Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học đặc thù trong giáo dục AI được định hướng như thế nào?

Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học đặc thù trong giáo dục AI được định hướng như thế nào?

Căn cứ tại Tiểu mục 3 Mục 2 Khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông ban hành kèm Quyết định 3439/QĐ-BGDĐT năm 2025 quy định về định hướng phương pháp và hình thức tổ chức dạy học đặc thù trong giáo dục AI như sau:

Trong quá trình tổ chức dạy học, giáo viên cần:

- Áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, chú trọng trải nghiệm, thực hành và dự án. Khuyến khích dạy học theo dự án để rèn luyện năng lực hợp tác, tự học và sáng tạo. Các tiết học cần tổ chức linh hoạt, tạo hứng thú cho học sinh, đồng thời bảo đảm an toàn, hiệu quả.

- Lựa chọn hình thức tổ chức dạy học phù hợp với nội dung bài học. Một số chủ đề như đạo đức AI, nhận diện rủi ro, phân tích chính sách có thể được dạy thông qua thảo luận, tranh biện và nghiên cứu tình huống mà không cần máy tính.

- Liên hệ và gắn kết kiến thức AI với các vấn đề thực tiễn trong học tập, đời sống, sản xuất và dịch vụ công. Học sinh không chỉ đề xuất giải pháp mà còn phải biết kiểm chứng, đánh giá hiệu quả và tính nhân văn, đạo đức của giải pháp.

- Thực hiện dạy học phân hóa và cá thể hóa. Ở Tiểu học tạo cơ hội trải nghiệm, khơi gợi sự tò mò và hứng thú ban đầu với AI. Tại cấp THCS, giúp học sinh lựa chọn chủ đề phù hợp, hình thành năng lực dữ liệu và tư duy tính toán, chuẩn bị nền tảng cho bậc học cao hơn. Đối với cấp THPT, tạo điều kiện để học sinh phát triển năng lực thiết kế, sáng tạo, khởi nghiệp với AI, định hướng nghề nghiệp và hội nhập quốc tế.

*Trên đây là thông tin Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học đặc thù trong giáo dục AI được định hướng như thế nào?

Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học đặc thù trong giáo dục AI được định hướng như thế nào? (Hình từ Internet)

Một số lưu ý trong đánh giá kết quả giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông là những lưu ý nào?

Căn cứ tại Mục 3 Khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông ban hành kèm Quyết định 3439/QĐ-BGDĐT năm 2025 quy định Một số lưu ý trong đánh giá kết quả giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông gồm:

- Đánh giá năng lực AI trên diện rộng phải căn cứ vào yêu cầu cần đạt của các chủ đề bắt buộc; tránh xây dựng công cụ đánh giá chỉ dựa trên nội dung của các chuyên đề tự chọn.

- Cần tạo cơ hội để học sinh giới thiệu và chia sẻ sản phẩm AI của mình với bạn bè, thầy cô và phụ huynh nhằm nhận được nhiều góp ý, từ đó cải tiến và phát triển sản phẩm.

- Để đảm bảo tính chính xác và khách quan, giáo viên cần tổ chức các buổi thuyết trình, phản biện, triển lãm sản phẩm AI; khích lệ học sinh thảo luận, phản biện, đánh giá lẫn nhau, qua đó phát huy tư duy phản biện, khả năng giao tiếp và hợp tác.

Quan điểm xây dựng khung giáo dục trí tuệ nhân tạo được nêu như thế nào?

Căn cứ tại Mục 1 Khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông ban hành kèm Quyết định 3439/QĐ-BGDĐT năm 2025 quy định về quan điểm xây dựng khung giáo dục trí tuệ nhân tạo như sau:

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra với tốc độ chưa từng có, Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang trở thành một lĩnh vực công nghệ cốt lõi, tác động sâu sắc đến mọi mặt của đời sống kinh tế, xã hội và định hình tương lai của nhân loại. Giáo dục Trí tuệ nhân tạo có vai trò cốt yếu giúp học sinh phát triển khả năng tiếp nhận, mở rộng tri thức và sáng tạo trong thế giới số hóa. Trí tuệ nhân tạo là lĩnh vực khoa học công nghệ có tốc độ phát triển rất nhanh, tác động sâu rộng đến mọi hoạt động của con người, có tính đột phá, đã và đang định hình lại cách chúng ta sống, làm việc và tư duy. AI đang dần trở thành công cụ thiết yếu hỗ trợ việc học tập suốt đời và thúc đẩy sự phát triển cá nhân.

