Chủ sở hữu hưởng lợi là cá nhân hay pháp nhân?

Chủ sở hữu hưởng lợi là cá nhân hay pháp nhân?

Căn cứ tại Điều 17 Nghị định 168/2025/NĐ-CP được sửa đổi bởi Điều 3 Nghị định 296/2026/NĐ-CP quy định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp như sau:

Điều 17. Chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp

Chủ sở hữu hưởng lợi của một doanh nghiệp có tư cách pháp nhân là một hoặc nhiều cá nhân trực tiếp hoặc gián tiếp sở hữu hoặc kiểm soát cuối cùng trên thực tế đối với doanh nghiệp đó, không bao gồm cá nhân đại diện cho vốn nhà nước trong doanh nghiệp (sau đây gọi là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp). Chủ sở hữu hưởng lợi là một hoặc nhiều cá nhân được xác định như sau:

1. Cá nhân trực tiếp hoặc gián tiếp hoặc vừa trực tiếp và gián tiếp sở hữu từ 25% vốn điều lệ hoặc từ 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên của doanh nghiệp.

[...]

Theo quy định trên thì chủ sở hữu hưởng lợi chỉ có thể là cá nhân, không phải là pháp nhân.

Mặc dù trong thực tế, doanh nghiệp có thể có công ty, tổ chức hoặc pháp nhân đứng tên sở hữu vốn nhưng các pháp nhân này không được xác định là chủ sở hữu hưởng lợi. Doanh nghiệp phải tiếp tục xem xét cơ cấu sở hữu hoặc quyền kiểm soát của pháp nhân để xác định cá nhân cuối cùng đáp ứng tiêu chí chủ sở hữu hưởng lợi theo Điều 17 Nghị định 168/2025/NĐ-CP được sửa đổi bởi Điều 3 Nghị định 296/2026/NĐ-CP.

>>> Xem thêm: Doanh nghiệp FDI xác định chủ sở hữu hưởng lợi như thế nào?

Như vậy, pháp luật hiện hành không xác định pháp nhân là chủ sở hữu hưởng lợi. Chủ sở hữu hưởng lợi luôn là một hoặc nhiều cá nhân trực tiếp, gián tiếp sở hữu hoặc kiểm soát cuối cùng trên thực tế đối với doanh nghiệp theo quy định tại Điều 17 Nghị định 168/2025/NĐ-CP được sửa đổi bởi Điều 3 Nghị định 296/2026/NĐ-CP.

Xem thêm:

>>> Có phải nộp hồ sơ chứng minh chủ sở hữu hưởng lợi không?

>>> Doanh nghiệp có nhiều cổ đông thì xác định chủ sở hữu hưởng lợi ra sao?

*Trên đây là nội dung Chủ sở hữu hưởng lợi là cá nhân hay pháp nhân?

Chủ sở hữu hưởng lợi là cá nhân hay pháp nhân? (Hình từ Internet)

Cách xác định chủ sở hữu hưởng lợi thế nào?

Căn cứ tại Điều 17 Nghị định 168/2025/NĐ-CP được sửa đổi bởi Điều 3 Nghị định 296/2026/NĐ-CP quy định về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp.

Dưới đây là cách xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp:

(1) Cá nhân sở hữu từ 25% vốn hoặc từ 25% cổ phần có quyền biểu quyết trở lên bao gồm:

- Sở hữu trực tiếp từ 25% vốn điều lệ trở lên;

- Sở hữu trực tiếp từ 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên;

- Sở hữu gián tiếp từ 25% vốn điều lệ trở lên;

- Sở hữu gián tiếp từ 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên;

- Vừa trực tiếp và gián tiếp sở hữu từ 25% vốn điều lệ;

- Vừa trực tiếp và gián tiếp sở hữu từ 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên.

Đối với nhóm cá nhân có quan hệ gia đình theo khoản 22 Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020 hoặc có hợp đồng cùng nhau sở hữu trực tiếp, gián tiếp hoặc kết hợp trực tiếp và gián tiếp từ 25% trở lên vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết thì tất cả các cá nhân trong nhóm đều được xác định là chủ sở hữu hưởng lợi.

Đối với công ty hợp danh, tất cả thành viên hợp danh đều là chủ sở hữu hưởng lợi, không phụ thuộc tỷ lệ góp vốn hoặc quyền biểu quyết.

(2) Trường hợp không xác định được theo tỷ lệ sở hữu

Trường hợp không có cá nhân đáp ứng tiêu chí sở hữu từ 25% hoặc có căn cứ cho thấy cá nhân đáp ứng tiêu chí này không phải là chủ sở hữu hưởng lợi, doanh nghiệp phải xác định chủ sở hữu hưởng lợi thông qua quyền kiểm soát thực tế.

Việc kiểm soát được xác định thông qua một hoặc nhiều quyền sau:

- Quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm hoặc bãi nhiệm đa số hoặc toàn bộ thành viên hoặc Chủ tịch Hội đồng quản trị;

- Quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm hoặc bãi nhiệm đa số hoặc toàn bộ thành viên hoặc Chủ tịch Hội đồng thành viên;

- Quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm hoặc bãi nhiệm Giám đốc, Tổng giám đốc;

- Quyền sửa đổi, bổ sung Điều lệ doanh nghiệp;

- Quyền quyết định thay đổi cơ cấu tổ chức;

- Quyền quyết định chính sách tài chính, đầu tư và hoạt động của doanh nghiệp;

- Quyền quyết định việc tổ chức lại hoặc giải thể doanh nghiệp.

(3) Trường hợp vẫn không xác định được chủ sở hữu hưởng lợi

Nếu không có cá nhân nào được xác định theo trường hợp (1) và (2) thì doanh nghiệp phải xác định một cá nhân là người quản lý doanh nghiệp có quyền hạn lớn nhất để hành động thay mặt doanh nghiệp là chủ sở hữu hưởng lợi.

Không áp dụng đối với cá nhân đại diện phần vốn nhà nước trong doanh nghiệp.

Quyền chi phối của chủ sở hữu hưởng lợi ra sao?

Căn cứ Điều 17 Nghị định 168/2025/NĐ-CP được sửa đổi bởi Điều 3 Nghị định 296/2026/NĐ-CP quy định trường hợp không có cá nhân đáp ứng tiêu chí sở hữu từ 25% vốn điều lệ hoặc từ 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên hoặc có căn cứ cho thấy người được xác định theo tiêu chí sở hữu không phải là chủ sở hữu hưởng lợi thì doanh nghiệp xác định chủ sở hữu hưởng lợi thông qua quyền kiểm soát trên thực tế.

Theo đó, quyền chi phối doanh nghiệp được xác định khi cá nhân có một hoặc nhiều quyền sau đây:

- Quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm hoặc bãi nhiệm đa số hoặc tất cả thành viên hoặc Chủ tịch Hội đồng quản trị, đa số hoặc tất cả thành viên hoặc Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc;

- Quyền sửa đổi, bổ sung điều lệ của doanh nghiệp;

- Quyền thay đổi cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp;

- Quyền quyết định chính sách tài chính, đầu tư và hoạt động của doanh nghiệp;

- Quyền tổ chức lại hoặc giải thể doanh nghiệp.

*Bài viết Chủ sở hữu hưởng lợi là cá nhân hay pháp nhân?