Lộ trình thu hồi đất, tái định cư tại TPHCM phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam?

Lộ trình thu hồi đất, tái định cư tại TPHCM phục vụ đường sắt tốc độ cao Bắc Nam?

Theo thông tin cập nhật mới nhất: UBND TPHCM vừa ban hành kế hoạch triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư nhằm phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam và khai thác quỹ đất vùng phụ cận các nhà ga và khu depot (đoạn qua địa bàn thành phố).

Tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc Nam sẽ đi qua TPHCM với chiều dài khoảng 17 km, trong đó có hai điểm nhấn quan trọng là ga Thủ Thiêm với diện tích hơn 17 ha và Depot Long Trường rộng hơn 60 ha.

Tuyến đường sắt sẽ chạy song song với cao tốc TPHCM - Long Thành - Dầu Giây, đi qua nút giao An Phú trên trục Mai Chí Thọ trước khi rẽ vào ga Thủ Thiêm.

Thông tin cụ thể về lộ trình thu hồi đất, tái định cư tại TPHCM phục vụ đường sắt tốc độ cao Bắc Nam như sau:

Để thực hiện dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam đi qua địa bàn, thành phố dự kiến thu hồi khoảng 110,6 ha đất. Trong đó, cụ thể về thu hồi đất tại TPHCM đợt này có hơn 20 ha là đất trồng cây lâu năm, gần 0,9 ha là đất ở đô thị, phần còn lại thuộc các loại đất khác.

Có khoảng 61 hộ dân nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng cần di dời. Tổng kinh phí dự kiến cho công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng hơn 2.100 tỉ đồng.

TPHCM đặt mục tiêu hoàn tất việc phê duyệt dự án đầu tư xây dựng khu tái định cư trước ngày 19/8/2025 và hoàn thành việc xây dựng trong quý II/2026.

Đồng thời, dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sẽ được phê duyệt trong tháng 10/2025, đảm bảo tiến độ bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công vào tháng 12/2026.

Sau đó, các phương án bồi thường sẽ được lập, lấy ý kiến công khai, thẩm định và phê duyệt theo đúng quy định pháp luật. Việc chi trả bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư tại TPHCM sẽ được tiến hành ngay sau khi có quyết định thu hồi đất.

Cùng với việc giải phóng mặt bằng, UBND TPHCM chỉ đạo rà soát quỹ đất xung quanh các nhà ga và depot để phục vụ định hướng phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD).

Công tác rà soát dự kiến hoàn thành trong tháng 8/2025, làm cơ sở triển khai dự án khai thác quỹ đất trong quý III/2026 theo mô hình TOD.

Lộ trình thu hồi đất, tái định cư tại TPHCM phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam? (Hình từ Internet)

Giá trị bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất tại TPHCM để phục vụ dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc Nam được tính như thế nào?

Theo điểm e khoản 1 Điều 160 Luật Đất đai 2024 quy định giá đất cụ thể được áp dụng cho trường hợp tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.

Ngoài ra, theo Điều 30 Nghị định 71/2024/NĐ-CP quy định căn cứ định giá đất cụ thể như sau:

- Việc định giá đất cụ thể phải thực hiện theo quy định tại Điều 158 Luật Đất đai 2024 và các điều 4, 5, 6, 7 của Nghị định 71/2024/NĐ-CP; kết quả tổng hợp, phân tích thông tin về giá đất thị trường; các yếu tố ảnh hưởng đến giá đất.

- Giá đất cụ thể được xác định theo từng mục đích sử dụng đất, diện tích đất được xác định trong hồ sơ giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, gia hạn sử dụng đất, điều chỉnh thời hạn sử dụng đất, điều chỉnh quy hoạch chi tiết, cho phép chuyển hình thức sử dụng đất, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, phương án đấu giá quyền sử dụng đất, thông báo thu hồi đất, kết quả điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm.

Đồng thời, căn cứ theo khoản 5 Điều 7 Nghị định 71/2024/NĐ-CP quy định giá đất của thửa đất cần định giá tại từng vị trí đất, khu vực được xác định như sau:

Trong đó:

- Giá đất trong bảng giá đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xây dựng, trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định bảng giá đất lần đầu để công bố và áp dụng từ ngày 01/01/2026. Theo đó, mỗi địa phương sẽ quyết định bảng giá đất và điều chỉnh bảng giá mỗi năm 1 lần để phù hợp với giá đất thị trường (thay vì 5 năm/ lần và căn cứ vào giá đất tối thiểu - tối đa do Chính phủ ban hành như hiện nay).

- Hệ số điều chỉnh giá đất được xác định theo từng loại đất, vị trí đất, khu vực bằng cách lấy giá đất thị trường chia cho giá đất trong bảng giá đất tại vị trí đất, khu vực đó.

Việc bố trí tái định cư tại TPHCM khi Nhà nước thu hồi đất được quy định như thế nào?

Bố trí tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất được quy định cụ thể tại Điều 24 Nghị định 88/2024/NĐ-CP như sau:

[1] Suất tái định cư tối thiểu quy định tại khoản 8 Điều 111 Luật Đất đai 2024 thực hiện như sau:

- Suất tái định cư tối thiểu được quy định bằng đất ở, nhà ở hoặc bằng nhà ở hoặc bằng tiền để phù hợp với việc lựa chọn của người được bố trí tái định cư;

- Trường hợp suất tái định cư tối thiểu được quy định bằng đất ở, nhà ở thì diện tích đất ở tái định cư không nhỏ hơn diện tích tối thiểu theo quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh về diện tích tối thiểu tại khoản 2 Điều 220 của Luật Đất đai 2024 và diện tích nhà ở tái định cư không nhỏ hơn diện tích căn hộ tối thiểu theo quy định của pháp luật về nhà ở.

Trường hợp suất tái định cư tối thiểu được quy định bằng nhà ở thì diện tích nhà ở tái định cư không nhỏ hơn diện tích căn hộ tối thiểu theo quy định của pháp luật về nhà ở.

Trường hợp suất tái định cư tối thiểu được tính bằng tiền thì khoản tiền cho suất tái định cư tối thiểu tương đương với giá trị một suất tái định cư tối thiểu bằng đất ở, nhà ở tại nơi bố trí tái định cư;

- Căn cứ quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 24 Nghị định 88/2024/NĐ-CP và tình hình cụ thể của địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định suất tái định cư tối thiểu bằng đất ở, nhà ở, bằng nhà ở và bằng tiền.

[2] Người đang sử dụng nhà ở thuộc sở hữu nhà nước nằm trong phạm vi thu hồi đất phải phá dỡ nhà mà không còn chỗ ở nào khác trong địa bàn cấp huyện nơi có đất thu hồi thì được hỗ trợ thuê nhà ở tại nơi tái định cư; giá thuê nhà là giá thuê nhà ở thuộc sở hữu nhà nước; nhà thuê tại nơi tái định cư được Nhà nước bán cho người đang thuê theo quy định của pháp luật về nhà ở về bán nhà ở thuộc sở hữu nhà nước cho người đang thuê; trường hợp người đang sử dụng nhà ở bị thu hồi có nhu cầu và địa phương có quỹ đất ở, quỹ nhà ở tái định cư, nhà ở thương mại, nhà ở xã hội thì được xem xét giao đất ở có thu tiền sử dụng đất, bán nhà ở; trường hợp tự lo chỗ ở mới thì được hỗ trợ bằng tiền.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định việc hỗ trợ thuê nhà ở, giao đất ở, bán nhà ở, hỗ trợ bằng tiền để tự lo chỗ ở quy định tại khoản 2 Điều 24 Nghị định 88/2024/NĐ-CP.

[3] Trường hợp thực hiện các dự án, mục đích quốc phòng, an ninh, giao thông, thủy lợi, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội phải thu hồi đất ở trong thửa đất có nhà ở mà người có đất thu hồi có nhu cầu tái định cư tại chỗ thông qua hoán đổi vị trí đất ở về phía sau trong phần diện tích đất nông nghiệp còn lại của thửa đất sau thu hồi thì việc bố trí tái định cư trong trường hợp này được thực hiện như sau:

- Bố trí tái định cư tại chỗ bằng hình thức cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với phần diện tích đất nông nghiệp sang đất ở trong hạn mức giao đất ở quy định tại khoản 2 Điều 195 và khoản 2 Điều 196 của Luật Đất đai 2024;

- Miễn tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở khi bố trí tái định cư quy định tại điểm a khoản 3 Điều 24 Nghị định 88/2024/NĐ-CP bằng diện tích đất ở thu hồi trong trường hợp người có đất thu hồi đồng ý phương án bồi thường về đất nông nghiệp đối với phần diện tích đất bị thu hồi.

[4] Về quỹ đất, quỹ nhà để bố trí tái định cư thực hiện theo quy định sau đây:

- Đơn vị, tổ chức thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thực hiện các dự án tái định cư hoặc nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở, nhà ở thương mại, nhà ở xã hội để bố trí tái định cư cho các trường hợp quy định tại Điều 111 Luật Đất đai 2024;

- Kinh phí thực hiện dự án tái định cư hoặc nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở, nhà ở thương mại, nhà ở xã hội quy định tại điểm a khoản này được ứng vốn từ ngân sách nhà nước, Quỹ phát triển đất hoặc Quỹ đầu tư phát triển, quỹ tài chính khác được ủy thác hoặc từ chủ đầu tư tự nguyện ứng trước tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư;

- Việc lập, thẩm định, phê duyệt, nghiệm thu, quyết toán dự án tái định cư; thẩm định, phê duyệt thiết kế xây dựng dự án tái định cư thực hiện theo quy định của pháp luật về nhà ở, pháp luật về xây dựng, pháp luật về đầu tư công và pháp luật khác có liên quan;

- Việc mua nhà ở thương mại, nhà ở xã hội để phục vụ tái định cư thực hiện theo quy định của pháp luật về nhà ở và pháp luật khác có liên quan.