế như thế nào?

Ngày 11/6/2026, Thuế tỉnh Tây Ninh banh hành Công văn 5526/TNI-NVDTPC năm 2026 tải về về tuyên truyền nâng cao tuân thủ pháp luật kế toán, thuế và phòng ngừa hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm che giấu doanh thu, trốn thuế. Chi tiết như sau:

Thực hiện Thông báo 394/TB-CT ngày 29/5/2026 của Cục Thuế về việc tuyên truyền nâng cao tuân thủ pháp luật kế toán, thuế và phòng ngừa hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm che giấu doanh thu, trốn thuế. Thuế tỉnh Tây Ninh hướng dẫn một số nội dung trọng tâm nhằm đảm bảo an toàn pháp lý và phát triển bền vững trong hoạt động sản xuất kinh doanh của người nộp thuế như sau:

1. Các quy định của pháp luật về kế toán và thuế

- Hành vi trốn thuế theo khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế 2025, trong đó có hành vi “không ghi chép, ghi nhận trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp".

- Người nộp thuế thực hiện chế độ kế toán phù hợp với loại hình, quy mô và đối tượng áp dụng, cụ thể:

+ Doanh nghiệp thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, Thông tư 133/2016/TT-BTC hoặc Thông tư 58/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính, tùy theo đối tượng áp dụng.

+ Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư số 152/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính.

+ Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư 71/2024/TT-BTC của Bộ Tài chính.

- Tập trung vào yêu cầu và nguyên tắc ghi sổ kế toán.

+ Yêu cầu: Phản ánh đầy đủ, trung thực, kịp thời, rõ ràng các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh trên một hệ thống sổ kế toán tài chính thống nhất.

+ Nguyên tắc ghi nhận: Ghi sổ theo các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, vào số một cách kịp thời và nhất quán theo thời gian phát sinh phù hợp với kỳ kế toán,

không phụ thuộc vào việc thu/chi tiền.

- Căn cứ Điều 17 và khoản 2, khoản 3, khoản 4 Điều 143 Luật Quản lý thuế 2019, người nộp thuế có trách nhiệm khai thuế chính xác, trung thực, đầy đủ, nộp hồ sơ thuế đúng thời hạn và chịu trách nhiệm trước pháp luật về hồ sơ thuế đã nộp. Các hành vi không ghi chép trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số thuế phải nộp; không xuất hóa đơn khi bán hàng hóa, dịch vụ; ghi giá trị trên hóa đơn thấp hơn giá trị thanh toán thực tế; sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp hoặc sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ để làm giảm số thuế phải nộp được xác định là hành vi trốn thuế theo quy định.

- Căn cứ Luật Kế toán 2015 của Quốc hội, cụ thể:

+ Khoản 1, khoản 2, khoản 3 và khoản 4 Điều 5; khoản 3, khoản 6 Điều 6; khoản 1 Điều 24; khoản 2, khoản 3, khoản 4 và khoản 6 Điều 26 Luật Kế toán 2015, các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh phải được lập chứng từ, ghi nhận đầy đủ, kịp thời, chính xác, trung thực, đúng bản chất giao dịch vào số kế toán và báo cáo tài chính.

+ Khoản 1, điểm b khoản 2 Điều 9; khoản 10 Điều 13; khoản 1 và khoản 2 Điều 25 mỗi đơn vị kế toán chỉ sử dụng một hệ thống số kế toán cho một kỳ kế toán năm; nghiêm cấm hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên hoặc cung cấp, công bố báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán.

- Doanh nghiệp, tổ chức không coi là có hành vi vi phạm nếu sử dụng hệ thống kế toán tài chính và kế toán quản trị, báo cáo nội bộ, báo cáo phân tích, dự toán, báo cáo phục vụ công ty mẹ, báo cáo theo chuẩn mực quốc tế, hệ thống ERP/POS/BI hoặc các phân hệ quản trị khác, với điều kiện các dữ liệu này có thể đối chiếu, giải trình và không được sử dụng để che giấu giao dịch, doanh thu, tài sản, nợ phải trả hoặc nghĩa vụ thuế.

