TCVN-14261-2024-Go-bien-tinh-Go-bien-tinh-nhiet

• Số hiệu: TCVN14261:2024
• Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
• Nơi ban hành: ***
• Người ký: ***
• Ngày ban hành: Năm 2024

TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 14261:2024

GỖ BIẾN TÍNH - GỖ BIẾN TÍNH NHIỆT

Modified wood - Thermally modified wood

Lời nói đầu

TCVN 14261:2024 được xây dựng trên cơ sở tham khảo GB/T 31747-2015 Thermally-modified wood.

TCVN 14261:2024 do Trường Đại học Lâm nghiệp biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị, Bộ khoa học và Công nghệ thẩm định và công bố.

GỖ BIẾN TÍNH - GỖ BIẾN TÍNH NHIỆT

...

...

...

1  Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định việc phân loại, yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử đối với gỗ biến tính nhiệt.

2  Tài liệu viện dẫn

Các tài liệu viện dẫn sau đây là cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

TCVN 1075, Gỗ xẻ - Kích thước cơ bản

TCVN 7790-1 (ISO 2859-1), Quy trình lấy mẫu để kiểm tra định tính - Phần 1: Chương trình lấy mẫu được xác định theo giới hạn chất lượng chấp nhận (AQL) để kiểm tra từng lô

TCVN 8044 (ISO 3129), Gỗ - Phương pháp lấy mẫu và yêu cầu chung đối với thử nghiệm cơ lý của mẫu nhỏ từ gỗ tự nhiên

TCVN 8164 (ISO 13910), Kết cấu gỗ - Gỗ phân hạng theo độ bền - Phương pháp thử các tính chất kết cấu

TCVN 8932 (ISO 2301), Gỗ xẻ cây lá rộng - Khuyết tật - Phương pháp đo

...

...

...

TCVN 13707-1 (ISO 13061-1), Tính chất vật lý và cơ học của gỗ - Phương pháp thử dành cho mẫu nhỏ không khuyết tật từ gỗ tự nhiên - Phần 1: Xác định độ ẩm cho các phép thử vật lý và cơ học

TCVN 13707-13 (ISO 13061-13), Tính chất vật lý và cơ học của gỗ - Phương pháp thử dành cho mẫu nhỏ không khuyết tật từ gỗ tự nhiên - Phần 13: Xác định độ co rút theo phương xuyên tâm và phương tiếp tuyến

TCVN 13707-14 (ISO 13061-14), Tính chất vật lý và cơ học của gỗ - Phương pháp thử dành cho mẫu nhỏ không khuyết tật từ gỗ tự nhiên - Phần 14: Xác định độ co rút thể tích

TCVN 14260, Gỗ biến tính - Phân loại và ghi nhãn

ISO 737, Coniferous sawn timber - Sizes - Methods of measurement (Gỗ xẻ lá kim - Kích thước - Phương pháp đo)

ISO 8904, Broadleaved sawn timber - Sizes - Methods of measurement (Gỗ xẻ lá rộng - Kích thước - Phương pháp đo)

ISO 19474, Round timber - Visual characteristics - Methods of determination (Gỗ tròn - Đặc điểm ngoại quan - Phương pháp xác định).

3  Thuật ngữ và định nghĩa

Trong tiêu chuẩn này sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau:

...

...

...

Gỗ biến tính nhiệt (thermally modified wood)

Gỗ được xử lý ở nhiệt độ cao từ 160 °C đến 250 °C, trong một khoảng thời gian nhất định, ở môi trường nghèo oxy. Gỗ có các đặc tính như độ ổn định kích thước, khả năng chống nấm mục được cải thiện tốt lên.

3.2

Nhiệt độ biến tính (thermal modification temperature)

Nhiệt độ xử lý cao nhất được duy trì trong quá trình sản xuất gỗ biến tính nhiệt.

4  Phân loại

- Theo môi trường sử dụng, gỗ biến tính nhiệt dùng ngoại thất và gỗ biến tính nhiệt dùng nội thất.

