Đất đai là gì? 11 hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực đất đai cần phải biết?

Đất đai là gì?

Trước đây, đất đai được giải thích tại khoản 2 Điều 4 Quy định kỹ thuật điều tra thoái hóa đất ban hành kèm theo Thông tư 14/2012/TT-BTNMT là một vùng đất có ranh giới, vị trí, diện tích cụ thể và có các thuộc tính tương đối ổn định hoặc thay đổi nhưng có tính chu kỳ, có thể dự đoán được, có ảnh hưởng tới việc sử dụng đất trong hiện tại và tương lai của các yếu tố tự nhiên, kinh tế - xã hội như: thổ nhưỡng, khí hậu, địa hình, địa mạo, địa chất, thuỷ văn, thực vật, động vật cư trú và hoạt động sản xuất của con người.

Tuy nhiên, Thông tư 14/2012/TT-BTNMT đã hết hiệu lực từ 01/08/2024. Hiện nay, Luật Đất đai 2024 và các văn bản có liên quan không có quy định về khái niệm "Đất đai". Trên thực tế, đất đai có thể hiểu là toàn bộ phần bề mặt trái đất thuộc chủ quyền quốc gia, bao gồm đất sử dụng cho các mục đích khác nhau (ở, sản xuất, kinh doanh, an ninh - quốc phòng,...), được Nhà nước quản lý thống nhất và trao quyền sử dụng cho tổ chức, hộ gia đình, cá nhân theo quy định của pháp luật.

Theo quy định tại Điều 54 Hiến pháp 2013 thì đất đai là tài nguyên đặc biệt của quốc gia, nguồn lực quan trọng phát triển đất nước, được quản lý theo pháp luật.

Lưu ý: Theo quy định tại Điều 12 Luật Đất đai 2024 thì đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai 2024.

Đất đai là gì? 11 hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực đất đai cần phải biết? (Hình từ Internet)

11 hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực đất đai gồm hành vi nào?

Theo quy định tại Điều 11 Luật Đất đai 2024, có 11 hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực đất đai, bao gồm các hành vi sau đây:

(1) Lấn đất, chiếm đất, hủy hoại đất.

(2) Vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước về đất đai.

(3) Vi phạm chính sách về đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số.

(4) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm trái quy định của pháp luật về quản lý đất đai.

(5) Không cung cấp thông tin hoặc cung cấp thông tin đất đai không chính xác, không đáp ứng yêu cầu về thời hạn theo quy định của pháp luật.

(6) Không ngăn chặn, không xử lý hành vi vi phạm pháp luật về đất đai.

(7) Không thực hiện đúng quy định của pháp luật khi thực hiện quyền của người sử dụng đất.

(8) Sử dụng đất, thực hiện giao dịch về quyền sử dụng đất mà không đăng ký với cơ quan có thẩm quyền.

(9) Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước.

(10) Cản trở, gây khó khăn đối với việc sử dụng đất, việc thực hiện quyền của người sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

(11) Phân biệt đối xử về giới trong quản lý, sử dụng đất đai.

Công dân có quyền và nghĩa vụ gì đối với đất đai?

Quyền và nghĩa vụ của công dân đối với đất đai được quy định tại Điều 23, Điều 24, Điều 25 Luật Đất đai 2024, cụ thể như sau:

- Quyền của công dân đối với đất đai:

+ Tham gia xây dựng, góp ý, giám sát trong việc hoàn thiện và tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về đất đai.

+ Tham gia quản lý nhà nước, góp ý, thảo luận và kiến nghị, phản ánh với cơ quan nhà nước về công tác quản lý, sử dụng đất đai.

+ Quyền về bình đẳng, bình đẳng giới trong quản lý, sử dụng đất đai.

+ Tham gia đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất theo quy định của pháp luật; đề nghị Nhà nước giao đất, cho thuê đất không đấu giá quyền sử dụng đất, không đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

+ Nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho, nhận thừa kế, nhận góp vốn, thuê quyền sử dụng đất; mua, bán, nhận chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp là giá trị quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

+ Thực hiện các quyền của người sử dụng đất theo quy định của Luật này.

- Nghĩa vụ của công dân đối với đất đai:

+ Chấp hành đúng các quy định của pháp luật về đất đai.

+ Giữ gìn, bảo vệ và phát triển tài nguyên đất.

+ Tôn trọng quyền sử dụng đất của người sử dụng đất khác.

Ngoài ra, công dân còn có quyền tiếp cận thông tin đất đai, cụ thể như sau:

- Công dân được tiếp cận các thông tin đất đai sau đây:

+ Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, các quy hoạch có liên quan đến sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định, phê duyệt;

+ Kết quả thống kê, kiểm kê đất đai;

+ Giao đất, cho thuê đất;

+ Bảng giá đất đã được công bố;

+ Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt;

+ Kết quả thanh tra, kiểm tra, giải quyết tranh chấp đất đai; kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai, kết quả xử lý vi phạm pháp luật về đất đai;

+ Thủ tục hành chính về đất đai;

+ Văn bản quy phạm pháp luật về đất đai;

+ Các thông tin đất đai khác theo quy định của pháp luật.

- Việc tiếp cận thông tin đất đai thực hiện theo quy định của Luật Đất đai 2024, pháp luật về tiếp cận thông tin và quy định khác của pháp luật có liên quan.