BỘ 50 CÂU HỎI ĐÁP Nghị định 255/2026/NĐ-CP về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết, doanh nghiệp cần nắm ra sao?

Câu 1. Nghị định số 255/2026/NĐ-CP quy định về nội dung gì?

Trả lời:

Nghị định số 255/2026/NĐ-CP quy định về quản lý thuế đối với các giao dịch liên kết của những doanh nghiệp có quan hệ liên kết.

Nghị định quy định các nội dung chủ yếu liên quan đến nguyên tắc quản lý thuế; xác định quan hệ liên kết; kê khai, xác định giá giao dịch liên kết; cơ sở dữ liệu; Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết; Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia và trách nhiệm của cơ quan thuế, người nộp thuế cùng các cơ quan có liên quan.

Câu 2. Nghị định số 255/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ thời điểm nào?

Trả lời:

Nghị định số 255/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026 và áp dụng từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026.

Doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên kết cần căn cứ quy định của Nghị định để thực hiện kê khai, xác định giá giao dịch liên kết và các nghĩa vụ có liên quan từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026.

Câu 3. Nghị định số 255/2026/NĐ-CP có thay thế toàn bộ các quy định trước đây về giao dịch liên kết không?

Trả lời:

Nghị định số 255/2026/NĐ-CP về cơ bản kế thừa các quy định tại Nghị định số 132/2020/NĐ-CP ngày 05/11/2020 của Chính phủ, đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 20/2025/NĐ-CP.

Bên cạnh các nội dung được kế thừa, Nghị định sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm bảo đảm thống nhất với Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, mức độ tương thích với các nguyên tắc và thông lệ quốc tế về quản lý thuế và giao dịch liên kết, đồng thời phù hợp với điều kiện thực tiễn và khuôn khổ pháp luật Việt Nam, phù hợp với thực tiễn quản lý thuế và các tiêu chuẩn quốc tế.

Câu 4. Những doanh nghiệp nào cần quan tâm đến Nghị định số 255/2026/NĐ-CP?

Trả lời:

Doanh nghiệp cần quan tâm đến Nghị định nếu có quan hệ liên kết và phát sinh giao dịch liên kết theo quy định.

Các trường hợp thường gặp gồm doanh nghiệp có quan hệ sở hữu, góp vốn, điều hành, kiểm soát; giao dịch với công ty mẹ, công ty con, doanh nghiệp cùng tập đoàn; giao dịch vay, cho vay, mượn, cho mượn, bảo lãnh hoặc các giao dịch khác với bên liên kết.

Doanh nghiệp là thành viên của tập đoàn đa quốc gia cũng cần rà soát nghĩa vụ liên quan đến Hồ sơ toàn cầu và Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia.

Câu 5. Điểm mới về nguyên tắc quản lý thuế đối với giao dịch liên kết là gì?

Trả lời:

Nghị định sửa đổi, bổ sung nguyên tắc cơ quan thuế quản lý, kiểm tra đối với giá giao dịch liên kết theo hướng dẫn chiếu đến nguyên tắc áp dụng trong quản lý thuế tại khoản 4 Điều 6 và nguyên tắc kiểm tra thuế tại khoản 1 Điều 22 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.

Việc sửa đổi nhằm bảo đảm các quy định về quản lý, kiểm tra giá giao dịch liên kết thống nhất với Luật Quản lý thuế.

Câu 6. Nghị định bổ sung, hoàn thiện những thuật ngữ nào?

Trả lời:

Nghị định bổ sung, hoàn thiện các thuật ngữ:

Công ty mẹ tối cao;

Hiệp định thuế;

Giao dịch liên kết;

Hồ sơ quốc gia;

Hồ sơ toàn cầu;

Tình trạng không thực hiện trao đổi thông tin một cách hệ thống.

Lưu ý: Việc hoàn thiện các thuật ngữ nhằm bảo đảm thống nhất với quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung, Luật Quản lý thuế và các văn bản pháp luật có liên quan.

Câu 7. Nghị định bổ sung nội dung gì về giao dịch mượn, cho mượn?

Trả lời:

Bổ sung giao dịch mượn, cho mượn vào trường hợp xác định quan hệ liên kết, tương tự giao dịch vay, cho vay.

Quy định cụ thể: Doanh nghiệp có phát sinh giao dịch vay, cho vay, mượn, cho mượn ít nhất 10% vốn góp của chủ sở hữu tại thời điểm phát sinh giao dịch trong kỳ tính thuế với cá nhân điều hành, kiểm soát doanh nghiệp hoặc cá nhân có quan hệ theo quy định thì phải xem xét xác định quan hệ liên kết.

Câu 8. Vì sao giao dịch mượn, cho mượn được bổ sung vào tiêu chí xác định quan hệ liên kết?

Trả lời:

Trước đây, quy định mới tập trung vào giao dịch vay, cho vay mà chưa quy định rõ đối với giao dịch mượn, cho mượn.

Việc bổ sung nhằm phản ánh đầy đủ bản chất giao dịch tài chính, khắc phục vướng mắc trong thực tiễn và bảo đảm việc xác định quan hệ liên kết không phụ thuộc đơn thuần vào tên gọi của giao dịch.

Câu 9. Giao dịch mượn, cho mượn không tính lãi có phải xem xét xác định quan hệ liên kết không?

Trả lời:

Có.

Nghị định không quy định việc xác định quan hệ liên kết trong trường hợp này phụ thuộc vào việc giao dịch có tính lãi hay không.

Doanh nghiệp phải căn cứ vào việc xác định quan hệ liên kết rồi dẫn tới phát sinh giao dịch liên kết, từ đó xác định nghĩa vụ thuế đối với các giao dịch liên kết tương đương với các giao dịch độc lập có cùng điều kiện.

Câu 10. Ngưỡng giao dịch vay, cho vay, mượn, cho mượn để xem xét quan hệ liên kết được xác định như thế nào?

Trả lời:

Ngưỡng giao dịch được xác định từ 10% vốn góp của chủ sở hữu tại thời điểm phát sinh giao dịch trong kỳ tính thuế.

Doanh nghiệp cần căn cứ vốn góp của chủ sở hữu tại đúng thời điểm giao dịch phát sinh, không căn cứ chung vào số vốn tại cuối năm nếu số liệu đã thay đổi.

Câu 11. Trường hợp nào tổ chức mua, bán, xử lý nợ do Nhà nước sở hữu 100% vốn không bị xác định là bên liên kết?

Trả lời:

Chủ nợ hoặc bên bảo lãnh là tổ chức do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ, có chức năng mua, bán, xử lý nợ không xác định là bên liên kết nếu không trực tiếp hoặc gián tiếp thuộc các trường hợp sau đối với doanh nghiệp bên nợ hoặc doanh nghiệp được bảo lãnh:

Điều hành;

Kiểm soát;

Góp vốn;

Đầu tư.

[...]