Thuộc tính
Nội dung
Tiếng Anh (English)
Văn bản gốc/PDF
Lược đồ
Liên quan hiệu lực
Liên quan nội dung
Thuộc tính
Tải về
Các bản dự thảo

Đang tải văn bản...

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9167:2012 về Công trình thủy lợi - Đất mặn - Quy trình rửa mặn

Số hiệu:	TCVN9167:2012	Loại văn bản:	Tiêu chuẩn Việt Nam
Nơi ban hành:	***	Người ký:	***
Ngày ban hành:	Năm 2012	Ngày hiệu lực:
ICS:	93.160	Tình trạng:	Đã biết

TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 9167:2012

CÔNG TRÌNH THỦY LỢI - ĐẤT MẶN - QUY TRÌNH RỬA MẶN

Hydraulic structure - Saline soil - Saline leaching process

Lời nói đầu

TCVN 9167:2012 được chuyển đổi từ 14TCN 53 - 1997 theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm a khoản 1 Điều 7 Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 01/08/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.

TCVN 9167:2012 do Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

CÔNG TRÌNH THỦY LỢI - ĐẤT MẶN - QUY TRÌNH RỬA MẶN

...

Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.

Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66

1. Phạm vi áp dụng

1.1. Tiêu chuẩn này quy định yêu cầu kỹ thuật rửa các loại đất mặn ở vùng đồng bằng ven biển để trồng lúa.

1.2. Tiêu chuẩn này có thể áp dụng để rửa mặn cho các loại đất mặn trồng cây công nghiệp, cây lương thực và cây thực phẩm khác.

2. Tài liệu viện dẫn

Các tài liệu viện dẫn sau đây là rất cần thiết khi áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các bản sửa đổi, bổ sung (nếu có).

TCVN 8641:2011, Công trình thủy lợi - Kỹ thuật tưới tiêu nước cho cây lương thực và thực phẩm.

3. Thuật ngữ và định nghĩa

3.1. Độ mặn của nước (salinity in water)

Nước có chứa nồng độ muối NaCl tan trong nước.

...

Đất có chứa hàm lượng độ chua trao đổi (pHkcl) và tổng số muối tan (TSMT) trong trọng lượng đất khô (TLĐK).

4. Phân loại đất mặn

4.1. Chỉ tiêu phân loại đất

Bảng 1 - Phân loại đất theo bản đồ nông hóa

Tên nhóm loại

Loại đất

Chỉ tiêu phân loại

Đất mặn

1 - Đất rất mặn

...

TSMT từ 1,0 đến 1,5% TLĐK

2 - Đất mặn

PHkcl lớn hơn 5,5

TSMT từ 0,5 đến 1,0% TLĐK

Đất mặn chua

3 - Đất rất mặn chua

PHMTkcl nhỏ hơn 5,5

TSMT từ 1 đến dưới 1,5% TLĐK

4 - Đất mặn chua

...

TSMT từ 0,5 đến dưới 1,0% TLĐK

Đất chua mặn

5 - Đất rất chua mặn

PHkcl nhỏ hơn 4,5

TSMT từ 0,5 đến dưới 1,0% TLĐK

6 - Đất rất chua ít mặn

PHkcl nhỏ hơn 4,5

TSMT từ 0,25 đến dưới 0,5% TLĐK

7 - Đất chua ít mặn

...

TSMT từ 0,25 đến dưới 0,5% TLĐK

CHÚ THÍCH: Các ký hiệu trong Bảng 1:

- TSMT: Tổng số muối tan

- TLĐK: Trọng lượng đất khô

- PHkcl: Độ chua trao đổi

4.2. Để thuận tiện trong việc rửa đất mặn, các loại đất ghi trong Bảng 1 được sắp xếp thành 2 loại: đất mặn nhiều và đất mặn trung bình.

(1) Đất mặn nhiều bao gồm:

- Đất rất mặn;

- Đất rất mặn chua;

...

(2) Đất mặn trung bình bao gồm:

- Đất mặn;

- Đất mặn chua;

- Đất chua ít mặn.

5. Chất lượng nước dùng để rửa đất mặn

Độ mặn của nước dùng để rửa mặn phải đạt dưới 1 g trong 1 L nước. Đối với vùng đất mặn nhiều, khan hiếm nguồn nước hoặc nước ở cuối hệ thống thủy lợi bị nhiễm mặn thì nồng độ mặn của nước rửa cho phép dưới 1,5 g trong 1 L; có thể tăng lượng nước rửa và số lần rửa.

