Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9442:2013 về Van cửa bằng gang

• Số hiệu: TCVN9442:2013
• Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
• Nơi ban hành: ***
• Người ký: ***
• Ngày ban hành: Năm 2013

TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 9442 : 2013

ISO 5996 : 1984

VAN CỬA BẰNG GANG

Cast iron gate valves

Lời nói đầu

TCVN 9442:2013 hoàn toàn tương đương với ISO 5996:1984.

TCVN 9442:2013 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC153 Van công nghiệp biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

Lời giới thiệu

...

...

...

VAN CỬA BẰNG GANG

Cast iron gate valves

1. Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định những yêu cầu cho van cửa bằng gang có tay vặn hoặc được dẫn động bằng bộ dẫn động cho các ứng dụng thông dụng, bao gồm những đặc điểm dưới đây:

- Trụ thân van ren trong (trụ van không tăng lên) hoặc trụ ren ngoài (trụ tăng lên);

- Cửa sập dạng nêm hoặc cửa sập song song;

- Cửa sập đơn hay cửa sập đôi;

- Mặt tỳ cửa sập làm bằng kim loại hoặc vật liệu đàn hồi;

...

...

...

- Cơ cấu đóng cắt bằng thép và/hoặc cơ cấu đóng cắt bằng hợp kim đồng;

- Liên kết với nắp ca pô bằng bu lông;

- Van lắp mặt bích.

Tiêu chuẩn này áp dụng cho các loại van với các kích thước danh nghĩa sau đây:

- 40; 50; 65; 80; 100; 125; 150; 200; 250; 300; 350; 400; 450; 500 (550); 600 (650); 700; 750; 800; 900; 1000.

Tiêu chuẩn này áp dụng cho các loại van có áp suất danh nghĩa sau:

- 1; 1,6; 2,5; 4; 6; và 10 đối với gang xám đẳng hướng.

- 10; 16; 20; 50 với gang xám.

- 10; 16; 20; 25; 40; và 50 với gang cầu.

...

...

...

Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn có ghi năm công bố thì chỉ áp dụng phiên bản đã nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các bổ sung, sửa đổi:

TCVN 9441 (ISO 5208), Van công nghiệp – Thử áp suất cho các van kim loại.

ISO 185, Classification Grey cast irons (Phân loại gang xám).

ISO 1083, Spheroidal graphite or nodular graphite cast irons (Gang cầu hoặc gang dẻo).

ISO 5209, General purpose industrial valves – Marking (Van công nghiệp công dụng chung – Nhãn mác).

ISO 5210/1, Multi-turn valve actuator attachments – Part 1: Flange dimentions. (Cơ cấu đóng – mở van quay nhiều vòng – Phần 1: Kích thước mặt bích)

ISO 5752, Metal valves for use in flanged pipe systems – Face-to-face and centre-to-face dimensions (Van kim loại dùng trong hệ thống đường ống lắp mặt bích – kích thước giữa hai mặt và kích thước từ tâm tới mặt).

ISO 7005/2, Metallic flanges – Part 2: Cast iron flanges (Mặt bích kim loại – Phần 2: Mặt bích bằng gang).

ISO 7268, Pipe components – Definition of nominal pressure. (Các phụ kiện đường ống – định nghĩa áp suất danh nghĩa).

...

...

...

Áp suất và nhiệt độ danh nghĩa áp dụng theo tiêu chuẩn ISO 7005/2.

4. Thiết kế

4.1. Kích thước giữa hai mặt đầu

Bảng 1 và 2 đưa ra các số liệu áp dụng cho các van không có lớp bọc và bao gồm cả phần gờ của mặt bích.

Bảng 1 – Kích thước giữa hai mặt đầu cho van cửa bằng gang xám đẳng hướng từ ISO PN1 đến ISO PN10

DN

ISO PN1

ISO PN1,6

ISO PN2,5

...

...

...

ISO PN6

ISO PN10

Kích thước lắp ghép của mặt bích

Kích thước giữa hai mặt đầu
mm

40

...

...

...

140

ISO PN10 Tương thích với ISO 7005/2

50

150

...

...

...

170

80

...

...

...

180

100

...

...

...

125

200

150

...

...

...

210

200

...

...

...

250

250

300

...

...

...

270

350

...

...

...

400

310

...

...

...

330

500

...

...

...

350

600

390

...

...

...

700

430

800

...

...

...

900

510

...

...

...

1 000

550

Các loạt cơ bản tương thích với ISO 5752

...

...

...