2. Nhận diện hành vi rủi ro, vi phạm cần phòng ngừa

Người nộp thuế cần rà soát, phòng ngừa các hành vi, dấu hiệu rủi ro sau:

- Sai lệch giữa doanh thu, hóa đơn và dòng tiền.

- Dữ liệu không đồng nhất giữa sổ sách kế toán và tờ khai thuế.

- Phát sinh doanh thu không được phản ánh đầy đủ qua hóa đơn, chứng từ hợp pháp.

- Không bảo đảm tính nhất quán giữa doanh thu trên phần mềm quản lý nội bộ và doanh thu xuất hóa đơn kê khai thuế.

- Sử dụng song song nhiều phần mềm bán hàng.

- Sử dụng hóa đơn không hợp pháp để hạch toán chi phí và các hành vi nghiêm cấm khác.

3. Hệ quả pháp lý khi vi phạm

Trường hợp người nộp thuế lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm che giấu doanh thu, trốn thuế hoặc thực hiện các hành vi gian lận về kế toán, hóa đơn, chứng từ, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, người nộp thuế có thể bị:

- Xử phạt vi phạm hành chính về thuế; kế toán.

- Truy thu số thuế thiếu, tiền chậm nộp.

- Truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi vi phạm nghiêm trọng theo quy định của pháp luật.

4. Lợi ích của việc tuân thủ đúng pháp luật kế toán, thuế

Việc ghi chép sổ sách kế toán đầy đủ, trung thực, thống nhất và kê khai thuế đúng quy định giúp người nộp thuế:

- Giảm thiểu rủi ro pháp lý và chi phí xử lý vi phạm.

- Nâng cao uy tín, minh bạch tài chính.

- Tăng khả năng tiếp cận vốn, hợp tác với đối tác lớn.

- Phát triển bền vững trong dài hạn.

5. Khuyến nghị của Thuế tỉnh Tây Ninh

Thuế tỉnh Tây Ninh đề nghị người nộp thuế trên địa bàn chủ động thực hiện các nội dung sau:

- Rà soát, chuẩn hóa hệ thống kế toán, bảo đảm ghi nhận đầy đủ, trung thực các nghiệp vụ phát sinh.

- Sử dụng phần mềm kế toán đúng mục đích. Việc sử dụng các chức năng như tạo dữ liệu, sao lưu, phục hồi, phân tích là nhu cầu nghiệp vụ hợp pháp, nhưng không được lợi dụng để tạo lập, duy trì các hệ thống dữ liệu kế toán không thống nhất nhằm che giấu nghĩa vụ thuế.

- Bảo đảm tính phù hợp, có thể đối chiếu và giải trình giữa số liệu kế toán, hóa đơn, chứng từ và dữ liệu thanh toán theo quy định pháp luật.

- Thực hiện lưu trữ, quản lý chứng từ đầy đủ theo quy định, phục vụ công tác kiểm tra, đối chiếu khi cần thiết.

- Hạn chế sử dụng tiền mặt đối với các giao dịch mua/bán.

- Chủ động tự rà soát, điều chỉnh sai sót trước khi cơ quan thuế kiểm tra.

- Xây dựng văn hóa tuân thủ trong doanh nghiệp.

6. Đối với tổ chức cung cấp dịch vụ về giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế và tổ chức cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử

Các cung cấp dịch vụ về giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế (dịch vụ cung cấp các dịch vụ về khai thuế, nộp thuế điện tử); tổ chức cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử; đơn vị cung cấp phần mềm kế toán) phải đảm bảo sản phẩm tuân thủ đúng các chuẩn mực kế toán và quy định pháp luật hiện hành.

Yêu cầu:

+ Không thiết kế, quảng bá, hướng dẫn, cấu hình hoặc hỗ trợ người sử dụng tạo lập, duy trì các hệ thống sổ kế toán tài chính có số liệu không thống nhất nhằm che giấu doanh thu, chi phí, tài sản, nợ phải trả hoặc nghĩa vụ thuế. Khuyến khích phần mềm có chức năng kiểm soát phân quyền, lưu vết chỉnh sửa, khóa kỳ kế toán, đối chiếu hóa đơn điện tử (sổ kế toán) dữ liệu thanh toán và cảnh báo rủi ro sai lệch dữ liệu

+ Không hỗ trợ khách hàng thực hiện hành vi làm sai lệch dữ liệu kế toán, hóa đơn.

7. Đối với đại lý thuế, tổ chức dịch vụ kế toán, kiểm toán

Các đại lý thuế, tổ chức dịch vụ kế toán, kiểm toán phải tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc độc lập, khách quan và trung thực; không thực hiện các hành vi tư vấn, tiếp tay cho người nộp thuế lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên để trốn thuế.

Hướng dẫn:

- Tư vấn doanh nghiệp: Ghi nhận đúng, đủ nghiệp vụ kinh tế; Đồng bộ dữ liệu kế toán - hóa đơn - dòng tiền.

- Cảnh báo sớm các rủi ro vi phạm cho doanh nghiệp.

Thuế tỉnh Tây Ninh đề nghị Quý doanh nghiệp, tổ chức, hợp tác xã, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và người nộp thuế trên địa bàn nghiêm túc nghiên cứu, thực hiện đúng quy định pháp luật kế toán, pháp luật thuế, không lập, không sửdụng, không duy trì hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm che giấu doanh thu, trốn thuế.

Xem chi tiết tại Công văn 5526 TNI NVDTPC tải về về tuyên truyền nâng cao tuân thủ pháp luật kế toán, thuế và phòng ngừa hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm che giấu doanh thu, trốn thuế.

Xem thêm

Công văn 7682/NBI-QLDN2 chính sách thuế đối với khoản thu hộ, chi hộ như thế nào?

Công văn 3896/CT-CS Doanh nghiệp FDI vẫn được miễn thuế TNDN 3 năm chi tiết như thế nào?

Công văn 5526 TNI NVDTPC về phòng ngừa hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm che giấu doanh thu, trốn thuế như thế nào? (Hình từ Internet)

Sổ kế toán phải được mở khi nào theo Thông tư 99?

Theo Điều 13 Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định:

Điều 13. Mở sổ, ghi sổ và khóa sổ kế toán

1. Mở số: Sổ kế toán phải được mở vào đầu kỳ kế toán năm. Đối với doanh nghiệp mới thành lập, sổ kế toán phải được mở từ ngày thành lập.

2. Ghi số: Doanh nghiệp phải căn cứ vào chứng từ kế toán để ghi sổ kế toán theo quy định của Luật Kế toán và các văn bản sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế. Sổ kế toán phải được ghi kịp thời, rõ ràng, đầy đủ theo các nội dung của sổ. Thông tin, số liệu ghi vào sổ kế toán phải chính xác, trung thực theo đúng với chứng từ kế toán.

3. Khoá sổ: Doanh nghiệp phải khóa sổ kế toán tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán để lập Báo cáo tài chính và trong các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Như vậy, sổ kế toán phải được mở vào đầu kỳ kế toán năm. Đối với doanh nghiệp mới thành lập, sổ kế toán phải được mở từ ngày thành lập.

Sổ kế toán phải có các nội dung chủ yếu nào?

Căn cứ theo khoản 3 Điều 24 Luật Kế toán 2015 quy định sổ kế toán phải có các nội dung chủ yếu sau đây:

- Ngày, tháng, năm ghi sổ;

- Số hiệu và ngày, tháng, năm của chứng từ kế toán dùng làm căn cứ ghi sổ;

- Tóm tắt nội dung của nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh;

- Số tiền của nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh ghi vào các tài khoản kế toán;

- Số dư đầu kỳ, số phát sinh trong kỳ, số dư cuối kỳ.