6. Tiêu chuẩn mặt ruộng và kênh mương mặt ruộng đối với việc rửa mặn

6.1. Đồng ruộng trước khi rửa mặn nên được san phẳng, độ chênh cao mặt ruộng so với cao độ trung bình của thửa ruộng không nên quá 3 cm.

6.2. Kênh mương mặt ruộng đối với công tác rửa mặn cần tuân theo hướng dẫn dưới đây:

...

- Sơ đồ bố trí mặt bằng và mặt cắt hệ thống tưới tiêu mặt ruộng riêng biệt cần tuân theo sơ đồ Hình 1 và mặt cắt theo Hình 2 và Hình 3;

- Các thông số kỹ thuật của hệ thống kênh tưới tiêu mặt ruộng riêng biệt được quy định tại Bảng 2.

Bảng 2 - Các thông số kỹ thuật tưới tiêu riêng biệt

Ký hiệu

Đơn vị

Loại đất

Mặn nhiều

Mặn trung bình

...

300

1 đến 1,2

0,3

0,2

...

0,4

1 đến 1,25

400

1 đến 1,2

0,4

0,3

0,4

0,5

...

CHÚ THÍCH: Độ dốc đáy kênh thông thường có thể lấy bằng 0 (i=0) hoặc theo chỉ dẫn của thiết kế.

6.2.2. Đối với hệ thống tiêu mặt ruộng kết hợp sơ đồ bố trí mặt bằng và mặt cắt hệ thống tưới tiêu mặt ruộng kết hợp cần tuân theo sơ đồ Hình 4 và mặt cắt theo Hình 5.

Hình 1 - Sơ đồ tưới tiêu mặt ruộng riêng biệt

CHÚ DẪN:

Hình 2 - Mặt cắt ngang kênh tiêu mặt ruộng (cắt a-a)

Hình 3 - Mặt cắt ngang kênh tưới mặt ruộng (cắt b-b)

...

Hình 4 - Sơ đồ thủy lợi mặt ruộng

CHÚ DẪN:

Hình 5 - Mặt cắt ngang kênh tưới tiêu kết hợp mặt ruộng (cắt a-a)

6.2.2.2. Các thông số kỹ thuật của hệ thống kênh tưới tiêu mặt ruộng được quy định tại Bảng 3.

Bảng 3 - Các thông số kỹ thuật tưới tiêu kết hợp

Ký hiệu

Đơn vị

Loại đất

...

Mặn trung bình

...

300

0,8 đến 1,0

0,3

0,4

0,75 đến 1,00

...

100

0,8 đến 1,0

0,4

0,75 đến 1,00

CHÚ THÍCH: Độ dốc đáy kênh tưới trên mặt ruộng có thể lấy bằng 0 (i=0), hoặc theo chỉ dẫn của thiết kế.

7. Tiêu chuẩn và chế độ rửa đất mặn nhiều và đất mặn trung bình

Tiêu chuẩn và chế độ rửa đất mặn phải tuân theo các quy định cụ thể sau đây:

7.1. Đối với đất mặn nhiều, tiêu chuẩn và chế độ rửa mặn theo các thời vụ khác nhau cần phải tuân theo Bảng 4 và Bảng 5

...

Biện pháp rửa

Kỹ thuật làm đất

Những thời kỳ rửa mặn

Mức rửa mỗi lần

(m³/ha)

Mức nước tương ứng

(cm)

Số ngày ngâm ruộng

(ngày đêm)

...

Làm ải

Ngả ải

Lúa bén chân

Đầu đẻ nhánh

Lúa đẻ rộ

Cuối đẻ đúng cái

1500

700

600

...

600

3 đến 5

...

3 đến 5

Làm dầm

Cầy bừa vỡ

Lúa bén chân

Đầu đẻ nhánh

Lúa đẻ rộ

Cuối đẻ đúng cái

1200

800

...

600

3 đến 5

...

3 đến 5

Động lực

Làm ải

Ngả ải

Lúa bén chân

Đầu đẻ nhánh

Lúa đẻ rộ

1500

...

600

3 đến 5

5 đến 7

...

Làm dầm

Cầy bừa vỡ

Lúa bén chân

Đầu đẻ nhánh

Lúa đẻ rộ

1200

800

700

...

3 đến 5

5 đến 7

Bảng 5 - Chế độ vụ mùa

Biện pháp rửa

...

Mức rửa mỗi lần

(m³/ha)

Mức nước tương ứng

(cm)

Số ngày ngâm ruộng

(ngày đêm)

Tự chảy

Cầy bừa vỡ

Lúa bén chân

...

1500

800

700

3 đến 5

...

Cầy bừa vỡ

Lúa bén chân

Lúa đẻ nhánh

1200

700

600

...

5 đến 7

7.2. Đối với đất mặn trung bình, tiêu chuẩn và chế độ rửa mặn theo các thời vụ khác nhau cần phải tuân theo Bảng 6 và Bảng 7.

Bảng 6 - Chế độ rửa vụ chiêm xuân

Biện pháp rửa

Kỹ thuật làm đất

Những thời kỳ rửa mặn

Mức rửa mỗi lần (m³/ha)

Mức nước tương ứng (cm)

...

(ngày đêm)

Tự chảy

Làm ải

Ngả ải

Lúa bén chân

Đầu đẻ nhánh

Lúa đẻ rộ

1200

600

...

600

3 đến 5

...

Cầy bừa vỡ

Lúa bén chân

Đầu đẻ nhánh

Lúa đẻ rộ

1200

800

600

...

3 đến 5

Động lực

Làm ải

Ngả ải

...

Lúa đẻ rộ

1200

700

600

3 đến 5

5 đến 7

...

Làm dầm

Cầy bừa vỡ

Lúa bén chân

Lúa đẻ rộ

1000

800

700

...

3 đến 5

5 đến 7

Bảng 7 - Chế độ rửa vụ mùa

Biện pháp rửa

Kỹ thuật làm đất

Những thời kỳ rửa mặn

Mức rửa mỗi lần (m³/ha)

Mức nước tương ứng (cm)

...

Cầy bừa vỡ

Lúa bén chân

Lúa đẻ nhánh

1000

500

...

3 đến 5

Động lực

Cầy bừa vỡ

Lúa bén chân

1000

500

...

5 đến 7

Phụ lục A

(Quy định)

Hướng dẫn thực hiện tiêu chuẩn rửa mặn

A.1. Tổ chức thực hiện

Căn cứ vào hiện trạng đất đai, nguồn nước, biện pháp tưới tiêu.v.v… các cơ quan quản lý và khai thác công trình thủy lợi có trách nhiệm lập và điều hành kế hoạch tưới tiêu (trong đó có yêu cầu rửa mặn) theo từng vụ phù hợp lịch trình sản xuất của từng khu vực dùng nước khép kín. Kế hoạch này phải gửi đến các cơ sở sản xuất trước thời vụ.

Đơn vị sản xuất là các đơn vị dùng nước như: xã, hợp tác xã… phối hợp với các cơ quan quản lý nước hướng dẫn đội thủy nông và các hộ nông dân thực hiện tiêu chuẩn rửa mặn và tưới tiêu theo kế hoạch chung của vùng, kiến nghị những điểm phát sinh và hướng dẫn biện pháp khắc phục.

A.2. Thực hiện tiêu chuẩn rửa mặn đồng bộ với quy trình sản xuất trên đồng ruộng

...

Ví dụ cụ thể: Rửa mặn cho đất mặn nhiều, vụ Chiêm xuân

+ Tổng mức rửa: 4000 m³/ha

+ Số lần rửa: 5 lần

+ Kỹ thuật làm đất: Phơi ải

Trình tự thực hiện như sau:

- Rửa lần 1: Ngả ải, sau khi cày bừa vỡ, đưa nước vào ruộng đạt mức 15 cm, ngâm từ 3 đến 5 ngày đêm rồi tháo bỏ hết nước cũ, đưa nước mới vào dưỡng ruộng. Bón lót phân chuồng, cày bừa kỹ, bón đạm lân và gieo cấy.

- Rửa lần 2: Sau khi cấy 10 đến 15 ngày (thời kỳ lúa bén chân). Làm cỏ, sục bùn đợt 1, sau đó lấy nước đạt bình quân 7 cm, ngâm từ 3 đến 5 ngày đêm, tháo hết nước cũ ra, lấy nước mới vào dưỡng lúa, bón thúc đợt 1.

- Rửa lần 3: Sau rửa lần 2 từ 10 đến 15 ngày là thời kỳ đầu đẻ nhánh, làm cỏ sục bùn đợt 2, lấy nước vào ruộng đạt bình quân 6 cm, ngâm từ 3 đến 5 ngày đêm, tháo nước cũ, lấy nước mới vào dưỡng lúa, bón thúc đợt 2.