Bảng 2 – kích thước giữa hai mặt đầu của van cửa bằng gang xám và gang cầu từ ISO PN10 đến ISO PN50

DN

ISO PN10/16/20 (Cl)

ISO PN25

ISO PN40

ISO PN50
(Cl)

Ngắn

Dài

...

...

...

Dài

Kích thước giữa hai mặt đầu
mm

40

50

65

80

165

...

...

...

190

203

240

250

270

280

190

216

241

...

...

...

240

250

270

280

190

216

241

283

190

...

...

...

241

283

100

125

150

200

229

254

267

...

...

...

300

325

350

400

305

381

403

419

300

...

...

...

350

400

305

381

403

419

305

381

403

...

...

...

250

300

350

400

330

356

381

406

450

...

...

...

550

600

457

502

572

610

450

500

550

...

...

...

457

502

762

838

457

502

572

610

450

...

...

...

(550)

600

432

457

483

508

650

700

750

...

...

...

660

711

749

787

650

700

750

800

914

...

...

...

1 092

1 143

660

711

749

787

(650)

700

750

...

...

...

559

610

610

660

850

900

950

1 000

...

...

...

900

1 000

711

811

1 000

1 200

...

...

...

Các loạt cơ bản tương thích với ISO 5752

3

15

19

15

4

19

...

...

...

Kích thước tính bằng milimet

Kích thước giữa hai mặt đầu của các van không có lớp lót

Dung sai

Lớn hơn

Tới và bao gồm

0

250

500

800

...

...

...

250

500

800

1 000

1 600

± 2

±3

± 4

± 5

...

...

...

4.2. Các kích thước khác (xem Hình 1)

Hình minh họa dưới đây chỉ ra vị trí các kích thước h₂ và h₃.

Van cửa với trụ thân van ren trong (trụ van không tăng)

Van cửa với trụ thân van ren ngoài (trụ van tăng)

CHÚ THÍCH: trừ khi có chỉ định khác, van sẽ được cung cấp cùng với 1 tay vặn.

Hình 1

Bảng 4 – Chiều cao cực đại

...

...

...

h₂

h₃

mm

mm

40

50

65

80

350

...

...

...

425

475

480

510

560

610

100

125

150

...

...

...

575

650

700

850

720

875

950

1 200

250

...

...

...

350

400

1 025

1 125

1 150

1 275

1 440

1 675

1 900

...

...

...

450

500

(550)

600

1 350

1 500

1 575

1 700

2 250

...

...

...

2 600

2 850

(650)

700

750

800

1 775

1 800

1 975

...

...

...

3 125

3 250

3 450

3 750

900

1 000

2 400

2 500

4 150

...

...

...

CHÚ THÍCH: Kích thước h₂ và h₃ đưa ra ở Bảng 4 và được chú thích ở Hình 1 sử dụng cho mục đích lắp đặt và biểu diễn chiều cao cực đại của các van phù hợp với tiêu chuẩn này.

a) Mặt bích ISO PN20

b) Mặt bích ISO PN50

Hình 2 (xem 5.3)

4.3. Thân van lắp mặt bích

Kích thước của thân van lắp ghép mặt bích phải tuân theo tiêu chuẩn ISO 7005/2 trừ thân van mặt bích của các van gang graphit tấm ISO PN20 và ISO PN50 (trong Hình 2). Bảng 5 quy định kích thước của thân van mặt bích.

Bảng 5 – Kích thước thân mặt bích cho các van cửa bằng gang, ISO PN20 và PN50

...

...

...

ISO PN201)

ISO PN502)

Đường kính của gờ

W

Đường kính của mặt bích

D

Chiều dày của mặt bích

C

Đường kính của mặt bích

...

...

...

Chiều dày của mặt bích

C

mm

mm

mm

mm

mm

40

50

...

...

...

80

100

125

150

200

250

300

350

400

...

...

...

500

(550)

600

127

152

178

191

229

254

...

...

...

343

406

483

533

597

635

699

813

...

...

...

16,0

17,5

19,0

24,0

24,0

25,5

28,5

30,5

32,0

...

...

...

36,5

40,0

45,0

48,0

156

165

191

210

...

...

...

279

318

381

445

521

584

648

711

775

...

...

...

914

21,0

22,5

25,5

28,5

32,0

35,0

36,5

41,5

...

...

...

51,0

54,0

57,5

60,5

63,5

70,0

91

106

...

...

...

144

176

211

246

303

357

418

481

535

...

...

...

649

770

4.4. Thân van ta rô ren

Khi thiết kế được chấp thuận, một lỗ ren trên thân phải được cung cấp dự phòng bên dưới cửa sập. Việc ta rô thân khi cần thiết sẽ được làm theo kích thước dưới đây.

