Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5855:2017 về Đá quý - Thuật ngữ và phân loại

• Số hiệu: TCVN5855:2017
• Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
• Nơi ban hành: ***
• Người ký: ***
• Ngày ban hành: Năm 2017

TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 5855:2017

ĐÁ QUÝ - THUẬT NGỮ VÀ ĐỊNH NGHĨA

Gemstones - Terminology and classification

Lời nói đầu

TCVN 5855:2017 thay thế TCVN 5856:1994.

TCVN 5855:2017 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 174, Đồ trang sức biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

ĐÁ QUÝ - THUẬT NGỮ VÀ ĐỊNH NGHĨA

...

...

...

1  Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định thuật ngữ và phân loại các loại đá quý, đá mỹ nghệ có nguồn gốc vô cơ và hữu cơ được sử dụng làm các vật trang sức (được gọi chung là đá quý).

2  Thuật ngữ và định nghĩa

2.1  Thuật ngữ ngọc học

2.1.1

Đá (Stone)

Vật liệu tự nhiên hoặc sản phẩm nhân tạo dùng trong trang sức hoặc vật thể nghệ thuật ngoại trừ kim loại.

2.1.2

Đá ghép (Composite stone/Assembled stone)

...

...

...

2.1.2.1

Ghép đôi (Doublet)

Đá ghép bao gồm hai thành phần ghép lại.

2.1.2.2

Ghép ba (Triplet)

Đá ghép bao gồm ba phần ghép lại với nhau.

2.1.3

Đá nhân tạo (Artificial stone)

Đá nhân tạo là các vật liệu (chủ yếu là kết tinh) hoàn toàn do con người chế tạo ra và không có các vật liệu tương tự trong tự nhiên. Các đá nhân tạo phổ biến nhất là: oxit zirconi lập phương (còn có tên gọi CZ, phianit hoặc djevalit) dùng để thay thế kim cương), GGG (Granat Gadolini Gall - Gadollinium Gallium Garnet), YAG (Granat Nhôm Ytri - Ytrium Aluminium Garnet),... Hầu hết các đá nhân tạo được dùng để thay thế kim cương.

...

...

...

Đá quý (Precious stones, Gemstones)

Các vật liệu vô cơ tự nhiên, trừ kim loại quý, được sử dụng trong lĩnh vực trang sức

2.1.5

Đá quý có các hiệu ứng quang học (Phenomenal gemstones)

2.1.5.1

Hiệu ứng adularia (Adularescence)

Hiện tượng quang học khi viên đá có hiệu ứng gợn sóng màu phớt lam hoặc phớt trắng theo những phương nhất định khi xoay viên đá.

2.1.5.2

Hiệu ứng aventurin (Aventurescence)

...

...

...

2.1.5.3

Hiệu ứng ánh sao (Asterism)

Đá mài khum (cabochon) có từ hai hoặc hơn các đường sáng rõ ràng lung linh cắt chéo nhau và cắt qua bề mặt viên đá, hình thành do sự phản xạ ánh sáng từ các bao thể sắp xếp có quy luật bên trong, có tên gọi là đá sao.

2.1.5.4

Hiệu ứng đổi màu (Color change)

Tính chất của các vật liệu thay đổi màu sắc rõ rệt từ màu này sang màu khác khi di chuyển giữa các nguồn sáng khác nhau, như từ nguồn sáng tương đương ánh sáng ban ngày (chỉ số D65 hoặc Nguồn C) sang nguồn sáng tương đương đèn dây tóc (Nguồn A).

2.1.5.5

Hiệu ứng labrador (Labradorescence)

Hiện tượng quang học thể hiện dưới dạng lóe sắc các màu cầu vồng tinh khiết và thay đổi từ từ khi xoay viên đá dưới ánh sáng phản xạ. Hiệu ứng này gây ra bởi sự khúc xạ ánh sáng từ các phiến rất mỏng luân phiên và cùng kích cỡ bên trong viên đá.

...

...

...

Hiệu ứng lóng lánh (Chatoyancy)

Đá mài cabochon có một đường sáng rõ ràng và cắt qua bề mặt, tạo thành do sự phản chiếu từ các bao thể bên trong viên đá có tên gọi là đá mắt mèo.

2.1.5.7

Hiệu ứng opal (Opalescence)

Hiện tượng lóng lánh ánh ngọc trai hoặc ánh sữa trong một số đá quý, đặc biệt là trong một số loại opal thường.

2.1.6

Đá quý tự nhiên (Natural gemstone/Natural precious stone)

Đá quý tự nhiên được hình thành do các quá trình tự nhiên (chủ yếu là quá trình địa chất) diễn ra trong lòng Trái Đất hoặc trên bề mặt Trái Đất và không chịu bất kỳ tác động nào của con người trừ việc gia công chế tác.

CHÚ THÍCH 1: Đá quý tự nhiên đa số đều là các khoáng vật (kim cương, corindon, beryl, spinel...), một phần là các tập hợp khoáng vật hoặc các loại đá (đá hoa, đá vôi, ngọc bích, obsidian, moldavit, gỗ hóa thạch...) hoặc các vật liệu tự nhiên khác (san hô, ngọc trai, hổ phách, ngà voi...). Chúng có thể có nguồn gốc vô cơ hoặc hữu cơ.

...

...

...

CHÚ THÍCH 3: Ngoài các tên gọi khoa học (tên gọi khoáng vật học), trong lĩnh vực đá quý người ta còn sử dụng các tên gọi thương trường. Cho đến nay người ta đã thống kê được hơn 200 tên gọi thương trường khác nhau.

