Đơn vị nào phải lập báo cáo tài chính hợp nhất từ 1/1/2026 theo Thông tư 108?

Đơn vị nào phải lập báo cáo tài chính hợp nhất từ 1/1/2026 theo Thông tư 108?

Căn cứ theo Điều 5 Thông tư 108/2025/TT-BTC, từ ngày 01/01/2026, các đơn vị lập và phạm vi lập báo cáo tài chính hợp nhất gồm:

- Tại cấp trung ương, cấp tỉnh:

+ Tại cấp trung ương: Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và cơ quan, tổ chức khác ở trung ương có các đơn vị kế toán trực thuộc trong cơ cấu tổ chức bộ máy (sau đây gọi chung là cơ quan thuộc cấp trung ương) phải lập báo cáo tài chính hợp nhất từ báo cáo tài chính/báo cáo tài chính hợp nhất của tất cả các đơn vị kế toán trực thuộc theo quy định tại Thông tư 108/2025/TT-BTC.

+ Tại cấp tỉnh: Sở, cơ quan, đơn vị tương đương Sở và các đơn vị thuộc cấp tỉnh có các đơn vị kế toán trực thuộc trong cơ cấu tổ chức bộ máy (sau đây gọi chung là cơ quan thuộc cấp tỉnh) phải lập báo cáo tài chính hợp nhất từ báo cáo tài chính/báo cáo tài chính hợp nhất của tất cả các đơn vị kế toán trực thuộc theo quy định tại Thông tư 108/2025/TT-BTC.

- Tại cấp xã:

+ Trường hợp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức công tác kế toán tập trung để làm nhiệm vụ kế toán cho các phòng chuyên môn và Trung tâm phục vụ hành chính công: Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao nhiệm vụ thực hiện công tác kế toán tập trung cho Văn phòng hoặc 01 (một) phòng chuyên môn phù hợp thực hiện nhiệm vụ của đơn vị kế toán theo quy định của Chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp. Cuối kỳ kế toán (ngày 31/12), đơn vị kế toán lập 01 (một) bộ báo cáo tài chính bao gồm số liệu của các đơn vị thực hiện kế toán tập trung theo quy định của Chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp; không phải lập báo cáo tài chính hợp nhất theo quy định tại Thông tư 108/2025/TT-BTC.

Các đơn vị khác thuộc cấp xã nếu có đơn vị kế toán trực thuộc thì phải lập báo cáo tài chính hợp nhất theo quy định tại Thông tư 108/2025/TT-BTCC.

+ Trường hợp các phòng chuyên môn, Trung tâm phục vụ hành chính công, đơn vị sự nghiệp công lập và đơn vị khác thuộc cấp xã được tổ chức thành các đơn vị kế toán độc lập (không phải là đơn vị chịu kiểm soát, đơn vị kiểm soát, đơn vị kinh tế) thì các đơn vị này phải lập báo cáo tài chính theo quy định của Chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp. Trường hợp các đơn vị trên có đơn vị kế toán trực thuộc thì phải lập báo cáo tài chính hợp nhất theo quy định tại Thông tư 108/2025/TT-BTC.

- Để có cơ sở loại bỏ giao dịch nội bộ giữa các đơn vị kế toán trong phạm vi lập báo cáo tài chính hợp nhất, đơn vị kinh tế phải cấp mã thanh toán cho các đơn vị kế toán trực thuộc (chỉ cấp một lần đầu).

- Lập và thông báo danh sách các đơn vị thuộc phạm vi lập báo cáo tài chính hợp nhất:

+ Đơn vị kinh tế phải lập danh sách toàn bộ các đơn vị kế toán trực thuộc trong phạm vi lập báo cáo tài chính hợp nhất theo quy định của Thông tư này và thông báo đến tất cả các đơn vị có tên trong danh sách. Danh sách này phải thể hiện được mối quan hệ cấp trên, cấp dưới giữa các đơn vị, các đơn vị kiểm soát trực thuộc được giao nhiệm vụ lập báo cáo tài chính hợp nhất (nếu có); ngoài ra phải thông báo mã thanh toán trong nội bộ cho các đơn vị kế toán trực thuộc. Danh sách các đơn vị kế toán trực thuộc và mã thanh toán trong nội bộ được thông báo lần đầu (vào đầu năm) và khi có thay đổi cập nhật.

+ Trường hợp trong năm tài chính có phát sinh việc chia tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình hoặc hình thức sở hữu, giải thể, chấm dứt hoạt động hoặc điều chuyển đơn vị kế toán trực thuộc thì báo cáo tài chính hợp nhất của năm có phát sinh thay đổi được đơn vị kế toán cấp trên lập từ báo cáo tài chính/báo cáo tài chính hợp nhất của các đơn vị kế toán trực thuộc hiện có tại thời điểm lập báo cáo tài chính hợp nhất và thuyết minh về sự thay đổi so với kỳ báo cáo năm trước.

Đồng thời, đơn vị kế toán cấp trên thông báo thay đổi này để các đơn vị kế toán trực thuộc có căn cứ thuyết minh chi tiết khi lập báo cáo tài chính/báo cáo tài chính hợp nhất.

