Tiêu chuẩn TCVN 14119:2024 về phân hạng theo ứng suất dư, mức độ nứt vỡ, biến dạng và biến màu của Gỗ sấy

• Số hiệu: TCVN14119:2024
• Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
• Nơi ban hành: ***
• Người ký: ***
• Ngày ban hành: Năm 2024

TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 14119:2024

GỖ SẤY - PHÂN HẠNG THEO ỨNG SUẤT DƯ, MỨC ĐỘ NỨT VỠ, BIẾN DẠNG VÀ BIẾN MÀU

Dried wood - Grading based on residual drying stress, checks, distortions and discoloration

Lời nói đầu

TCVN 14119: 2024 do Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

GỖ SẤY - PHÂN HẠNG THEO ỨNG SUẤT DƯ, MỨC ĐỘ NỨT VỠ, BIẾN DẠNG VÀ BIẾN MÀU

Dried wood - Grading based on residual drying stress, checks, distortions and discoloration

...

...

...

Tiêu chuẩn này quy định phân hạng chất lượng gỗ sấy theo các chỉ tiêu ứng suất dư, mức độ nứt vỡ, mức độ biến dạng và mức độ biến màu.

Tiêu chuẩn này không áp dụng cho gỗ tròn sấy.

2  Tài liệu viện dẫn

Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

TCVN 13706:2023, Gỗ sấy - Phân hạng theo mức chênh lệch độ ẩm.

TCVN 14118:2024, Gỗ sấy - Xác định ứng suất dư, mức độ nứt vỡ, biến dạng và biến màu.

3  Thuật ngữ và định nghĩa

Trong tiêu chuẩn này sử dụng các thuật ngữ, định nghĩa nêu trong TCVN 14118:2024

4  Phân hạng chất lượng gỗ sấy theo các chỉ tiêu

...

...

...

5 hạng chất lượng A, B, C, D và E của gỗ sấy theo mục đích sử dụng được quy định tại Điều 7 TCVN 13706:2023. Giá trị tính toán ứng suất dư (D_stress, tính bằng phần trăm) được xác định theo TCVN 14118:2024 (xem 6.1) phải được làm tròn đến một chữ số (ngoại trừ hạng A được làm tròn đến chữ số thập phân thứ nhất) và được đối chiếu với Bảng 1 để phân hạng chất lượng.

Bảng 1 - Phân hạng chất lượng gỗ sấy theo ứng suất dư

Hạng chất lượng

90 % của các kết quả đo D_stress không lớn hơn, %

A

0,5

B

1

C

...

...

...

D

3

E

4

4.2  Mức độ nứt vỡ

4.2.1  Mức độ nứt mặt

Giá trị tính toán mức độ nứt mặt (SC, tính bằng phần trăm) được xác định theo TCVN 14118:2024 (xem 6.2.1) phải được làm tròn đến một chữ số (ngoại trừ hạng A được làm tròn đến chữ số thập phân thứ nhất) và được đối chiếu với Bảng 2 để phân hạng chất lượng.

Bảng 2 - Phân hạng chất lượng gỗ sấy theo mức độ nứt mặt

Hạng chất lượng

...

...

...

A

0,5

B

2

C

5

D

10

E

...

...

...

4.2.2  Mức độ nứt đầu

Giá trị tính toán mức độ nứt đầu (L_ec, tính bằng milimét) hoặc tách đầu (L_es, tính bằng milimét) được xác định theo TCVN 14118:2024 (xem 6.2.2 và 6.2.4) và được đối chiếu với Bảng 3 để phân hạng chất lượng.

Bảng 3 - Phân hạng chất lượng gỗ sấy theo mức độ nứt đầu

Hạng chất Iượng

90 % của các kết quả đo L_ec hoặc L_es không lớn hơn, mm

A

0

B

50

...

...

...

100

D

200

E

300

4.2.3  Mức độ nứt ngầm

Giá trị tính toán mức độ nứt ngầm (IC, tính bằng phần trăm) được xác định theo TCVN 14118:2024 (xem 6.2.3) phải được làm tròn đến một chữ số và được đối chiếu với Bảng 4 để phân hạng chất lượng.

Bảng 4 - Phân hạng chất lượng gỗ sấy theo mức độ nứt ngầm

Hạng chất lượng

...

...

...

A

0

B

0

C

5

D

10

E

...

...

...

4.3  Mức độ biến dạng

Biến dạng của gỗ sấy bao gồm cong và móp được định nghĩa theo TCVN 14118:2024 (xem 3.4 và 3.5). Sự cong của gỗ sấy bị gây ra bởi tính chất co rút không đẳng hướng theo các chiều xuyên tâm, tiếp tuyến và dọc thớ; sự không thẳng thớ theo trục dọc của tấm gỗ; và vị trí gỗ xẻ trong thân cây (xuyên tâm, tiếp tuyến, bán xuyên tâm, gần tủy hay gần vỏ). Nếu các tiêu chuẩn khác về sản phẩm và chất lượng yêu cầu tuân thủ chỉ tiêu mức độ cong thì TCVN 14118:2024 được sử dụng cho mục đích đánh giá và mức độ chấp nhận cong cần được thống nhất của các bên. Tiêu chuẩn này chỉ quy định phân hạng chất lượng gỗ sấy theo mức độ móp.

Giá trị tính toán mức độ móp (D_col, tính bằng milimét) được xác định theo TCVN 14118:2024 (xem 6.3.1) và được đối chiếu với Bảng 5 để phân hạng chất lượng.

Bảng 5 - Phân hạng chất lượng gỗ sấy theo mức độ móp

Hạng chất lượng

90 % của các kết quả đo D_col không lớn hơn, mm

A

0

B

...

...

...

C

2

D

5

E

8

4.4  Mức độ biến màu

Nguyên tắc phân hạng chất lượng theo chỉ tiêu này thường ở mức độ có hoặc không có sự biến màu của mẫu gỗ sấy so với mẫu đối chứng. Khi sự biến màu được quan tâm hơn thì thể loại, mức độ biến màu và hạng chất lượng nên được mô tả và thỏa thuận chi tiết giữa các bên. Phương pháp xác định xem 6.4 trong TCVN 14118:2024.

...

...

...

[1] AS/NZS 4787:2001 (reconfirmed 2016), Timber - Assessment of drying quality, (Gỗ xẻ - Đánh giá chất lượng sấy).