THUẾ - KẾ TOÁN

So sánh đối tượng áp dụng của Thông tư 200/2014/TT-BTC với Thông tư 99/2025/TT-BTC

Chuyên viên pháp lý Thanh Phương

09:21 01/11/25

So sánh đối tượng áp dụng của Thông tư 200/2014/TT-BTC với Thông tư 99/2025/TT-BTC. Lưu ý về điều khoản chuyển tiếp của Thông tư 99/2025/TT-BTC.

>> Mã thủ tục hành chính khai thuế sử dụng đất

>> Tải về 06 mẫu công văn giải trình gửi cơ quan thuế năm 2025

1. So sánh đối tượng áp dụng của Thông tư 200/2014/TT-BTC với Thông tư 99/2025/TT-BTC

Ngày 27/10/2025, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp có hiệu lực từ 01/01/2026.

Theo đó, tại Điều 2 và khoản 2 Điều 31 Thông tư 99/2025/TT-BTC có quy định về đối tượng áp dụng như sau:

Điều 2. Đối tượng áp dụng

1. Thông tư này hướng dẫn kế toán áp dụng cho các doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế.

2. Các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện chế độ kế toán hoặc văn bản quy phạm pháp luật về kế toán theo hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Điều 31. Điều khoản thi hành

…

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ sở ngoài công lập, các đơn vị kế toán khác được lựa chọn áp dụng Thông tư này để kế toán phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và yêu cầu quản lý của đơn vị mình. Khi áp dụng Thông tư này, các đơn vị phải thực hiện nhất quán tối thiểu trong một kỳ kế toán năm. Khi doanh nghiệp thay đổi chế độ kế toán áp dụng thì phải trình bày lại số liệu, thông tin so sánh tương tự như khi thay đổi chính sách kế toán đồng thời giải trình lý do và ảnh hưởng của sự thay đổi đó trong phần thuyết minh Báo cáo tài chính theo quy định.

Còn tại Điều 1 Thông tư 200/2014/TT-BTC thì quy định về đối tượng áp dụng như sau:

Điều 1. Đối tượng áp dụng

Thông tư này hướng dẫn kế toán áp dụng đối với các doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang thực hiện kế toán theo Chế độ kế toán áp dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ được vận dụng quy định của Thông tư này để kế toán phù hợp với đặc điểm kinh doanh và yêu cầu quản lý của mình.

Theo đó, so với Thông tư 200/2014/TT-BTC, Thông tư 99/2025/TT-BTC đã có sự quy định cụ thể về đối tượng áp dụng như sau:

- Giống nhau: Cả hai Thông tư đều điều chỉnh đối với doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế.

Khác nhau:

+ Thông tư 99/2025/TT-BTC bổ sung đối tượng loại trừ là tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, thực hiện chế độ kế toán theo quy định riêng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

+ Thông tư 99/2025/TT-BTC mở rộng đối tượng được lựa chọn áp dụng gồm doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ sở ngoài công lập và các đơn vị kế toán khác, đồng thời đặt ra yêu cầu thực hiện nhất quán và thuyết minh khi thay đổi chế độ kế toán.

+ Trong khi đó, Thông tư 200/2014/TT-BTC chỉ quy định doanh nghiệp vừa và nhỏ được vận dụng quy định của Thông tư này cho phù hợp với đặc điểm kinh doanh và yêu cầu quản lý, chưa có yêu cầu cụ thể về tính nhất quán hay trình bày lại số liệu khi thay đổi chế độ kế toán.

>>TẢI VỀ<< Trọn bộ Phụ lục Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC

So sánh đối tượng áp dụng của Thông tư 200/2014/TT-BTC với Thông tư 99/2025/TT-BTC

So sánh đối tượng áp dụng của Thông tư 200/2014/TT-BTC với Thông tư 99/2025/TT-BTC

(Ảnh minh hoạ - Nguồn từ Internet)

2. Lưu ý về điều khoản chuyển tiếp của Thông tư 99/2025/TT-BTC

Thứ nhất, khi doanh nghiệp thay đổi chính sách kế toán, nếu việc thay đổi do áp dụng lần đầu các quy định pháp luật hoặc Chuẩn mực, chế độ kế toán có hướng dẫn cụ thể thì phải thực hiện đúng hướng dẫn đó (theo phương pháp hồi tố, hồi tố đơn giản hoặc phi hồi tố). Trường hợp không có hướng dẫn thì được áp dụng phương pháp phi hồi tố. Nếu doanh nghiệp tự nguyện thay đổi chính sách kế toán thì bắt buộc phải áp dụng phương pháp hồi tố.

Thứ hai, đối với các doanh nghiệp là nhà đầu tư mua trái phiếu có chiết khấu hoặc phụ trội, nếu đến ngày 01/01/2026 mà trái phiếu chưa đến hạn thanh toán thì doanh nghiệp được lựa chọn áp dụng phương pháp hồi tố hoặc hồi tố đơn giản để kế toán các khoản chiết khấu, phụ trội trong Báo cáo tài chính kỳ đầu tiên áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Thứ ba, Trường hợp doanh nghiệp có chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh khi chuyển đổi đơn vị tiền tệ ghi sổ kế toán là Đồng Việt Nam sang một đơn vị tiền tệ ghi sổ khác và ngược lại đã được phản ánh trên số dư Có hoặc số dư Nợ Tài khoản 412 - Chênh lệch đánh giá lại tài sản và trình bày trên Bảng cân đối kế toán thì kết chuyển số dư Có hoặc số dư Nợ Tài khoản 412 - Chênh lệch đánh giá lại tài sản sang Tài khoản 421 - Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối (Tài khoản 4211) đồng thời phải trình bày rõ trên Bản thuyết minh Báo cáo tài chính về lý do và những ảnh hưởng đối với Báo cáo tài chính.

Thứ tư, đối với doanh nghiệp đang trích trước chi phí sửa chữa lớn tài sản cố định mà đến ngày 01/01/2026 vẫn chưa thực hiện sửa chữa, thì phải ngừng trích trước. Khi phát sinh sửa chữa thực tế, doanh nghiệp kết chuyển phần chi phí thực tế với phần đã trích trước; chênh lệch giữa hai khoản này được phân bổ dần vào chi phí sản xuất, kinh doanh của các kỳ tiếp theo.

(Căn cứ Điều 30 Thông tư 99/2025/TT-BTC)

3. Hướng dẫn lập và trình bày 05 trường hợp Báo cáo tài chính của doanh nghiệp từ 01/01/2026

Xem chi tiết tại bài viết: >> Hướng dẫn lập và trình bày 05 trường hợp Báo cáo tài chính của doanh nghiệp từ 01/01/2026

- Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của Pháp luật doanh nghiệp. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected].

- Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo;

- Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc.