BẢO HIỂM

(BHXH 2026) không được đóng đồng thời BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện

Chuyên viên pháp lý Kiều Diễm

10:17 14/05/26

Quy định BHXH 2026: không được đóng đồng thời BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện (hoặc là bắt buộc, hoặc là tự nguyện) để tránh việc chi trả quyền lợi trùng lặp.

>> Thời hạn giấy ủy quyền nhận lương hưu 2026

>> Công ty nợ tiền BHXH 2026, người lao động vẫn được hưởng các chế độ

1. (BHXH 2026) không được đóng đồng thời BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, đối tượng tham gia BHXH bắt buộc không thuộc đối tượng tham gia BHXH tự nguyện. Do đó, không được đóng đồng thời BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện.

Cụ thể, tại khoản 4 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, quy định đối tượng tham gia BHXH tự nguyện bao gồm:

(1) Công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và không phải là người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng.

(2) Cán bộ, công chức, viên chức; người làm việc theo hợp đồng lao động đang tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc (trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận về việc đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trong thời gian này).

Theo đó, đối tượng được tham gia BHXH tự nguyện phải không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Hay nói cách khác, không được đóng đồng thời BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện.

Mỗi người tại một thời điểm chỉ được tham gia một loại hình BHXH (hoặc là bắt buộc, hoặc là tự nguyện) để tránh việc chi trả quyền lợi trùng lặp.

Một số tình huống phổ biến:

1. Người lao động đang đóng BHXH bắt buộc theo diện người lao động tại doanh nghiệp nhưng muốn đóng thêm BHXH tự nguyện để tăng mức hưởng lương hưu. Đây là hành vi vi phạm pháp luật. Người lao động chỉ đóng BHXH bắt buộc tại công ty trong trường hợp này. Không được đóng thêm BHXH tự nguyện để tăng lương hưu.

2. Người lao động đang đóng BHXH tự nguyện sau đó trúng tuyển đi làm công ty hoặc trở thành chủ hộ kinh doanh,… thì phải chuyển sang đóng BHXH bắt buộc. Không được đóng đồng thời BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện

>>TẢI VỀ<< Luật Bảo hiểm xã hội 2026 và các văn bản hướng dẫn

(BHXH 2026) không được đóng đồng thời BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện

(Ảnh mịnh họa – Nguồn Internet)

2. Đối tượng nào phải đóng BHXH bắt buộc 2026?

Căn cứ khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, các đối tượng đóng BHXH bắt buộc 2026 bao gồm:

(i) Đối với người lao động là công dân Việt Nam:

- Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả trường hợp người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.

- Cán bộ, công chức, viên chức.

- Công nhân và viên chức quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu;

-Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân.

- Hạ sĩ quan, binh sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ công an nhân dân; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí.

- Dân quân thường trực;

-Người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác.

- Vợ hoặc chồng không hưởng lương từ ngân sách nhà nước được cử đi công tác nhiệm kỳ cùng thành viên cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài được hưởng chế độ sinh hoạt phí.

- Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp; thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên và các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có hưởng tiền lương.

- Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố.

- Người làm việc theo hợp đồng lao động làm việc không trọn thời gian, có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất.

- Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh.

(ii) Đối với người lao động là người nước ngoài:

Người nước ngoài thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc khi làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên với người sử dụng lao động tại Việt Nam, trừ các trường hợp sau đây:

- Di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam.

- Tại thời điểm giao kết hợp đồng lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định.

- Điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác.

Xem so sánh đối tượng đóng BHXH bắt buộc 2026 so với quy định cũ tại bài viết: Tổng hợp đối tượng đóng BHXH bắt buộc 2026 và một số điểm mới

3. Mức đóng BHXH bắt buộc 2026

Mức đóng BHXH 2026 = Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm^[1] X Tỷ lệ đóng BHXH^[2]

Trong đó, tiền lương đóng BHXH đối với người lao động tại các doanh nghiệp, hộ kinh doanh không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng và không cao hơn 20 lần mức lương cơ sở.

Tỷ lệ đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN 2026 theo bảng dưới đây:

>>TẢI VỀ<< Tỷ lệ đóng BHXH 2026 của tất cả các đối tượng

Đơn cử đối tượng phổ biến:

Người lao động Việt Nam					Người sử dụng lao động
BHXH			BHTN	BHYT	BHXH			BHTN	BHYT
Hưu trí, tử tuất	Ốm đau,thai sản	TNLĐ-BNN			Hưu trí, tử tuất	Ốm đau,thai sản	TNLĐ-BNN
8%	-	-	1%	1,5%	14%	3%	0,5%*	1%	3%
10,5%					21,5%
Tổng cộng: 32%

Xem chi tiết tại bài viết: Cập nhật mức đóng BHXH 2026 của tất cả các đối tượng

- Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của Pháp luật doanh nghiệp. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected].

- Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo;

- Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc.