Quy chuẩn Quốc gia QCVN 01-59:2011/BNNPTNT khảo nghiệm giá trị canh tác và sử dụng giống khoai tây

• Số hiệu: QCVN01-59:2011/BNNPTNT
• Loại văn bản: Quy chuẩn
• Nơi ban hành: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
• Người ký: ***
• Ngày ban hành: 05/07/2011

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA VỀ

QCVN 01-59:2011/BNNPTNT

KHẢO NGHIỆM GIÁ TRỊ CANH TÁC VÀ SỬ DỤNG CỦA GIỐNG KHOAI TÂY

National Technical Regulation to Testing for Value of Cultivation and Use of Potato varieties

Lời nói đầu

QCVN 01-59 : 2011/BNNPTNT được chuyển đổi từ 10TCN 310 : 98 theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm a khoản 1 ĐIều 7 Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 1/8/2007 của Chính phủ qui định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.

QCVN 01-59 : 2011/BNNPTNT do Trung tâm Khảo kiểm nghiệm giống, sản phẩm cây trồng và phân bón Quốc gia biên soạn, Cục Trồng trọt trình duyệt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành tại Thông tư số 48 /2011/TT-BNNPTNT ngày 05 tháng 7 năm 2011.

I. QUY ĐỊNH CHUNG

...

...

...

Quy chuẩn này quy định chỉ tiêu theo dõi, phương pháp đánh giá và yêu cầu quản lý khảo nghiệm giá trị canh tác và sử dụng (khảo nghiệm VCU) của các giống khoai tây mới thuộc loài Solanum tuberosum (L.) được chọn tạo trong nước và nhập nội.

1.2. Đối tượng áp dụng

Quy chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động liên quan đến khảo nghiệm VCU giống khoai tây mới.

1.3. Giải thích từ ngữ và các từ viết tắt

1.3.1. Giải thích từ ngữ

Trong Quy chuẩn này các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau: 

1.3.1.1. Giống khảo nghiệm: Là giống khoai tây mới được đăng ký khảo nghiệm.

1.3.1.2. Giống đối chứng: Là giống cùng nhóm với giống khảo nghiệm đã được công nhận là giống cây trồng mới hoặc là giống địa phương và đang được gieo trồng phổ biến trong sản xuất.

1.3.2. Các từ viết tắt

...

...

...

1.4. Tài liệu viện dẫn

QCVN 01-52:2011/BNNPTNT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng củ giống khoai tây.

II. QUY ĐỊNH KỸ THUẬT

Để xác định giá trị canh tác và giá trị sử dụng của giống khoai tây mới phải theo dõi, đánh giá các chỉ tiêu ở Bảng 1.

Bảng 1 – Chỉ tiêu theo dõi và phương pháp đánh giá

TT

Chỉ tiêu

Giai đoạn

đánh giá

...

...

...

Mức độ biểu hiện

Phương pháp đánh giá

1

Ngày mọc

Mọc

Ngày

Khi có 70% số khóm/ô mọc khỏi mặt đất

Quan sát toàn bộ số khóm /ô

2

...

...

...

Sau trồng

30 ngày

Khóm

Mầm cây lộ rõ trên mặt đất

Đếm số khóm mọc/ô

3

Ngày  xuống dây (thời gian sinh trưởng)

Sau trồng 80 ngày

Ngày

...

...

...

Quan sát toàn bộ số khóm /ô

4

Sinh trưởng của cây

Sau mọc

45 ngày

3

5

7

Kém

...

...

...

Tốt

Quan sát toàn bộ số khóm/ô

5

Độ đồng đều giữa các khóm

Sau mọc

45 ngày

3

5

7

...

...

...

Trung bình

Tốt

Quan sát toàn bộ số khóm/ô

6

Dạng cây

Sau mọc

45 ngày

Đứng

...

...

...

Bò

Quan sát toàn bộ số khóm/ô

7

Độ dài tia củ

Thu hoạch

3

5

7

Ngắn

...

...

...

Dài

Quan sát tia củ của từng giống và đánh giá

8

Bệnh mốc sương (Phytophthora  infestans)

Sau mọc

45 đến 75 ngày

1

3

...

...

...

7

9

Không bị bệnh

Nhẹ, <20% diện tích thân lá nhiễm bệnh

Trung bình, 20 đến 50% diện tích thân lá nhiễm bệnh

Nặng, >50 đến 75% diện tích thân lá nhiễm bệnh

Rất nặng, >75% diện tích thân lá nhiễm bệnh

...

...

...

9

Bệnh đốm lá

(Alternaria Solani)

Sau mọc

30 đến 45 ngày

1

3

5

...

...

...

7

9

Không bệnh

Nhẹ, <20% diện tích thân lá nhiễm bệnh

Trung bình, 20 đến 50% diện tích thân lá nhiễm bệnh

Nặng, >50 đến 75% diện tích thân lá nhiễm bệnh

Rất nặng, >75% diện tích thân lá nhiễm bệnh

Quan sát  diện tích vết bệnh trên thân lá, đánh giá và cho điểm

...

...

...

Bệnh vi rút

Sau mọc 15, 30 và 45 ngày

%

Tất cả các khóm có triệu trứng bị bệnh/ô.

Đếm số cây có triệu chứng bệnh tại mỗi lần nhắc

11

Bệnh héo xanh do vi khuẩn

(Pseudomonas Solanasearumhay Ralstoiria Solanasearum. Erwinia ssp, Corynebacterium spedonicum)

Sau mọc đến thu hoạch

...

...

...

Cây chết héo xanh

Đếm số cây có triệu chứng bệnh tại mỗi lần nhắc

12

Bệnh héo vàng do nấm (Verticilium albo-atrum, Fusarium spp.)

Sau mọc đến thu hoạch

%

Cây chết héo vàng.

Đếm số cây có triệu chứng bệnh tại mỗi lần nhắc

13

...

...

...

(Agrotis ypsilon Rottemberg)  

Sau  mọc 15, 30 và 45 ngày

%

Cây bị cắn đứt ngang thân

Đếm số cây bị hại  tại mỗi lần nhắc

14

Rệp gốc

(Rhopalosiphum ufiabdominalis)

...

...

...

0

1

3

5

7

9

Không bị hại

Bị hại nhẹ

...

...

...

Tất cả  các cây có lá bị héo, cây sinh trưởng chậm

Trên 50% số cây bị chết

Tất cả các cây bị chết

Quan sát giá mức độ bị hại và khả năng hồi phục của cây sau khi gặp điều kiện bất thuận, đánh giá và cho điểm

15

Nhện trắng

(Polyphagonemus latus)

Sau  mọc 15, 30 ngày

0

...

...

...

3

5

7

9

Không bị hại

Bị hại nhẹ

Một số cây có lá bị hại

...

...

...

Trên 50% số cây bị chết, số còn lại ngừng sinh trưởng

Tất cả các cây bị chết

Quan sát và đánh giá

16

Bọ trĩ

(Frankiniella spp)

Sau  mọc 15, 30 ngày

0

1

...

...

...

5

7

9

Không bị hại

Bị hại nhẹ

Một số cây có lá bị hại

Tất cả  các cây có lá bị hại, cây sinh trưởng chậm

...

...

...

Tất cả các cây bị chết

Quan sát và đánh giá

17

Khả năng thích ứng với điều kiện ngoại cảnh bất thuận

Khi gặp điều kiện bất thuận

1

2

3

4

...

...

...

Không bị hại

Hại  nhẹ, hồi phục nhanh

Hại trung bình, hồi phục chậm

Hại nặng hồi phục kém

Chết hoàn toàn

Quan sát và đánh giá

18

Dạng củ

Sau khi thu hoạch

...

...

...

2

3

4

5

6

Tròn

Ovan ngắn

Ovan

Ovan dài

...

...

...

Rất dài

Quan sát các củ và đánh giá

19

Mầu vỏ củ

Thu hoạch

1

2

3

4

...

...

...

6

7

8

Kem nhạt

Vàng

Đỏ

Đỏ một phần

Xanh

Xanh một phần

...

...

...

Màu khác

Quan sát vỏ củ và đánh giá

20

Mầu thịt củ

Khi thu hoạch

1

2

3

4

...

...

...

6

7

8

9

10

Trắng

Kem

Vàng nhạt

Vàng trung bình

...

...

...

Đỏ

Đỏ một phần

Xanh

Xanh một phần

Màu khác

Cắt đôi củ và quan sát thịt củ

21

Độ sâu mắt củ

Thu hoạch

...

...

...

3

5

7

9

Rất nông

Nông

Trung bình

Sâu

Rất sâu

...

...

...

22

Số khóm thu/ô

Thu hoạch

khóm

Đếm số khóm thực tế tại mỗi ô thí nghiệm khi thu hoạch

23

Số củ và khối lượng củ/ô

Thu hoạch

...

...

...

Củ to (đường kính >50 mm)

Củ trung bình (Đường kính 30-50mm)

Củ nhỏ (Đường kính <30mm)

Phân loại và đếm số củ theo đường kính

24

Khối lượng củ  không đạt thương phẩm/ô

Thu hoạch

Kg/ô

...

...

...

25

Chất lượng thử nếm củ sau luộc

Sau thu hoạch

7-10 ngày

1

2

3

4

5

...

...

...

Ngon

Trung bình

Không ngon

Rất dở

Đánh giá và cho điểm

26

Độ bở sau luộc

Sau thu hoạch

7-10 ngày

...

...

...

3

5

Bở

Ít bở

Không bở

Đánh giá và cho điểm

27

Hàm lượng tinh bột

Sau thu hoạch

...

...

...

% chất khô

Mỗi giống phân tích một lần trong quá trình khảo nghiệm theo phương pháp quy định tại tiêu chuẩn hiện hành

28

Hàm lượng chất khô

Sau thu hoạch

7-10 ngày

%

...

...

...

29

Các chỉ tiêu chất lượng khác cho chế biến công nghiệp

Sau thu hoạch

7-10 ngày

Phân tích một lần trong quá trình khảo nghiệm (khi có yêu cầu) theo phương pháp của phòng thử nghiệm được công nhận hoặc chỉ định

III. PHƯƠNG PHÁP KHẢO NGHIỆM

3.1. Các bước khảo nghiệm

...

...

...

Tiến hành 3 vụ, trường hợp chỉ đề nghị công nhận cho 01 vụ thì phải qua ít nhất 2 vụ khảo nghiệm trùng tên.

3.1.2. Khảo nghiệm sản xuất

Tiến hành 2 vụ, đồng thời với khảo nghiệm cơ bản hoặc sau 01 vụ khảo nghiệm cơ bản đối với những giống khoai tây có triển vọng.

3.2. Bố trí khảo nghiệm

3.2.1. Khảo nghiệm cơ bản

3.2.1.1. Bố trí thí nghiệm

Theo kiểu khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh, 3 lần nhắc lại. Diện tích ô là 9m^2(7,5m x 1,2m) cả rãnh. Khoảng cách giữa các lần nhắc lại 30cm. Xung quanh khu thí nghiệm phải có ít nhất 1 luống bảo vệ.

Giống có yêu cầu khảo nghiệm đặc thù được bố trí khảo nghiệm riêng.

3.2.1.2. Giống khảo nghiệm

...

...

...

- Chất lượng củ giống: Chất lượng củ giống tối thiểu là cấp xác nhận theo QCVN 01-52:2011/BNNPTNT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng củ giống khoai tây.

- Giống khảo nghiệm không được xử lí bằng bất cứ hình thức nào, trừ khi cơ sở khảo nghiệm cho phép hoặc yêu cầu.

- Thời gian gửi giống: Trước khi trồng khoảng 10 ngày, khi gửi kèm theo “Bản đăng ký khảo nghiệm” và “Tờ khai kỹ thuật” (Phụ lục A và B)

3.2.1.3. Giống đối chứng

Do cơ sở khảo nghiệm lựa chọn, quyết định.

Chất lượng của giống phải tương đương với giống khảo nghiệm như qui định ở mục 3.2.1.2.

3.2.2  Khảo nghiệm sản xuất

- Diện tích: Tối thiểu 500m^2/điểm. Tổng diện tích khảo nghiệm sản xuất qua các vụ không vượt quá mức quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

- Giống đối chứng: Như quy định ở mục 3.2.1.3.

...

...

...

3.3.1. Khảo nghiệm cơ bản

3.3.1.1. Thời vụ

Theo khung thời vụ tốt nhất với từng nhóm giống tại địa phương nơi khảo nghiệm.

3.3.1.2. Yêu cầu về đất

Đất làm thí nghiệm phải đại diện cho vùng sinh thái khảo nghiệm, tơi xốp, có độ phì đồng đều, bằng phẳng, sạch cỏ dại và chủ động tưới tiêu.

3.3.1.3. Mật độ và khoảng cách trồng

Trồng luống đôi, mỗi hàng 25 khóm (50 khóm/ô), khoảng cách: 40cm x 30cm. Đặt củ giống 2 hàng  so le, lấp đất sâu 3-5 cm.

3.3.1.4. Phân bón

- Lượng phân bón cho 1 ha: Phân chuồng hoai mục từ 15 đến 20 tấn hoặc phân hữu cơ khác với lượng quy đổi tương đương, từ 120 đến 150 kg N, từ 80 đến 120 kg P₂O₅, từ 120 đến 150 kg K₂O. Tùy theo độ phì của đất, đặc tính của giống có thể điều chỉnh mức phân bón cho phù hợp.

...

...

...

+ Bón lót: Toàn bộ phân hữu cơ hoai mục, phân lân và 1/3 phân đạm

+ Bón thúc lần 1: 1/3 phân đạm, 1/2 phân kaly.

+ Bón thúc lần 2: 1/3 phân đạm, 1/2 phân kaly.

Không để phân bón tiếp xúc trực tiếp với củ giống và gốc cây.

3.3.1.5. Xới vun

- Lần 1:  Sau mọc 10-15 ngày xới nhẹ vun kín gốc kết hợp bón thúc lần 1.

- Lần 2: Sau lần 1 từ 15-20 ngày, vét sâu rãnh vun cao tạo vồng kết hợp bón thúc lần 2.

3.3.1.6. Tưới nước

Giữ ẩm đất khoảng 75-80% độ ẩm đồng ruộng. Khi đất bị thiếu nước nên tưới rãnh, cho nước ngập khoảng 1/2 rãnh khi thấy ngấm đều thì tháo cạn. Ngừng tưới nước trước khi thu hoạch 2 tuần

...

...

...

Phòng trừ sâu bệnh và sử dụng thuốc hoá học theo hướng dẫn của ngành bảo vệ thực vật (trừ những thí nghiệm khảo nghiệm quy định không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật)

3.3.1.8. Thu hoạch

- Thu hoạch khi củ chín sinh lý, biểu hiện là thân lá chuyển vàng tự nhiên, vỏ củ nhẵn bóng và rắn chắc.

- Thu hoạch vào ngày nắng ráo, đất không quá ẩm.

3.3.2.  Khảo nghiệm sản xuất

Áp dụng quy trình kỹ thuật tiên tiến của địa phương nơi khảo nghiệm hoặc theo khảo nghiệm cơ bản ở Mục 3.3.1.

3.4. Phương pháp đánh giá

3.4.1. Khảo nghiệm cơ bản 

3.4.1.1. Các chỉ tiêu được theo dõi trong điều kiện đồng ruộng bình thường. Riêng các chỉ tiêu về phản ứng của giống với sâu bệnh hại hoặc điều kiện ngoại cảnh bất thuận (hạn, ngập, nóng...) khi có yêu cầu thì bố trí thí nghiệm riêng với các điều kiện nhân tạo.