Kích thước van, DN

40 đến 100

125 đến 300

350 đến 1 000

...

...

...

1/2

3/4

1

4.5. Nối thẳng

Với những điều kiện xác định, các van cửa có kích thước DN 200 trở lên phải được nối thẳng.

4.6. Đệm kín trụ van

Đệm kín trụ van có thể bao gồm nắp bít và vòng đệm, vòng phớt hay vòng đệm tròn hoặc các dạng gioăng chịu áp suất khác. Vật liệu làm gioăng phải phù hợp với nhiệt độ làm việc của van.

4.7. Cửa sập

Các phương án thiết kế của sập của nhà sản xuất phải phù hợp với tiêu chuẩn này.

...

...

...

- Cửa sập dạng nêm;

- Cửa sập song song, không có mặt tỳ kín khít;

- Cửa sập song song có mặt tỳ kín khít;

- Cửa sập đàn hồi.

5. Vật liệu

Tiêu chuẩn này được dựa trên những vật liệu được liệt kê trong Bảng 6 và 7.

5.1. Vật liệu làm thân và nắp van

Bảng 6 – Vật liệu

Loại gang

...

...

...

Tiêu chuẩn quốc tế tương đương

Gang graphit tấm

Cấp tối thiểu 20

ISO 185

Gang cầu

Cấp 370 – 17

Cấp 400 – 12

Cấp 500 – 07

ISO 1083

...

...

...

Bảng 7 liệt kê các loại vật liệu để chế tạo các chi tiết của 7 loại cơ cấu đóng cắt được áp dụng cho van cùng thỏa mãn tiêu chuẩn này.

Bảng 7 – Các loại đóng cắt bên ngoài

Thành phần

Loại A

(đệm đàn hồi)

Loại B

(Phủ hợp kim đồng)

Loại C (thép không gỉ)

Loại D

...

...

...

Loại E

(Hợp kim đồng – niken)

Loại F

(bề mặt cứng)

Loại G

(thép)

Cửa sập, bề mặt tích hợp

Gang hoặc hợp kim đồng

Hợp kim đồng

...

...

...

Gang

Hợp kim đồng - niken

Gang

Cửa sập, bề mặt tách rời

Gang

Gang

Gang

Gang

...

...

...

Gang

Gang

Đệm kín than và bề mặt cửa sập

Vật liệu đàn hồi *

Hợp kim đồng

Thép không gỉ, tối thiểu 11,5% Cr

Gang và thép các bon

Hợp kim đồng - niken

Bề mặt cứng

...

...

...

Trụ ren thân van

Hợp kim đồng hoặc Thép không gỉ, tối thiểu 11,5% Cr

Hợp kim đồng hoặc Thép không gỉ, tối thiểu 11,5% Cr

Thép không gỉ, tối thiểu 11,5% Cr

Thép các bon hoặc Thép không gỉ, tối thiểu 11,5% Cr

Thép không gỉ, tối thiểu 11,5% Cr

Thép không gỉ, tối thiểu 11,5% Cr

Thép không gỉ, tối thiểu 11,5% Cr

Đai ốc trụ ren/ách

...

...

...

- Gang graphit tấm (Chỉ dùng cho trụ thân trong)

- Gang cầu

- Gang dẻo

- Gang austenit

Hợp kim đồng, thép không gỉ, gang:

- Gang graphit tấm (Chỉ dùng cho trụ thân trong)

- Gang cầu

- Gang dẻo

- Gang austenit

...

...

...

- Gang graphit tấm (Chỉ dùng cho trụ thân trong)

- Gang cầu

- Gang dẻo

- Gang austenit

Không hợp kim đồng

Không hợp kim đồng

Hợp kim đồng, thép không gỉ, gang:

- Gang graphit tấm (Chỉ dùng cho trụ thân trong)

- Gang cầu

...

...

...

- Gang austenit

Hợp kim đồng, hợp kim đồng – niken hoặc gang cầu

6. Vận hành

Các van sẽ được vận hành bằng tay (hoặc trực tiếp hoặc qua hộp số) hoặc cơ cấu dẫn động. Khi gắn thêm cơ cấu dẫn động hoặc hộp số, xem tiêu chuẩn ISO 5210/1.

Van phải được đóng bằng cách xoay tay vặn cùng chiều kim đồng hồ khi đối diện với tay vặn.

7. Ghi nhãn

7.1. Mọi van cửa thỏa mãn tiêu chuẩn này phải được ghi nhãn rõ ràng.

7.2. Các thông số bắt buộc phải ghi nhãn bao gồm (xem ISO 5209):

- Kích thước danh nghĩa (ký hiệu, DN và số tương ứng);

...

...

...

- Ký hiệu vật liệu làm thân van (ký hiệu tiêu chuẩn – xem tại bảng 6);

- Tên nhà sản xuất hoặc nhãn hiệu.

7.3. Loại cơ cấu đóng cắt và số hiệu của tiêu chuẩn này sẽ được đánh dấu trên thân hoặc trên tấm nhãn mác (xem ISO 5209).

7.4. Bất cứ sự vi phạm nào về nhiệt độ hay áp suất từ phía nhà sản xuất vì giới hạn của vật liệu hoặc do thiết kế đều phải được ghi trên tấm nhãn mác bao gồm cả áp suất cho phép.

8. Thử nghiệm và kiểm tra

8.1. Mỗi van phải được thử áp suất theo yêu cầu của tiêu chuẩn ISO 520-8, ngoại trừ lớp vỏ được kiểm tra ở áp suất bằng 1.5 lần áp suất làm việc lớn nhất là bắt buộc với tất cả các kích cỡ.

8.2. Theo tiêu chuẩn này mặt tỳ của van cũng phải được kiểm tra theo tiêu chuẩn TCVN 9441 (ISO 5208)

Tỉ lệ rò rỉ cho phép

a) Với van mặt tỳ kim loại: mức 1;

...

...

...

c) Với van có mặt tỳ bằng vật liệu đàn hồi hoặc chất dẻo polyme: mức 3.

8.3. Bảng 8 đưa ra các chi tiết sẽ được kiểm tra từng chiếc 1 bởi đại diện người sản xuất trước khi vận chuyển.

Bảng 8 – Yêu cầu kiểm tra

Yêu cầu

Kiểm tra

1. Dạng và cơ cấu đóng cắt

Van được giao phải tuân theo yêu cầu đặt hàng và tiêu chuẩn của sản phẩm.

Quan sát dạng van, cơ cấu đóng cắt, phụ kiện kèm theo (ví dụ như tay quay) và các mục khác của đơn đặt hàng (ví dụ như cửa sập đóng).

2. Ký hiệu

...

...

...

Quan sát nhãn mác van đầy đủ và rõ ràng.

3. Tình trạng bề mặt

Kiểm tra bằng mắt trước khi phủ hoặc sơn nhằm đảm bảo rằng bề mặt không có khuyết tật gì có thể ảnh hưởng tới chức năng của van.

4. Lớp phủ

Kiểm tra bằng mắt để đảm bảo rằng lớp phủ quy định đã được thực hiện.

5. Vận hành

Kiểm tra đóng và mở van.

9. Ký hiệu

Một chiếc van cửa được nhà sản xuất dựa theo tiêu chuẩn này sẽ được thể hiện như sau:

...

...

...

VÍ DỤ:

Van cửa, đóng – mở bằng tay quay, kích thước bề mặt chuỗi 15, DN 500, ISO PN10, ren trong (ký hiệu N) tất cả vỏ bên ngoài bằng sắt (ký hiệu D) gang graphit cầu, (ký hiệu là 2) loại có cần khởi động.

Van cửa ISO 5996 15 DN 500 ISO PN10 ND 2 …

Bảng 9 – Các loại ký hiệu xác định

Ký hiệu nhận dạng

Trụ thân ren

Bên ngoài

R

Bên trong

...

...

...

Loại đóng cắt

Đệm đàn hồi

A

Phủ hợp kim đồng

B

Thép không gỉ

C

Đồng nguyên chất

D

...

...

...

E

Bền mặt cứng

F

Toàn bộ bằng thép

G

Vật liệu thân van

Gang xám

1

Gang cầu

...

...

...

10. Chuẩn bị vận chuyển

10.1. Sau khi kiểm tra, mỗi van phải được làm khô và chuẩn bị vận chuyển.

10.2. Tất cả các cần khởi động của van phải ở trạng thái đóng chặt khi vận chuyển (ngoại trừ các van có mặt tỳ co giãn sẽ hơi mở 1 chút), trừ khi có yêu cầu cụ thể của bên mua.

10.3. Khi giao cho người mua, phần cuối thân sẽ được bọc bởi gỗ, xơ gỗ, nhựa hoặc phủ kim loại. Lớp vỏ bọc bao trùm toàn bộ đệm kín ở các đầu.

1) Kích thước lỗ bu lông được tính theo tiêu chuẩn ISO 7005/2 (ISO PN20).

2) Kích thước lỗ bu lông được tính theo tiêu chuẩn ISO 7005/2 (ISO PN50).

* Vật liệu đàn hồi hoặc trên thân van hoặc trên bề mặt cửa sập.