- Theo chức năng sử dụng, gỗ biến tính nhiệt dùng trang trí và gỗ biến tính nhiệt dùng trong kết cấu.

5  Yêu cầu kỹ thuật

...

...

...

5.1.1  Gỗ biến tính nhiệt được chia thành hai loại theo giới hạn cho phép của khuyết tật. Giới hạn cho phép đối với khuyết tật gỗ của từng loại quy định tại Bảng 1.

Yêu cầu chất lượng và ngoại quan cũng có thể được thực hiện theo thỏa thuận giữa bên mua và bên bán.

Bảng 1 - Phân loại gỗ biến tính nhiệt theo giới hạn cho phép các khuyết tật

Tên khuyết tật

Phương pháp định lượng, tính toán

Giới hạn cho phép

Loại I

Loại II

Mắt chết

...

...

...

25

40

Số lượng mắt trên 1 m dài gỗ, không lớn hơn

5

6

Nứt

Chiều rộng vết nứt lớn nhất (mm), không lớn hơn

1

2

...

...

...

15

25

Nấm mục

Không cho phép

Vết tách dọc

Tỷ lệ chiều dài vết tách so với chiều dài của gỗ (%), không lớn hơn

15

40

Lỗ mọt

...

...

...

Lẹm cạnh

Tỷ lệ giữa chiều rộng gỗ của vết lẹm sâu nhát (tính theo phương vuông góc với chiều dài gỗ), so với chiều rộng gỗ (%), không lớn hơn

20

40

Cong

Tỷ lệ độ cong phương tiếp tuyến lớn nhất so với chiều rộng gỗ (%), không lớn hơn

1

2

Tỷ lệ độ cong phương dọc thớ lớn nhất so với chiều dọc tấm gỗ (%), không lớn hơn

...

...

...

3

Xiên thớ

Độ xiên của thớ gỗ tính theo %, không lớn hơn

10

20

5.1.2  Bề mặt và mặt cắt của gỗ biến tính nhiệt cơ bản phải đồng nhất về màu sắc, không có sự khác biệt rõ ràng về màu sắc (ngoại trừ sự khác biệt về màu sắc của gỗ lõi và gỗ dác).

5.2  Kích thước và sai số

5.2.1  Kích thước và sai số cho phép của gỗ xẻ biến tính nhiệt thực hiện theo quy định tại TCVN 1075, hoặc theo thỏa thuận giữa bên mua và bên bán.

5.2.2  Kích thước và sai số cho phép của gỗ tròn biến tính nhiệt theo thỏa thuận giữa bên mua và bên bán.

...

...

...

Phân loại sử dụng gỗ biến tính nhiệt và yêu cầu chất lượng theo môi trường sử dụng, quy định tại Bảng 2.

Bảng 2 - Phân loại và yêu cầu chất lượng gỗ biến tính nhiệt theo môi trường sử dụng

Danh mục

Yêu cầu chất lượng theo môi trường sử dụng

Phân loại sử dụng

Sử dụng ngoài trời

Sử dụng trong nhà

Phân loại gỗ

Gỗ lá kim

...

...

...

Gỗ lá kim

Gỗ lá rộng

Nhiệt độ biến tính nhiệt khuyến nghị (°C)

205 - 220

190 - 210

180 - 200

180 - 190

Phạm vi sử dụng

Ngoài trời, ván sàn, không tiếp xúc với nước, không chịu lực.

...

...

...

Bền với nấm mục (tỷ lệ hao hụt khối lượng mẫu thử)

Đạt cấp DC 3

Đạt cấp DC 4

Độ ẩm (%)

4-8

Độ ẩm thăng bằng (%)

≤ 7,0

≤ 8,0

Độ co rút thể tích (%)

...

...

...

< 10,0

5.4  Gỗ biến tính nhiệt dùng cho kết cấu chịu lực

Gỗ biến tính nhiệt dùng cho kết cấu chịu lực phải đáp ứng các yêu cầu chất lượng tại phụ lục A và phụ lục B.