...

...

...

3.4.2. Khảo nghiệm sản xuất  

Theo dõi, đánh giá các chỉ tiêu sau:

- Thời gian sinh trưởng: Tính từ ngày trồng đến khi củ chín sinh lý ( khi có 70% thân lá chuyển màu vàng tự nhiên, vỏ củ nhẵn bóng và rắn chắc).

- Năng suất: Cân khối lượng củ thu trên diện tích khảo nghiệm. Quy ra năng suất  tạ/ha.

- Đặc điểm giống: Nhận xét về sinh trưởng, mức độ nhiễm sâu bệnh và khả năng thích ứng với điều kiện địa phương nơi khảo nghiệm.

- Ý kiến của người khảo nghiệm: Có hoặc không chấp nhận giống mới.

3.5. Báo cáo kết quả khảo nghiệm: Theo Phụ lục C,D của Quy chuẩn này.

IV. QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ

Khảo nghiệm VCU giống khoai tây để công nhận giống cây trồng mới được thực hiện theo quy định tại Pháp lệnh giống cây trồng ngày 24 tháng 3 năm 2004 và Quyết định số 95/2007/QĐ-BNN ngày 27 tháng 11 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về công nhận giống cây trồng nông nghiệp mới.

...

...

...

5.1. Cục Trồng trọt có trách nhiệm hướng dẫn và kiểm tra thực hiện Quy chuẩn này. Căn cứ vào yêu cầu quản lý giống khoai tây, Cục Trồng trọt có trách nhiệm kiến nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung Quy chuẩn này.

5.2. Trong trường hợp các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, quy định viện dẫn tại Quy chuẩn này có sự thay đổi, bổ sung hoặc được thay thế thì thực hiện theo quy định tại văn bản mới./.

Phụ lục A

ĐƠN ĐĂNG KÝ KHẢO NGHIỆM

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập-Tự do-Hạnh phúc
------------------------------

............., ngày ....tháng ......năm...

ĐƠN ĐĂNG KÝ KHẢO NGHIỆM

Kính gửi:...........................................

...

...

...

1. Tên tổ chức, cá nhân đăng ký:

2. Địa chỉ:

- Điện thoại:                              Fax:                                          Email:

3. Nội dung đăng ký khảo nghiệm:

Vụ Khảo nghiệm:             Năm

TT

Tên giống

Hình thức khảo nghiệm^a

Số điểm

...

...

...

Ghi chú

...

...

...

...

...

...

...

...

...

...

...

...

...

...

...

Chú thích: (^a) Khảo nghiệm sơ bộ, khảo nghiệm cơ bản và khảo nghiệm sản xuất

Đại diện tổ chức, cá nhân đăng ký khảo nghiệm

...

...

...

Phụ lục B

TỜ KHAI KỸ THUẬT

1. Tên giống đăng ký khảo nghiệm

- Tên đăng ký chính thức:

- Tên gốc (Nếu là giống nhập nội):

- Tên gọi khác nếu có:

2. Nguồn gốc và phương pháp chọn tạo

2.1. Chọn tạo trong nước

...

...

...

- Phương pháp chọn tạo

2.2. Nhập nội

- Nêu rõ tên nước, .................                 Thời gian nhập nội: Từ..........

3. Đặc điểm chính của  giống

- Thời gian sinh trưởng (ngày)    Vụ  đông:                                 Vụ xuân:

- Năng suất trung bình: (tạ/ha)

- Năng suất cao nnhất:  (tạ/ha)

- Khả năng chống chịu :

- Mục đích sử dụng :        Ăn tươi          Chế biến                   Cả hai     

...

...

...

- Chiều cao:                    Thấp               Trung bình                Cao           

- Phát triển thân lá:          Phát triển mạnh                        Trung bình            

- Độ dài tia củ:                Ngắn                Trung bình                Dài          

- Dạng củ:      

- Màu vỏ củ:    

- Màu ruột củ:                   

4. Giống đối chứng:

5. Yêu cầu kỹ thuật khác:

...