Giáo dục Trí tuệ nhân tạo giúp học sinh thích ứng và hòa nhập với xã hội hiện đại, hình thành và phát triển năng lực AI để ứng dụng vào học tập, công việc, đóng góp vào sự phát triển trong kỉ nguyên vươn mình của đất nước.

Khung nội dung giáo dục AI cho học sinh được phát triển dựa trên bốn mạch kiến thức chính, tương ứng với bốn miền năng lực, hòa quyện và bổ trợ cho nhau:

- Tư duy lấy con người làm trung tâm: Nhấn mạnh mục đích của AI là phục vụ con người, dạy học sinh cách xác định nhu cầu và đánh giá giải pháp AI.

- Đạo đức AI: Trang bị khả năng nhận diện và phân tích các vấn đề đạo đức, pháp lý, hướng tới việc sử dụng AI một cách có trách nhiệm.

- Các kĩ thuật và ứng dụng AI: Cung cấp kiến thức cơ bản về cách AI hoạt động và kỹ năng sử dụng các công cụ AI trong thực tế.

- Thiết kế hệ thống AI: Phát triển năng lực từ mức độ sử dụng đến tự tạo ra các hệ thống AI đơn giản, tập trung vào kỹ năng giải quyết vấn đề.

Khung nội dung được thiết kế tương ứng với hai giai đoạn giáo dục: Giai đoạn giáo dục cơ bản (bao gồm cấp tiểu học và cấp trung học cơ sở) và giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp (cấp trung học phổ thông), cụ thể như sau:

- Ở cấp tiểu học: Học sinh chủ yếu trải nghiệm các ứng dụng AI đơn giản, trực quan để hình thành khái niệm ban đầu và nhận biết vai trò của AI trong cuộc sống. Các em được giáo dục về việc bảo vệ dữ liệu cá nhân và tôn trọng bản quyền.

- Ở cấp trung học cơ sở: Học sinh học cách sử dụng các công cụ AI để tạo ra sản phẩm số, giải quyết các vấn đề học tập. Các em được trang bị kiến thức nền tảng về nguyên lý hoạt động của AI và bắt đầu hình thành ý thức về đạo đức và trách nhiệm công dân trong xã hội số.

- Ở cấp trung học phổ thông: Học sinh được khuyến khích khám phá, thiết kế và cải tiến các công cụ AI đơn giản thông qua các dự án khoa học. Chương trình tập trung vào việc phát triển tư duy giải quyết vấn đề, khả năng sáng tạo và làm chủ công cụ AI, giúp học sinh vận dụng AI để tạo ra các sản phẩm phục vụ cộng đồng và định hướng nghề nghiệp tương lai.

Bên cạnh nội dung giáo dục cốt lõi, học sinh có thể chọn các chuyên đề học tập tự chọn để tăng cường kỹ năng thực hành, tìm hiểu sâu hơn về các lĩnh vực ứng dụng của AI hoặc các kỹ thuật lập trình và phát triển hệ thống AI.

Khung giáo dục Trí tuệ nhân tạo được xây dựng dựa trên quan điểm, định hướng và cách tiếp cận theo năng lực của Chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể 2018, đảm bảo phù hợp, nhất quán và kế thừa tinh thần chỉ đạo của Đảng, nhà nước theo Nghị quyết 52-NQ/TW năm 2019 của Bộ Chính trị về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư; Nghị quyết 71-NQ/TW năm 2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Đề án “Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo giai đoạn 2022 - 2025, định hướng đến năm 2030” (Quyết định 131/QĐ-TTg năm 2022 của Thủ tướng Chính phủ); Thông tư 02/2025/TT-BGDĐT ngày 24/01/2025 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định Khung năng lực số cho người học; đặc biệt chú trọng các yêu cầu sau:

[1] Góp phần hình thành phát triển 5 phẩm chất chủ yếu và 3 cặp năng lực chung

Khung nội dung giáo dục AI có nhiều cơ hội kết hợp việc hình thành và phát triển năng lực AI với việc hình thành và phát triển cho học sinh năm phẩm chất chủ yếu và ba cặp năng lực chung đã được quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể 2018.