Xem thêm:

>>> Toàn văn Thông tư 108/2025/TT-BTC hướng dẫn lập báo cáo tài chính hợp nhất của đơn vị kế toán hành chính, sự nghiệp ra sao?

>>> Toàn văn Thông tư 107/2025/TT-BTC hướng dẫn kế toán quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ bảo hiểm y tế, quỹ bảo hiểm thất nghiệp chi tiết ra sao?

Đơn vị nào phải lập báo cáo tài chính hợp nhất từ 1/1/2026 theo Thông tư 108? (Hình từ Internet)

Từ 1/1/2026 các đơn vị có trách nhiệm gì khi lập báo cáo tài chính hợp nhất?

Căn cứ theo Điều 7 Thông tư 108/2025/TT-BTC, từ ngày 01/01/2026, trách nhiệm của các đơn vị khi lập báo cáo tài chính hợp nhất được quy định như sau:

- Đơn vị kế toán cấp trên phải tổng hợp số liệu từ các đơn vị kế toán trực thuộc để lập báo cáo tài chính hợp nhất. Báo cáo tài chính hợp nhất của đơn vị kế toán cấp trên phải được tổng hợp từ thông tin, số liệu báo cáo tài chính/báo cáo tài chính hợp nhất của tất cả các đơn vị kế toán trực thuộc trong cơ cấu tổ chức bộ máy của đơn vị kế toán cấp trên theo quy định tại Thông tư 108/2025/TT-BTC.

- Trách nhiệm của đơn vị kế toán cấp trên:

+ Kết thúc kỳ kế toán năm, đơn vị kế toán cấp trên phải thực hiện các công việc sau đây:

++ Tiếp nhận báo cáo tài chính/báo cáo tài chính hợp nhất của đơn vị kế toán trực thuộc. Trong đó, đơn vị kiểm soát tiếp nhận báo cáo tài chính của đơn vị chịu kiểm soát và báo cáo tài chính hợp nhất của đơn vị kiểm soát trực thuộc (nếu có); đơn vị kinh tế tiếp nhận báo cáo tài chính của đơn vị chịu kiểm soát và báo cáo tài chính hợp nhất của đơn vị kiểm soát.

++ Kiểm tra, rà soát thông tin, số liệu trình bày trên báo cáo tài chính/báo cáo tài chính hợp nhất đã nhận của các đơn vị kế toán trực thuộc, đảm bảo phù hợp và đúng quy định.

++ Đối chiếu các giao dịch nội bộ trong phạm vi lập báo cáo tài chính hợp nhất đảm bảo khớp đúng.

++ Tổng hợp số liệu, ghi nhận số liệu bổ sung và bù trừ số liệu các giao dịch nội bộ của các đơn vị kế toán trong phạm vi lập báo cáo tài chính hợp nhất.

++ Lập báo cáo tài chính hợp nhất và nộp cho cơ quan có thẩm quyền theo quy định của Thông tư 108/2025/TT-BTC.

+ Hướng dẫn đơn vị kế toán trực thuộc chuyển đổi báo cáo tài chính theo mẫu biểu báo cáo tài chính hợp nhất (theo chính sách kế toán của đơn vị kế toán cấp trên) trong trường hợp các đơn vị kế toán trong phạm vi lập báo cáo tài chính hợp nhất thực hiện các chính sách kế toán khác nhau.

+ Đơn vị kế toán cấp trên quy định thời hạn nộp báo cáo tài chính/báo cáo tài chính hợp nhất của đơn vị kế toán trực thuộc để đảm bảo thời gian tổng hợp số liệu, lập báo cáo tài chính hợp nhất nộp cho cơ quan có thẩm quyền theo quy định tại Thông tư 108/2025/TT-BTC.

+ Trong quá trình lập báo cáo tài chính hợp nhất, đơn vị kế toán cấp trên cần có các thông tin chi tiết phục vụ cho tổng hợp số liệu, loại bỏ giao dịch nội bộ, thuyết minh,... thì yêu cầu các đơn vị kế toán trực thuộc cung cấp thông tin, báo cáo bổ sung ngoài các báo cáo đã quy định tại Thông tư 108/2025/TT-BTC.

+ Thủ trưởng đơn vị kế toán cấp trên chịu trách nhiệm về tính chính xác, phù hợp đối với nội dung và hình thức theo quy định của các biểu mẫu báo cáo tài chính hợp nhất đã lập.

Từ 1/1/2026 Giao dịch nội bộ phải loại bỏ khi lập báo cáo tình hình tài chính hợp nhất gồm các khoản nào?

Căn cứ theo khoản 2 Điều 9 Thông tư 108/2025/TT-BTC, từ ngày 01/01/2026, giao dịch nội bộ phải loại bỏ khi lập báo cáo tình hình tài chính hợp nhất, bao gồm số dư tại ngày lập báo cáo tài chính đối với:

- Các khoản phải thu nội bộ ngắn hạn và dài hạn, bao gồm các chỉ tiêu: Phải thu khách hàng, trả trước cho người bán và các khoản phải thu khác.

- Các khoản nợ phải trả nội bộ ngắn hạn và dài hạn, bao gồm các chỉ tiêu: Phải trả người bán, các khoản nhận trước của khách hàng và các khoản phải trả khác.

- Các khoản đầu tư tài chính và khoản nhận đầu tư (ngắn hạn và dài hạn).