Tổng hợp điểm mới Nghị định 132/2026 xử phạt hành chính về kế toán, kiểm toán độc lập?

Tổng hợp điểm mới Nghị định 132/2026 xử phạt hành chính về kế toán, kiểm toán độc lập?

Ngày 6/4/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 132/2026/NĐ-CP (có hiệu lực thi hành từ ngày 21/5/2026) sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 41/2018/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán độc lập.

Theo đó, Thuế tỉnh Vĩnh Long đã có Công văn 1072/VLO-NVDTPC năm 2026 về việc triển khai điểm mới Nghị định 132/2026/NĐ-CP.

Cụ thể, tổng hợp điểm mới Nghị định 132/2026/NĐ-CP về xử phạt hành chính về kế toán, kiểm toán độc lập như sau:

(1) Quy định mới về thời hiệu xử phạt: (sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 3 Nghị định 41/2018/NĐ-CP)

- Nội dung quy định:

+ Làm rõ cách xác định thời điểm tính thời hiệu xử phạt: Hành vi VPHC đã kết thúc thì tính từ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm. Hành vi VPHC đang thực hiện thì tính từ thời điểm phát hiện hành vi vi phạm.

+ Bổ sung tiêu chí xác định thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm: Khi hoàn thành quy trình nghiệp vụ về kế toán; khi chấm dứt hành vi và thực hiện đúng quy định pháp luật về kế toán.

+ Cơ quan, người có thẩm quyền xử phạt căn cứ vào quy định của pháp luật về kế toán, hồ sơ, tài liệu và tình tiết của từng vụ việc cụ thể để xác định hành vi vi phạm đã kết thúc hay đang thực hiện.

- Đánh giá tác động:

+ Giải quyết tình trạng lách luật thời hiệu trong kế toán.

+ Tăng tính chủ động cho cơ quan quản lý khi xử lý vi phạm kéo dài.

+ Phù hợp thực tế nhiều sai phạm kế toán có tính chất liên tục, khó xác định điểm kết thúc.

- Điểm mới: Trước đây chưa quy định rõ thế nào là kết thúc hành vi vi phạm, nay đã chuẩn hóa cách xác định để hạn chế tranh chấp pháp lý.

(2) Nguyên tắc phạt tiền áp dụng đối với tổ chức, cá nhân:

- Nội dung quy định: Mức phạt trong Nghị định áp dụng cho tổ chức, riêng đối với cá nhân: áp dụng riêng trong một số Điều cụ thể. Quy định rõ đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm phạt tiền gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân. Thẩm quyền xử phạt tổ chức gấp 02 lần thẩm quyền xử phạt cá nhân đối với chức danh đó.

- Đánh giá tác động: Minh bạch hóa cách áp dụng mức phạt để tránh hiểu sai trong thực tiễn xử lý.

- Điểm mới: Quy định rõ ràng, thống nhất hơn so với trước. Hạn chế gây tranh cãi về mức phạt được áp dụng.

(3) Bổ sung Xử phạt hành vi vi phạm quy định về phòng, chống rửa tiền; phòng, chống tài trợ khủng bố; phòng, chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt trong kinh doanh dịch vụ kế toán - điểm mới quan trọng nhất: (Điều 35a Nghị định 41/2018/NĐ-CP)

- Nội dung quy định:

+ Lần đầu tiên bổ sung mục riêng xử phạt trong lĩnh vực: Phòng, chống rửa tiền; Phòng, chống tài trợ khủng bố; Phòng, chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt trong kinh doanh dịch vụ kế toán.

+ Các nhóm hành vi bị xử phạt gồm:

++ Vi phạm quy định về nhận biết khách hàng, đánh giá rủi ro, phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro;

++ Vi phạm quy định về quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền, phòng, chống tài trợ khủng bố, phòng, chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; quy định về lưu trữ, cung cấp và bảo đảm bí mật thông tin, hồ sơ, tài liệu, báo cáo;

++ Vi phạm quy định liên quan đến khách hàng nước ngoài là cá nhân có ảnh hưởng chính trị;

++ Vi phạm quy định về giám sát giao dịch đặc biệt;

++ Vi phạm quy định về báo cáo giao dịch có giá trị lớn, giao dịch đáng ngờ, báo cáo hành vi nghi ngờ liên quan đến tài trợ khủng bố, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt;

++ Vi phạm quy định về các hành vi bị cấm trong phòng, chống rửa tiền, phòng, chống tài trợ khủng bố;

++ Vi phạm quy định về phòng, chống rửa tiền; phòng, chống tài trợ khủng bố; phòng, chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt trong kinh doanh dịch vụ kế toán chưa được quy định tại Nghị định này thì bị xử phạt theo quy định tại Nghị định 340/2025/NĐ-CP ngày 25/12/2025 của Chính phủ quy định xử phạt VPHC trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng.

