5 hành vi núp bóng sàn thương mại điện tử để trục lợi thuế theo Cục Thuế cảnh báo?

5 hành vi núp bóng sàn thương mại điện tử để trục lợi thuế theo Cục Thuế cảnh báo?

Vừa qua, Cục Thuế đã có cảnh báo về các hành vi núp bóng sàn thương mại điện tử để trục lợi thuế cụ thể như sau:

Trong thời gian qua với sự bùng nổ của kinh tế số đã mang lại cơ hội xuất khẩu lớn cho người nộp thuế đặc biệt là các tổ chức cá nhân kinh doanh qua các sàn TMĐT, tuy nhiên thực tiễn này cũng đặt ra những thách thức chưa từng có trong kiểm soát hoàn thuế.

Các đối tượng đã tận dụng tính ẩn danh và phi biên giới của TMĐT để xây dựng những kịch bản gian lận tinh vi. Qua thực tiễn, cơ quan quản lý đã nhận diện được 5 thủ đoạn phổ biến của các đơn vị kinh doanh thương maị điện tử. Cụ thể:

Thứ nhất, lập hệ thống gian hàng ảo để quay vòng hóa đơn: Theo đó các đối tượng lập nhiều gian hàng trên các sàn TMĐT bằng thông tin cá nhân giả hoặc thuê mướn, rồi tự đặt hàng (buff đơn ảo) với giá trị cao, thực tế không có hàng hóa hoặc chỉ là gói hàng rỗng. Qua đó, tạo ra doanh thu ảo để hợp thức hóa việc xuất hóa đơn GTGT đầu ra cho các công ty “ma” khác, tạo chuỗi khấu trừ thuế hoặc lập hồ sơ hoàn thuế xuất khẩu ảo;

Thứ hai, lợi dụng mô hình bán hàng không qua kho: Khai báo đầu vào từ các hộ kinh doanh cá thể trên mạng xã hội, gom hóa đơn lẻ hoặc mua hóa đơn của các hộ kinh doanh này để kê khai thuế đầu vào, sau đó làm hồ sơ hoàn thuế dựa trên các “chi phí thu mua” không có thực.

Thứ ba, lợi dụng thanh toán trung gian và ví điện tử trên sàn TMĐT: Tiền được chuyển vòng vèo qua nhiều tài khoản cá nhân, ví điện tử rồi quay trở lại túi chủ doanh nghiệp dưới dạng “thanh toán đơn hàng”, tạo giao dịch mua bán giả đã thanh toán đầy đủ qua hệ thống tài chính.

Thứ tư, xuất khẩu tại chỗ ảo qua kho ngoại quan TMĐT: Doanh nghiệp khai báo xuất khẩu hàng hóa cho các đối tác nước ngoài bán trên sàn TMĐT quốc tế (Amazon, eBay). Tuy nhiên, hàng thực chất vẫn nằm trong kho nội địa hoặc được tuồn ra bán lẻ không hóa đơn trên Facebook, Zalo. Bộ hồ sơ xuất khẩu vẫn được hoàn thiện để xin hoàn thuế.

Thứ năm, giả mạo chứng từ vận chuyển của các đơn vị chuyển phát nhanh: Do đơn hàng TMĐT thường nhỏ lẻ, các đối tượng gom nhiều đơn hàng ảo thành một lô hàng lớn, cấu kết với đơn vị vận chuyển làm giả chứng từ gửi hàng của các hãng chuyển phát nhanh để chứng minh “hàng đã ra khỏi Việt Nam” nhằm hoàn tất bộ hồ sơ hoàn thuế.

5 hành vi núp bóng sàn thương mại điện tử để trục lợi thuế? (Hình từ Internet)

Khai thuế, khấu trừ thuế đối với hộ kinh doanh kinh doanh trên nền tảng TMĐT như thế nào?

Việc khai thuế, khấu trừ thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử được thực hiện tùy theo chức năng của nền tảng. Trường hợp nền tảng có chức năng đặt hàng trực tuyến và thanh toán thì chủ quản nền tảng sẽ thực hiện khấu trừ, khai thay và nộp thay thuế. Trường hợp nền tảng không có các chức năng này thì hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải tự kê khai, nộp thuế theo quy định.

Cụ thể căn cứ tại Điều 11 Nghị định 68/2026/NĐ-CP như sau:

Khai thuế, khấu trừ thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

1. Chủ quản nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số khác trong nước hoặc nước ngoài có chức năng đặt hàng trực tuyến và chức năng thanh toán có trách nhiệm thực hiện khấu trừ, khai thay và nộp thay số thuế đã khấu trừ đối với mỗi giao dịch cung cấp hàng hóa, dịch vụ của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định tại Nghị định số 117/2025/NĐ-CP ngày 09 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ quy định quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số của hộ, cá nhân.

2. Hộ kinh doanh, cá nhân cư trú có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số khác không có chức năng đặt hàng trực tuyến và chức năng thanh toán có trách nhiệm tự kê khai, nộp thuế theo quy định tại Điều 8, Điều 9, Điều 10 Nghị định này.

...

Như vậy, đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số có chức năng đặt hàng trực tuyến và thanh toán, chủ quản nền tảng trong nước hoặc nước ngoài có trách nhiệm khấu trừ, khai thay và nộp thay thuế cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đối với từng giao dịch cung cấp hàng hóa, dịch vụ.

Trường hợp nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số không có chức năng đặt hàng trực tuyến và thanh toán thì hộ kinh doanh phải tự thực hiện kê khai, nộp thuế theo quy định.

Quyền và trách nhiệm của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử

Theo Điều 13 Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định cụ thể về quyền và trách nhiệm của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, đối với hoạt động trên nền tảng thương mại điện tử, như sau:

(1) Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có quyền yêu cầu cơ quan thuế hướng dẫn, giải đáp thắc mắc, hỗ trợ về khai thuế, tính thuế và nộp thuế.

(2) Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có các quyền của người nộp thuế theo quy định pháp luật về quản lý thuế.

(3) Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tự kê khai đầy đủ, chính xác doanh thu phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh để xác định số thuế phải nộp theo quy định của pháp luật thuế và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung đã kê khai.

(4) Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện thông báo cho cơ quan thuế theo phương thức điện tử tất cả các số tài khoản mở tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, số hiệu ví điện tử mở tại tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán liên quan đến sản xuất, kinh doanh.

(5) Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm sử dụng sổ kế toán theo quy định của pháp luật kế toán và hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Tài chính; sử dụng hóa đơn theo quy định.

(6) Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm cung cấp sổ kế toán, hóa đơn, phần mềm quản lý bán hàng, tài liệu liên quan theo yêu cầu của cơ quan thuế khi kiểm tra thuế.

(7) Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cư trú có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử có trách nhiệm kê khai và nộp thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường, thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường và các khoản thu khác phải nộp ngân sách nhà nước do cơ quan thuế quản lý thu theo quy định của pháp luật về thuế, pháp luật về quản lý thuế và pháp luật khác có liên quan.

(8) Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, chính xác cho chủ quản nền tảng thương mại điện tử thông tin mã số thuế hoặc số định danh cá nhân đối với công dân Việt Nam; số hộ chiếu hoặc thông tin định danh do cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp đối với công dân nước ngoài và thông tin, tài liệu liên quan đến việc xác định nghĩa vụ thuế phải nộp, các thông tin bắt buộc đối với người bán theo quy định của pháp luật về thương mại điện tử.