...

...

.........., Ngày........tháng ........ năm.......

TỔ CHỨC,CÁ NHÂN ĐĂNG KÝ KHẢO NGHIỆM

(Ký tên đóng dấu)

Phụ lục C

BÁO CÁO KẾT QUẢ KHẢO NGHIỆM CƠ BẢN

1. Vụ khảo nghiệm                       Năm:

2. Điểm khảo nghiệm:

3. Cơ sở thực hiện:

...

...

...

5. Số giống khảo nghiệm:

6. Giống đối chứng:

7. Ngày trồng:                              Ngày thu hoạch:

8. Diện tích ô thí nghiệm:          m^2, kích thước ô:          m x          m

9. Số lần nhắc lại:

10. Loại đất trồng:                        cây trồng trước:

11. Phân bón: Ghi rõ loại phân và số lượng đã sử dụng

12. Phòng trừ sâu bệnh: Ghi rõ ngày tiến hành, loại thuốc và nồng độ sử dụng

13. Tóm tắt ảnh hưởng của thời tiết đến thí nghiệm:

...

...

...

Bảng 1- Đặc điểm sinh trưởng

Giống

Lần nhắc

Ngày mọc

Ngày xuống dây

Số khóm mọc 30 ngày sau trồng

Sinh trưởng của cây

(1-5)

Độ đồng đều giữa các khóm

...

...

...

1

2

...

...

...

3

...

...

...

Giống

Dạng cây

Độ dài tia củ

...

...

...

Giống

Lần nhắc

Mốc sương

(1-9)

Đốm lá

(1-9)

Vi rút

...

...

...

Héo xanh

(Số cây /ô)

Héo vàng

(Số cây /ô)

Sâu xám

(Số cây /ô)

Rệp gốc

(1-9)

Nhện

...

...

...

Bọ trĩ

(1-9)

1

...

...

...

2

...

...

...

3

...

...

...

Bảng 4 - Khả năng thích ứng với điều kiện ngoại cảnh bất thuận

Giống

Hạn

úng

Nóng

Ngày quan sát

...

...

...

(1-5)

Ngày quan sát

Mức độ

(1-5)

Ngày quan sát

Mức độ

(1-5)

...

...

...

...

...

...

...

...

...

Bảng 5 - Đặc điểm hình dạng củ

Giống

Dạng củ

Mầu vỏ củ

...

...

...

Độ sâu mắt củ

...

...

...

Bảng 6 - Chất lượng củ

Giống

Thử nếm

...

...

...

Độ bở sau khi luộc

(1-5)

Hàm lượng tinh bột

(% khối lượng tươi)

Hàm lượng chất khô

(% Khối lượng tươi)

...

...

...

...

...

...

15. Kết luận và đề nghị

Kết luận:

Đề nghị:

...

...

...

Cơ sở khảo nghiệm

(ký tên, đóng dấu)

Ngày      tháng      năm

Cán bộ khảo nghiệm

1. Vụ:                                       năm:

2. Địa điểm khảo nghiệm:

3. Tên người khảo nghiệm:

4.Tên giống khảo nghiệm: 

...

...

...

5. Ngày trồng:                                                 Ngày thu:

6. Diện tích khảo nghiệm:              m^2

7. Đặc điểm đất đai:

8. Mật độ trồng:

9. Phân bón:  ghi cụ thể liều lượng và chủng loại phân bón đã sử dụng.    

10. Đánh giá chung:

Tên giống

Năng suất

(tạ/ha)

...

...

...

Nhận xét chung

(sinh trưởng, sâu bệnh và  tính thích ứng của giống …)

Ý kiến người sản xuất (có hoặc không chấp nhận giống mới…)

...

...

...

...

...

...

11. Kết luận và đề nghị:

...

...

...

Xác nhận của cơ sở

(Ký tên, đóng dấu)

Ngày        tháng       năm

Cán bộ khảo nghiệm