- Đánh giá tác động: Đây là thay đổi mang tính xu hướng quản lý hiện đại, gắn kết chặt chẽ giữa kế toán với việc phòng, chống rửa tiền. Đặt ra yêu cầu DN dịch vụ kế toán phải nâng cấp hệ thống kiểm soát, tăng chi phí tuân thủ nhưng giảm rủi ro pháp lý.

- Điểm mới: Trước đây không có quy định xử phạt về phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực kế toán. Nay đã bổ sung đầy đủ hành vi vi phạm, liên thông với Luật Phòng, chống rửa tiền với mức phạt chi tiết theo từng hành vi.

(4) Mở rộng thẩm quyền xử phạt:

- Nội dung quy định: Bổ sung thêm nhiều chủ thể có thẩm quyền gồm Thủ trưởng cơ quan thực hiện nhiệm vụ QLNN theo chuyên ngành, lĩnh vực, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước, Chủ tịch UBND các cấp.

- Đánh giá tác động: Tăng khả năng phát hiện và xử lý vi phạm, có sự phối hợp liên ngành đồng bộ giữa tài chính, ngân hàng và chính quyền.

- Điểm mới: Trước đây: thẩm quyền xử phạt VPHC theo hướng tập trung, nay đã mở rộng và phân cấp mạnh hơn, không còn khoảng trống trong quản lý. Doanh nghiệp có thể bị kiểm tra từ nhiều cơ quan: Sở Tài chính, Thanh tra NHNN, UBND,…

(5) Xử phạt trên môi trường điện tử: (tại Điều 4 Nghị định 340/2025/NĐ-CP)

- Nội dung quy định: Cho phép xử lý VPHC trên môi trường điện tử.

- Đánh giá tác động: Tăng tốc độ xử lý, cải cách TTHC phù hợp xu hướng chuyển đổi số.

- Điểm mới: Chính thức hóa hình thức xử phạt điện tử.

Tổng hợp điểm mới Nghị định 132/2026 xử phạt hành chính về kế toán, kiểm toán độc lập? (Hình từ Internet)

Luật Kế toán 2015 áp dụng cho những đối tượng nào?

Căn cứ Điều 2 Luật Kế toán 2015 quy định về đối tượng áp dụng. Theo đó, Luật này được áp dụng cho những đối tượng sau:

(1) Cơ quan có nhiệm vụ thu, chi ngân sách nhà nước các cấp.

(2) Cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị sự nghiệp sử dụng ngân sách nhà nước.

(3) Tổ chức, đơn vị sự nghiệp không sử dụng ngân sách nhà nước.

(4) Doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam; chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam.

(5) Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

(6) Hộ kinh doanh, tổ hợp tác.

(7) Người làm công tác kế toán.

(8) Kế toán viên hành nghề; doanh nghiệp và hộ kinh doanh dịch vụ kế toán.

(9) Tổ chức nghề nghiệp về kế toán.

(10) Cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến kế toán và hoạt động kinh doanh dịch vụ kế toán tại Việt Nam.

Chuẩn mực kế toán hiện nay được quy định như thế nào?

Căn cứ Điều 7 Luật Kế toán 2015 quy định chuẩn mực kế toán và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán:

Chuẩn mực kế toán và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán

1. Chuẩn mực kế toán gồm những quy định và phương pháp kế toán cơ bản để lập báo cáo tài chính.

2. Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán gồm những quy định và hướng dẫn về nguyên tắc, nội dung áp dụng các tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp đối với người làm kế toán, kế toán viên hành nghề, doanh nghiệp và hộ kinh doanh dịch vụ kế toán.

3. Bộ Tài chính quy định chuẩn mực kế toán, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán trên cơ sở chuẩn mực quốc tế về kế toán phù hợp với điều kiện cụ thể của Việt Nam.

Theo đó, chuẩn mực kế toán là những quy định, nguyên tắc, phương pháp và thủ tục được áp dụng trong việc ghi chép, phân loại, tổng hợp và lập báo cáo tài chính của doanh nghiệp.