[2] Nhất quán với Chương trình Giáo dục phổ thông môn Tin học

Ở bậc phổ thông, nền tảng kiến thức, kĩ năng của AI là khoa học máy tính và đó cũng là nền tảng của Tin học. Tư duy AI dựa trên nền tảng tư duy của khoa học máy tính là tư duy giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính (phân rã bài toán và dữ liệu, trừu tượng hóa, khái quát hóa, nhận diện mẫu, phát triển thuật toán, phê phán đánh giá) và phát triển yếu tố đặc biệt là hợp tác và sáng tạo cùng với AI, giải quyết vấn đề bằng mô hình học máy, học sâu, AI tạo sinh, khai thác dữ liệu và sáng tạo giải pháp thông minh.

Do đó, Khung nội dung giáo dục AI được thiết kế liên thông chặt chẽ với chương trình giáo dục phổ thông môn Tin học, tránh trùng lặp lớn với các kiến thức nền tảng đã có.

[3] Khai thác chương trình giáo dục AI của các nước tiên tiến

Chủ động tham khảo, chắt lọc và vận dụng các mô hình giáo dục AI thành công của thế giới, tham khảo khung năng lực trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông của UNESCO nhằm đảm bảo nội dung vừa hiện đại, bắt kịp xu thế, vừa phù hợp với bối cảnh Việt Nam, hướng tới đào tạo công dân toàn cầu.

[4] Tính khoa học, hiện đại và sư phạm

- Chọn lọc các nội dung cơ bản, hiện đại của lĩnh vực AI, đồng thời đặc biệt quan tâm đến nội dung về đạo đức, pháp luật, văn hóa và tác động xã hội của AI. Nguyên tắc “vừa dạy chữ vừa dạy người” được đề cao, nhấn mạnh tính nhân văn trong thời đại số.

- Thiết kế với các nguyên tắc sư phạm rõ ràng: đảm bảo tính vừa sức, phát triển kiến thức theo lộ trình từ đơn giản đến phức tạp, từ trực quan đến trừu tượng. Các khái niệm cốt lõi được hình thành ở cấp tiểu học và hoàn thiện dần ở các cấp học cao hơn.

[5] Tính mở, linh hoạt và cập nhật thường xuyên

Khung nội dung giáo dục AI được xây dựng theo tinh thần “mở” nên nội dung gồm các phần cốt lõi bắt buộc và chuyên đề tự chọn để nhà trường và giáo viên linh hoạt triển khai theo điều kiện cơ sở vật chất và định hướng của học sinh; không phụ thuộc vào phần cứng hay phần mềm cụ thể, khuyến khích sử dụng công cụ và học liệu đa dạng, nhất là nền tảng mã nguồn mở. Khung nội dung giáo dục sẽ được định kỳ rà soát và cập nhật để luôn phù hợp với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ.

[6] Lấy con người làm trung tâm, đề cao yếu tố đạo đức và trách nhiệm

Quan điểm xuyên suốt của khung nội dung là công nghệ phục vụ con người. Do đó, bên cạnh kiến thức kỹ thuật, khung nội dung đặc biệt chú trọng giáo dục về đạo đức trong AI. Các vấn đề như sự riêng tư, tính công bằng, định kiến của thuật toán và tác động xã hội của AI được lồng ghép trong toàn bộ nội dung, nhằm hình thành cho học sinh ý thức và trách nhiệm của một công dân số, một người sử dụng và kiến tạo công nghệ nhân văn.

*Trên đây là thông tin Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học đặc thù trong giáo dục AI được định hướng như thế nào?