6  Lấy mẫu và đánh giá

6.1  Lấy mẫu đánh giá ngoại quan, kích thước và đánh giá

6.1.1  Lấy mẫu

Áp dụng phương án lấy mẫu hai lần để kiểm tra thông thường được quy định trong TCVN 7790-1 (ISO 2859-1) bậc kiểm tra II, giới hạn chất lượng chấp nhận (AQL) là 4,0.

6.1.2  Đánh giá

Số cá thể được kiểm tra lần đầu phải bằng cỡ mẫu đầu tiên của phương án. Nếu trong mẫu đầu tiên có số cá thể không phù hợp nhỏ hơn hoặc bằng số chấp nhận thì lô được chấp nhận. Nếu trong mẫu đầu tiên có số cá thể không phù hợp lớn hơn hoặc bằng số loại bỏ thì lô bị loại bỏ.

...

...

...

6.2  Lấy mẫu xác định tính chất vật lý, hóa học và đánh giá

6.2.1  Lấy mẫu

Lấy mẫu xác định độ ẩm, độ ẩm thăng bằng, độ co rút theo TCVN 8044 (ISO 3129).

Lấy mẫu xác định độ bền với nấm mục theo TCVN 13533.

6.2  Đánh giá

Các kết quả kiểm tra về chất lượng ngoại quan, kích thước, độ ẩm, độ ẩm cân bằng, độ bền với nấm mục, độ co rút của gỗ biến tính nhiệt đều đạt các hạng mục tương ứng.

Khi đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật về loại và cấp độ, lô sản phẩm sẽ được đánh giá là đạt chất lượng, nếu không sẽ bị đánh giá là không đủ tiêu chuẩn hoặc hạ cấp.

7  Phương pháp thử

7.1  Xác định kích thước

...

...

...

7.2  Đánh giá ngoại quan

Ngoại quan gỗ xẻ biến tính nhiệt đánh giá theo TCVN 8932 (ISO 2301). Ngoại quan gỗ tròn đánh giá theo ISO 19474.

7.3  Xác định tính chất lý, hóa

7.3.1  Xác định độ ẩm

Theo TCVN 13707-1 (ISO 13061-1).

7.3.2  Xác định độ ẩm thăng bằng

Mẫu thử đã được sấy đến khô tuyệt đối, cân xác định khối lượng. Đặt mẫu thử trong phòng có nhiệt độ (20 ± 2) °C và độ ẩm tương đối là (65 ± 5) %. Sau 15 ngày đêm hút ẩm, cân lại khối lượng mẫu. Độ ẩm thăng bằng được xác định theo TCVN 13707-1 (ISO 13061-1).

7.3.3  Xác định độ bền với nấm mục

Theo TCVN 13533.

...

...

...

Độ co rút theo phương xuyên tâm và phương tiếp tuyến theo TCVN 13707-13 (ISO 13061-13). Độ co rút thể tích xác định theo TCVN 13707-14 (ISO 13061-14). Độ co rút là giá trị trung bình của độ co rút thể tích, độ co rút theo phương xuyên tâm và phương tiếp tuyến, chính xác đến 0,1 %.

8  Bao gói, ghi nhãn, vận chuyển và bảo quản

8.1  Bao gói

Sản phẩm được đóng gói sao cho đảm bảo chất lượng sản phẩm, an toàn cho người và phương tiện vận chuyển, đồng thời cung cấp hướng dẫn sử dụng.

8.2  Ghi nhãn

Gỗ biến tính nhiệt được ghi nhãn theo quy định trong TCVN 14260.

8.3  Vận chuyển và bảo quản

Trong quá trình vận chuyển và bảo quản phải được phân loại, xếp chồng phẳng để tránh nhiễm bẩn, tránh mưa, nắng.

...

...

...

(quy định)

Chất lượng gỗ nguyên dùng cho kết cấu chịu lực

A.1  Gỗ hộp

Bảng A1 - Chất lượng gỗ hộp dùng cho kết cấu chịu lực

Số TT

Tên khuyết tật

Phân cấp chất lượng gỗ

...

