Có bắt buộc phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình trên phương tiện tàu thuyền vận chuyển cát sỏi khi khai thác không?

Khoáng sản nhóm IV là gì?

Căn cứ tại điểm d khoản 1 Điều 6 Luật Địa chất và khoáng sản 2024 quy định về phân nhóm khoáng sản như sau:

Điều 6. Phân nhóm khoáng sản

1. Căn cứ công dụng và mục đích quản lý, khoáng sản được phân loại thành các nhóm sau đây:

[…]

d) Khoáng sản nhóm IV bao gồm: khoáng sản chỉ phù hợp với mục đích làm vật liệu san lấp, đắp nền móng công trình, xây dựng công trình thủy lợi, phòng, chống thiên tai, gồm: đất sét, đất đồi, đất có tên gọi khác; đất lẫn đá, cát, cuội hoặc sỏi; cát (trừ cát, sỏi lòng sông, lòng hồ và khu vực biển).

[…]

Mặt khác, tại Điều 4 Nghị định 193/2025/NĐ-CP:

Điều 4. Danh mục khoáng sản theo nhóm

1. Danh mục khoáng sản nhóm I, II, III và IV được quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định này.

2. Trên cơ sở kết quả thăm dò khoáng sản, hiệu quả kinh tế khi sử dụng khoáng sản, Bộ nông nghiệp và môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng điều chỉnh, bổ sung danh mục khoáng sản quy định tại khoản 1 Điều này; quyết định phân nhóm đối với khoáng sản có nhiều mục đích sử dụng khác nhau.

Như vậy, khoáng sản nhóm IV bao gồm: khoáng sản chỉ phù hợp với mục đích làm vật liệu san lấp, đắp nền móng công trình, xây dựng công trình thủy lợi, phòng, chống thiên tai, gồm: đất sét, đất đồi, đất có tên gọi khác; đất lẫn đá, cát, cuội hoặc sỏi; cát (trừ cát, sỏi lòng sông, lòng hồ và khu vực biển).

Danh mục khoáng sản IV được quy định cụ thể tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 193/2025/NĐ-CP.

Có bắt buộc phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình trên phương tiện tàu thuyền vận chuyển cát sỏi khi khai thác không? (Hình từ Internet)

Có bắt buộc phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình trên phương tiện tàu thuyền vận chuyển cát sỏi khi khai thác không?

Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 88 Luật Địa chất và Khoáng sản 2024 quy định:

Điều 88. Quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân khai thác, cát, sỏi lòng sông, lòng hồ, khu vực biển

[...]

2. Thực hiện các nghĩa vụ quy định tại các điểm a, b, c, d, đ, e, g, h, i, k, l, m và o khoản 2 Điều 59 của Luật này và các yêu cầu sau đây:

[...]

b) Lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, lưu trữ dữ liệu, thông tin về vị trí, hành trình di chuyển của phương tiện, thiết bị sử dụng để khai thác, vận chuyển cát, sỏi và kết nối với hệ thống thông tin, dữ liệu về hoạt động khoáng sản của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Bộ Tài nguyên và Môi trường;

[...]

Như vậy, tổ chức, cá nhân khai thác, cát, sỏi lòng sông, lòng hồ, khu vực biển có nghĩa vụ buộc phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, lưu trữ dữ liệu, thông tin về vị trí, hành trình di chuyển của phương tiện, thiết bị sử dụng để khai thác, vận chuyển cát, sỏi và kết nối với hệ thống thông tin, dữ liệu về hoạt động khoáng sản của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Do đó, đối với phương tiện tàu thuyền để vận chuyển cát, sỏi thì tổ chức, cá nhân khai thác, cát, sỏi lòng sông, lòng hồ, khu vực biển có nghĩa vụ buộc phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình.

Mức xử phạt nếu không lắp đặt thiết bị giám sát hành trình đối với phương tiện tàu thuyền để vận chuyển cát, sỏi?

Căn cứ tại khoản 6 Điều 25 Nghị định 290/2025/NĐ-CP quy định:

Điều 25. Vi phạm các quy định về quan trắc, giám sát hoạt động khai thác tài nguyên nước

[...]

6. Phạt tiền từ 70.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng đối với hành vi không lắp đặt thiết bị quan trắc, giám sát theo quy định.

[...]

Như vậy, khi khai thác, cát, sỏi lòng sông, lòng hồ, khu vực biển bắt buộc phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình đối với phương tiện tàu thuyền để vận chuyển cát, sỏi. Nếu không lắp đặt sẽ bị phạt tiền từ 70.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng.

Lưu ý: Theo khoản 1 Điều 5 Nghị định 290/2025/NĐ-CP, mức phạt nêu trên áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vị phạm sẽ phạt gấp đôi mức nêu trên

Điều kiện cấp giấy phép khai thác cát nhóm IV gồm những gì?

Căn cứ tại khoản 1, khoản 2 Điều 89 Nghị định 193/2025/NĐ-CP được sửa đổi bởi điểm a khoản 30 Điều 1 Nghị định 21/2026/NĐ-CP quy định:

- Điều kiện cấp giấy phép khai thác khoáng sản nhóm IV cho tổ chức, cá nhân quy định tại khoản 1 Điều 72 Luật Địa chất và khoáng sản 2024 như sau:

+ Đã được cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền chấp thuận hoặc quyết định chủ trương đầu tư đối với dự án đầu tư khai thác khoáng sản trong trường hợp pháp luật về đầu tư, đầu tư công, đầu tư theo phương thức đối tác công tư có yêu cầu;

+ Đã được cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc cấp giấy phép môi trường của dự án đầu tư khai thác khoáng sản đối với trường hợp thuộc đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường hoặc cấp giấy phép môi trường theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường;

+ Phù hợp với nguyên tắc khai thác khoáng sản quy định tại khoản 2 Điều 73 Luật Địa chất và khoáng sản 2024;

+ Khu vực đề nghị cấp giấy phép khai thác đã có kết quả khảo sát, đánh giá thông tin chung đối với khoáng sản nhóm IV hoặc kết quả thăm dò khoáng sản được cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền xác nhận, công nhận hoặc phê duyệt.

- Tổ chức quy định tại khoản 2 Điều 72 Luật Địa chất và khoáng sản 2024 được xem xét, cấp giấy phép khai thác khoáng sản nhóm IV khi đáp ứng điều kiện sau:

+ Phù hợp với nguyên tắc khai thác khoáng sản quy định tại khoản 2 Điều 73 Luật Địa chất và khoáng sản 2024;

+ Khu vực đề nghị cấp giấy phép khai thác đã có kết quả khảo sát, đánh giá thông tin chung đối với khoáng sản nhóm IV hoặc kết quả thăm dò khoáng sản được cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền xác nhận, công nhận hoặc phê duyệt.