- Rửa lần 4: Sau rửa lần 3 từ 10 đến 15 ngày là thời kỳ đầu đẻ rộ, làm cỏ sục bùn đợt 3, lấy nước bình quân vào ruộng đạt mức bình quân 6 cm, ngâm từ 3 đến 5 ngày đêm, tháo hết nước cũ, lấy nước mới vào dưỡng lúa.

...

Phun thuốc trừ sâu vào sau các lần rửa.

A.3. Rửa mặn trong vụ mùa

Vụ mùa thường mưa bão bất thường, hay gây lũ lụt; vì vậy kế hoạch phải hết sức linh hoạt theo thời tiết, tranh thủ lấy nước phù sa vào các lần rửa; phải tận dụng nước mưa để dã mặn, ép mặn. Việc ngâm nước mưa để ngâm ruộng phải theo quy định sau:

- Ở thời kỳ lúa bén chân có thể cho phép ngập một nửa cây lúa không quá 5 ngày đêm.

- Ở thời kỳ đẻ nhánh và đứng cái có thể cho phép ngậm một nửa cây lúa không quá 4 ngày đêm.

A.4. Tưới dưỡng lúa

Ngoài thời gian thực hiện rửa mặn, việc tưới dưỡng lúa có tác dụng hạn chế độ tái nhiễm của đất đai. Các công thức tưới được áp dụng cụ thể là:

a) Đối với nhóm lúa cây lúa thấp:

- Giai đoạn từ cấy đến đẻ nhánh: tưới nông 3 cm đến 6 cm

...

- Từ đứng cái đến chắc xanh: tưới vừa từ 6 cm đến 9 cm

b) Đối với nhóm lúa cây cao:

- Giai đoạn từ cấy đến cuối đẻ nhánh: tưới vừa từ 6 cm đến 9 cm

- Tưới sâu hãm đẻ 15 cm đến 20 cm trong 5 đến 7 ngày đêm. Từ đứng cái đến chắc xanh: tưới vừa từ 6 cm đến 9 cm.

A.5. Tiêu, tháo nước rửa

Nước rửa được tiêu theo 2 hướng: Một phần tiêu ngầm ra mương tiêu và một phần tiêu ngang trên mặt ruộng.

- Tiêu ngầm:

Trong thời gian ngâm ruộng mương tiêu phải được rút cạn thường xuyên nếu tiêu bằng máy bơm và rút cạn gián đoạn theo chân triều nếu tiêu bằng tự chảy. Ngoài thời gian tiêu nước rửa, phải tiếp tục rút nước tiêu khi điều kiện cho phép.

- Tiêu mặt:

...

Ví dụ: Số ngày ngâm ruộng là 3 đến 5 ngày đêm thì:

- 3 ngày đêm là giới hạn dưới;

- 5 ngày đêm là giới hạn trên;

A.6. Chất lượng nước dùng để rửa

Nhìn chung độ mặn của nước rửa phải dưới 1 gam trong 1 lít nước, riêng đối với vùng đất mặn nhiều, nguồn nước khan hiếm, hoặc cuối hệ thống thủy lợi bị nhiễm mặn thì độ mặn của nước cho phép có thể được 1,5 gam trong 1 lít nước, nhưng mức rửa nên tăng lên tương ứng. Độ đo của nước được đo bằng phương pháp phân giải Nitơrat bạc với máy đo độ mặn hiện trường hoặc thí nghiệm trong phòng.

A.7. Bón vôi bột

Đối với đất có độ chua PHkcl nhỏ hơn 4,5 thì khi cầy bừa vỡ phải bón vôi bột, lượng vôi bón từ 10 kg đến 15 kg trên sào Bắc bộ (360 m²).

A.8. Kiểm tra đánh giá đất đai

Hàng năm khi kết thúc sản xuất vụ Mùa, cần kiểm tra đánh giá lại đất đai để vận dụng tiêu chuẩn rửa đất mặn tiếp theo cho phù hợp.

...

- Kiểm tra trực tiếp trên đồng ruộng bằng máy đo hiện trường theo 2 chỉ tiêu: độ mặn và độ pH. Các điểm đo phải mang tính đại diện, đo trực tiếp ở nước ngầm trong ruộng hoặc rút dung dịch từ đất.

- Nơi nào không có máy đo thì dùng phương pháp quan trắc định tính: nhận xét quá trình sinh trưởng và năng suất từ 2 vụ Chiêm và Mùa liên tiếp, kết hợp với màu sắc, cấu tượng của đất đai.