...

...

II

III

1

Nấm mục

Không cho phép

2

Mắt gỗ

Trên toàn bộ cấu kiện, trên bất kỳ chiều dài 150 mm, tổng kích thước mắt gỗ so với chiều rộng gỗ, không lớn hơn

1/3

...

...

...

2/5

1/2

3

Xiên thớ

Độ cao nghiêng thớ trung bình trong 1 m dài gỗ, không lớn hơn (mm)

50

80

120

4

...

...

...

Trên bề mặt cắt tại vị trí mối ghép tiếp nối nên loại bỏ

Không giới hạn

Không giới hạn

5

Vết nứt

(1) Trên mặt cắt tại vị trí mối ghép tiếp nối

Không cho phép

Không cho phép

Không cho phép

...

...

...

(2) Gần mặt cắt tại vị trí mối ghép tiếp nối, chiều sâu vết nứt (khi phía đối diện có vết nứt, chiều sâu vết nứt tổng cả 2 phía) so với chiều rộng, không lớn hơn

1/4

1/3

Không giới hạn

6

Lỗ mọt

Trên bề mặt, cho phép hang côn trùng, không cho phép lỗ mọt.

CHÚ THÍCH

1  Đối với mắt chết (bao gồm cả mắt mềm và mắt mục), ngoài số lượng mắt gỗ nói chung, cần thiết kiểm tra kỹ lưỡng mắt, nếu có dấu hiệu bị mục cần thiết phải xử lý chống mục trước khi sử dụng.

...

...

...

A.2  Gỗ ván

Bảng A2 - Chất lượng gỗ ván dùng cho kết cấu chịu lực

Số TT

Tên khuyết tật

Phân cấp chất lượng gỗ

I

II

III

1

...

...

...

Không cho phép

2

Mắt gỗ

Trên toàn bộ cấu kiện, trên bất kỳ chiều dài 150mm, tổng kích thước mắt gỗ so với chiều rộng gỗ, không lớn hơn

1/4

(tại vị trí mối ghép tiếp nối, không lớn hơn 1/5)

1/3

2/5

3

...

...

...

Độ cao nghiêng thớ trung bình trong 1 m dài gỗ, không lớn hơn (mm)

50

80

120

4

Vết tủy

Không cho phép

Không cho phép

Không cho phép

...

...

...

Vết nứt

Trên mặt cắt tại vị trí mối ghép tiếp nối và vị trí gần đó.

Không cho phép

Không cho phép

Không cho phép

6

Lỗ mọt

Trên bề mặt, cho phép hang côn trùng, không cho phép lỗ mọt.

CHÚ THÍCH

...

...

...

2  Cách đo mắt gỗ theo TCVN 8932 (ISO 2301).

A.3  Gỗ tròn

Bảng A3 - Chất lượng gỗ tròn dùng cho kết cấu chịu lực

Số TT

Tên khuyết tật

Phân cấp chất lượng gỗ

I

II

III

...

...

...

Nấm mục

Không cho phép

2

Mắt gỗ

(1) Trên toàn bộ cấu kiện, trên bất kỳ chiều dài 150mm, tổng kích thước mắt gỗ so với chiều rộng gỗ, không lớn hơn

1/4

1/3

Không giới hạn

(2) Kích thước lớn nhất của mỗi mắt gỗ so với chu vi khúc gỗ, không lớn hơn

...

...

...

(tại vị trí mối ghép tiếp nối, không lớn hơn 1/12)

1/6

1/6

3

Xiên thớ

Độ cao nghiêng thớ trung bình trong 1 m dài gỗ, không lớn hơn (mm)

80

120

150

...

...

...

Tủy gỗ

Trên bề mặt cắt vị trí mối ghép tiếp nối nên loại bỏ

Không giới hạn

Không giới hạn

5

Lỗ mọt

Trên bề mặt, cho phép hang côn trùng, không cho phép lỗ mọt.

