Cùng là hộ kinh doanh nhưng sẽ có hai cách tính thuế khác nhau từ năm 2026 đặc biệt cần lưu ý?

Cùng là hộ kinh doanh nhưng sẽ có hai cách tính thuế khác nhau từ năm 2026 đặc biệt cần lưu ý?

Mới đây, Bộ Tài Chính sẽ chia hộ kinh doanh thành 3 nhóm để quản lý thuế trong năm 2026 theo Quyết định 3389/QĐ-BTC năm 2025.

Theo đó, mỗi nhóm sẽ có mức doanh thu khác nhau như sau:

- Nhóm 1: Doanh thu thấp hơn hoặc bằng 200 triệu

- Nhóm 2: Doanh thu trên 200 triệu và thấp hơn hoặc bằng 3 tỷ

- Nhóm 3: Doanh thu trên 3 tỷ

Xem chi tiết thông tin theo bài viết này: Hộ kinh doanh được chia thành 3 nhóm và áp dụng quy định mới trong chuyển đổi phương pháp tính thuế sau khi xóa bỏ thuế khoán từ đầu năm 2026

Đặc biệt, sẽ có sự khác nhau giữa cách tính thuế của nhóm doanh thu trên 3 tỷ và nhóm doanh thu dưới 3 tỷ.

Lấy ví dụ minh họa thực tế:

Giả sử, một hộ kinh doanh tháng vừa qua bán được 10 chiếc máy tính có giá mua vào 10 triệu đồng/chiếc và giá bán ra là 15 triệu đồng/chiếc. Các khoản chi phí điện, nước, mặt bằng,... là 5 triệu đồng.

- Nếu hộ kinh doanh thuộc nhóm 2 thì sẽ có cách tính thuế cụ thể:

Căn cứ theo khoản 3 Điều 10 Thông tư 40/2021/TT-BTC quy định việc xác định số thuế phải nộp, như sau:

+ Số thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế GTGT x Tỷ lệ thuế GTGT

+ Số thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế TNCN x Tỷ lệ thuế TNCN

Trong đó:

++ Doanh thu tính thuế GTGT và doanh thu tính thuế TNCN theo hướng dẫn tại khoản 1 Điều 10 Thông tư 40/2021/TT-BTC.

++ Tỷ lệ thuế GTGT và tỷ lệ thuế TNCN theo hướng dẫn tại Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 40/2021/TT-BTC.

Với hoạt động bán buôn, bán lẻ máy vi tính, thiết bị điện tử, viễn thông thì tỷ lệ thuế GTGT sẽ là 1% và tỷ lệ thuế TNCN sẽ là 0,5% (Căn cứ theo Phụ lục I danh mục ngành nghề tính thuế GTGT, thuế TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh ban hành kèm theo Thông tư 40/2021/TT-BTC).

Do đó, mức thuế mà hộ kinh doanh nhóm 2 phải nộp là:

+ Số thuế GTGT phải nộp = 150 triệu X 1% = 1.500.000 đồng.

+ Số thuế TNCN phải nộp = 150 triệu X 0,5% = 750.000 đồng.

Tổng số thuế hộ kinh doanh nhóm 2 phải nộp là: Số thuế GTGT phải nộp + Số thuế TNCN phải nộp = 1.500.000 đồng + 750.000 đồng = 2.250.000 đồng/tháng.

- Nếu hộ kinh doanh thuộc nhóm 3 thì sẽ có cách tính thuế cụ thể:

Căn cứ theo Bảng 2 mô hình quản lý thuế đối với hộ kinh doanh Quyết định 3389/QĐ-BTC năm 2025 quy định thì có công thức tính như sau:

+ Số thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra - Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ.

+ Số Thuế TNCN phải nộp = (Doanh thu - chi phí hợp lý) X 17%.

Do đó, mức thuế mà hộ kinh doanh nhóm 3 phải nộp là:

+ Số thuế GTGT phải nộp = 10 X (15 triệu - 10 triệu) X 10% = 5.000.000 đồng.

+ Tổng chi phí hợp lý = Giá vốn hàng hóa + Chi phí khác = 100 triệu + 5 triệu = 105.000.000 đồng.

+ Số thuế TNCN phải nộp = [(10 X 15 triệu) - 105 triệu] X 17% = 7.650.000 đồng.

Tổng số thuế hộ kinh doanh nhóm 2 phải nộp là: Số thuế GTGT phải nộp + Số thuế TNCN phải nộp = 5.000.000 đồng + 7.650.000 đồng = 12.650.000 đồng/tháng.

Cùng là hộ kinh doanh nhưng sẽ có hai cách tính thuế khác nhau từ năm 2026 đặc biệt cần lưu ý? (Hình từ Internet)

Hồ sơ khai thuế đối với hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai?