CHÚ THÍCH

1  Đối với mắt chết (bao gồm cả mắt mềm và mắt mục), ngoài số lượng mắt gỗ nói chung, cần thiết kiểm tra kỹ lưỡng mắt, nếu có dấu hiệu bị mục cần thiết phải xử lý chống mục trước khi sử dụng,

...

...

...

3  Đối với vết nứt gỗ, có thể sử dụng được thông qua điều chỉnh phương hướng (điều chỉnh đường phân chia vết nứt vuông góc với mặt tiếp xúc).

4  Đánh giá ngoại quan theo quy định tại ISO 19474.

Phụ lục B

(tham khảo)

Độ bền gỗ dùng cho kết cấu chịu lực

B.1  Lấy mẫu kiểm tra độ bền uốn tĩnh của gỗ. Đối với vật liệu sử dụng cho cấu trúc chịu lực, kết quả kiểm tra độ bền uốn tĩnh phải không được nhỏ hơn giá trị trong bảng B1.

Bảng B1 - Tiêu chuẩn độ bền gỗ dùng cho kết cấu chịu lực

Loại gỗ

...

...

...

Gỗ lá rộng

Độ bền thiết kế

TC11

TC13

TC15

TC17

TB11

TB13

TB15

...

...

...

TB20

Độ bền uốn tĩnh thiết kế (N/mm^2)

11

13

15

17

11

13

15

...

...

...

20

Kết quả kiểm tra thực tế của gỗ (N/mm^2), không nhỏ hơn

44

51

58

72

58

68

78

...

...

...

98

CHÚ THÍCH

Cấp độ bền uốn tĩnh là giá trị thiết kế.

Ký hiệu C dùng cho gỗ lá kim, phân hạng cấp cường độ dựa trên giá trị thiết kế độ bền uốn tĩnh.

Ký hiệu B dùng cho gỗ lá rộng, phân hạng cấp cường độ dựa trên giá trị thiết kế độ bền uốn.

B.2  Gỗ nhập khẩu không liệt kê tên của các loại cây trong thông số kỹ thuật này, nếu không có số liệu thử nghiệm trong nước để tham khảo, các thử nghiệm sau đây nên được thực hiện trước khi sử dụng:

Tính chất vật lý: Khối lượng riêng, độ co rút của gỗ.

Tính chất cơ học: độ bền uốn tĩnh, mô đun đàn hồi uốn tĩnh, độ bền nén dọc thớ, độ bền cắt dọc thớ.

B.3  Phương pháp kiểm tra

...

...

...

Thư mục tài liệu tham khảo

[1] GB/T153  Gỗ xẻ cây lá kim.

[2] GB/T4817  Gỗ xẻ cây lá rộng.

[3] GB/T144  Kiểm tra gỗ tròn.

[4] GB/T449  Bảng khối lượng thể tích gỗ xẻ.

[5] GB/T4814  Bảng khối lượng thể tích gỗ tròn.

[6] GB/T4822  Kiểm tra gỗ xẻ.

[7] GB/T1927  Phương pháp thu thập mẫu kiểm tra tính chất cơ lý gỗ.

...

...

...

[9] GB/T1929  Phương pháp cưa và cắt mẫu vật liệu thử cơ lý gỗ

[10] GB/T1931  Phương pháp xác định độ ẩm của gỗ.

[11] GB/T1932  Phương pháp xác định độ co rút gỗ.

[12] GB/T2828.1  Quy trình lấy mẫu kiểm tra - Phần 1: Kế hoạch lấy mẫu để kiểm tra từng lô được lấy theo giới hạn chất lượng chấp nhận (AQL).

[13] GB/T 13942.1-2009  (Độ bền nấm mục của gỗ - Phần 1: Phương pháp thử nghiệm chống mục tự nhiên trong phòng thí nghiệm).

[14] SB/T10383  Dán nhãn gỗ thương mại và các sản phẩm của nó.

[15] GB 50005-2003  Quy phạm thiết kế kết cấu gỗ.

[16] TCVN 1758:1986 Gỗ xẻ - Phân hạng chất lượng theo khuyết tật