Căn cứ theo quy định tại Điều 11 Thông tư 40/2021/TT-BTC quy định về quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai như sau:

Quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai

1. Hồ sơ khai thuế

Hồ sơ khai thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai quy định tại điểm 8.2 Phụ lục I - Danh mục hồ sơ khai thuế ban hành kèm theo Nghị định số 126/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ, cụ thể như sau:

a) Tờ khai thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo mẫu số 01/CNKD ban hành kèm theo Thông tư này;

b) Phụ lục Bảng kê hoạt động kinh doanh trong kỳ của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (áp dụng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai) theo mẫu số 01-2/BK-HĐKD ban hành kèm theo Thông tư này. Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai nếu có căn cứ xác định được doanh thu theo xác nhận của cơ quan chức năng thì không phải nộp Phụ lục Bảng kê mẫu số 01-2/BK-HĐKD ban hành kèm theo thông tư này.

2. Nơi nộp hồ sơ khai thuế

Nơi nộp hồ sơ khai thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai quy định tại khoản 1 Điều 45 Luật Quản lý thuế là Chi cục Thuế quản lý trực tiếp nơi hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoạt động sản xuất, kinh doanh.

...

Như vậy, hồ sơ khai thuế đối với hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai, bao gồm:

- Tờ khai thuế đối với hộ kinh doanh theo mẫu 01/CNKD ban hành kèm theo Thông tư 40/2021/TT-BTC.

- Phụ lục Bảng kê hoạt động kinh doanh trong kỳ của hộ kinh doan (áp dụng đối với hộ kinh doanhnộp thuế theo phương pháp kê khai) theo mẫu 01-2/BK-HĐKD ban hành kèm theo Thông tư 40/2021/TT-BTC.

Ngoài ra, trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai nếu có căn cứ xác định được doanh thu theo xác nhận của cơ quan chức năng thì không phải nộp Phụ lục Bảng kê mẫu số 01-2/BK-HĐKD ban hành kèm theo Thông tư 40/2021/TT-BTC.

Hộ kinh doanh nào bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền?

Căn cứ theo Điều 11 Nghị định 123/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 8 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP có quy định hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền của hộ kinh doanh như sau:

Đối với hộ kinh doanh có hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng (bao gồm: trung tâm thương mại; siêu thị; bán lẻ (trừ ô tô, mô tô, xe máy và xe có động cơ khác); ăn uống; nhà hàng; khách sạn; dịch vụ vận tải hành khách, dịch vụ hỗ trợ trực tiếp cho vận tải đường bộ, dịch vụ nghệ thuật, vui chơi, giải trí, hoạt động chiếu phim, dịch vụ phục vụ cá nhân khác theo quy định về Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam) đáp ứng 1 trong 3 tiêu chí dưới đây đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử được khởi tạo từ máy tính tiền:

(1) Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán có mức doanh thu hàng năm trên 01 tỷ;

(2) Hộ kinh doanh có sử dụng máy tính tiền;

(3) Hộ kinh doanh có quy mô về doanh thu, lao động đáp ứng từ mức cao nhất về tiêu chí của doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa phải thực hiện chế độ kế toán và nộp thuế theo phương pháp kê khai.

Một số lưu ý khi sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền:

(1) Nguyên tắc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền

Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế đảm bảo nguyên tắc sau:

- Nhận biết được hóa đơn in từ máy tính tiền kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế;

- Không bắt buộc có chữ ký số;

- Khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ sử dụng hóa đơn (hoặc sao chụp hóa đơn hoặc tra thông tin từ Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế về hóa đơn) được khởi tạo từ máy tính tiền được xác định là khoản chi có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp khi xác định nghĩa vụ thuế.

(2) Nội dung của hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền

Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có các nội dung sau đây:

- Tên, địa chỉ, mã số thuế người bán;

- Tên, địa chỉ, mã số thuế/số định danh cá nhân/số điện thoại của người mua theo quy định (nếu người mua yêu cầu);

- Tên hàng hóa, dịch vụ, đơn giá, số lượng, giá thanh toán. Trường hợp tổ chức, doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp khấu trừ phải ghi rõ nội dung giá bán chưa thuế giá trị gia tăng, thuế suất thuế giá trị gia tăng, tiền thuế giá trị gia tăng, tổng tiền thanh toán có thuế giá trị gia tăng;

- Thời điểm lập hóa đơn;

- Mã của cơ quan thuế hoặc dữ liệu điện tử để người mua có thể truy xuất, kê khai thông tin hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.

Người bán gửi hoá đơn điện tử cho người mua bằng hình thức điện tử (tin nhắn, thư điện tử và các hình thức khác) hoặc cung cấp đường dẫn hoặc mã QR để người mua tra cứu, tải hóa đơn điện tử.