2.1.7

Đá quý xử lý (Treated gemstone)

Là đá quý tự nhiên được con người xử lý bằng các phương pháp khác nhau nhằm mục đích nâng cấp chất lượng của chúng. Những phương pháp xử lý thường gặp nhất là xử lý nhiệt, chiếu xạ, tẩy và nhuộm mầu.

2.1.7.1

Xử lý bằng áp suất cao và nhiệt độ cao (High Pressure High Temperature), HPHT

Xử lý viên đá bằng qui trình áp suất cao và nhiệt độ cao nhằm thay đổi màu sắc đá quý.

2.1.7.2

Xử lý chiếu xạ (Irradiation)

...

...

...

CHÚ THÍCH: Đá qua xử lý chiếu xạ không được gây ảnh hưởng đến sức khỏe của con người khi sử dụng.

2.1.7.3

Xử lý đánh bóng sáp (Waxing)

Dùng sáp không màu hoặc sản phẩm tương tự (dầu, chất lỏng hữu cơ hoặc polymer) để đánh bóng bề mặt đá quý.

2.1.7.4

Xử lý khuyếch tán (Diffusion)

Khuyếch tán các nguyên tố hóa học để tạo nên màu sắc hoặc hiện tượng quang học trong viên đá.

2.1.7.5

Xử lý khuyếch tán bề mặt (Surface diffusion)

...

...

...

2.1.7.6

Xử lý lấp đầy vết nứt (Fracture filling)

Vết nứt được lấp một phần hoặc hoàn toàn bởi vật chất như thủy tinh, nhựa, dầu, ...với mục đích làm mờ vết nứt.

2.1.7.7

Xử lý nhiệt (Heating)

Xử lý viên đá bởi chu trình nhiệt, ví dụ như là lò nung hoặc máy gia nhiệt, để cải thiện màu sắc và/ hoặc độ trong của đá quý.

2.1.7.8

Xử lý nhuộm (Dyeing)

Làm thay đổi màu của vật liệu tự nhiên hoặc sản phẩm nhân tạo bằng chất nhuộm màu hoặc các chất tạo màu khác.

...

...

...

Xử lý phủ (Coating)

Phủ một lớp vật chất lên một phần hoặc toàn bộ bề mặt viên đá với mục đích thay đổi màu, trang trí, bảo vệ hoặc tạo sự nhầm lẫn về chất lượng của đá.

2.1.7.10

Xử lý tẩm dầu (Oiling)

Chu trình đưa dầu vào trong vết rạn, vết nứt của đá quý để cải thiện diện mạo (độ trong) của đá quý.

2.1.7.11

Xử lý tẩm keo (Impregnation)

Đá quý và vật chất hữu cơ được xử lý bằng cách tẩm chất keo (polymer) hoặc các chất tương tự.

2.1.7.12

...

...

...

Loại bỏ hoặc cải biến màu bằng các tác nhân hóa chất, tác nhân vật lý hoặc ánh sáng.

2.1.7.13

Xử lý tráng kim loại (Foiling)

Lớp kim loại rất mỏng có độ phản chiếu cao được tráng vào phần dưới của viên đá với mục đích tạo ra các hiệu ứng quang học khác nhau (ánh sao, màu,...) khi quan sát viên đá từ phía trên.

2.1.8

Đá tái chế (Reconstructed stone)

Sản phẩm nhân tạo được sản xuất bằng phương pháp nấu chảy các mẫu đá tự nhiên để chúng kết dính lại với nhau.

2.1.9

Đá thay thế (Imitation, Substitute, Simulant)

...

...

...

2.1.10

Đá tổng hợp (Synthetic stone)

Đá tổng hợp là các sản phẩm kết tinh hoặc tái kết tinh, được con người chế tạo mới hoàn toàn hoặc một phần. Các tính chất vật lý, hóa học và cấu trúc tinh thể của chúng về cơ bản tương tự các sản phẩm gặp trong tự nhiên. Cho đến nay, bằng các phương pháp khác nhau, con người đã tổng hợp được một số loại đá là kim cương, corindon (ruby, saphir), spinel, emerald, alexandrit, thạch anh, opal, rutil, lapis lazuli, moisanit, ngọc trai,...

2.1.11

Đá trang trí (Ornamental stone)

Các loại đá quý được sử dụng làm vật thể nghệ thuật.

2.1.12

Khoáng vật (Mineral)

Chất rắn, thành phần vô cơ, có cấu trúc tinh thể và thành phần hóa học xác định, được hình thành trong tự nhiên trải qua quá trình địa chất.

...

...

...

Khối lượng đá quý (Mass)

Khối lượng của đá được biểu diễn bằng đơn vị cara đo lường (metric carat), ký hiệu ct, 1 ct = 200 mg (0,2g). Khối lượng đá được lấy tới hai hoặc ba số sau dấu phẩy.

2.1.13.1

Làm tròn số (Rounding)

Trong trường hợp giá trị khối lượng được lấy tới hai số thập phân, khối lượng sẽ được làm tròn hàng đơn vị về phía lớn hơn khi ba chữ số thập phân đều có trị số là 9.

0,996 = 0,99 ct

0,998 = 0,99 ct

0,999 = 1,00 ct

CHÚ THÍCH: Một phần trăm của một cara có thể được mô tả là “một điểm” (point).

...

...

...

Kích thước đá quý (Measurements)

Kích thước của viên đá được tính bằng đơn vị milimet và được tính tới hai số sau dấu phẩy. Kích thước đá được ghi nhận như sau:

Dạng tròn: đường kính nhỏ nhất, đường kính lớn nhất và chiều cao.

Các dạng cắt mài khác: chiều dài, chiều rộng và chiều cao.

2.1.15

Lỗ hổng (Cavity)

Một hốc rỗng nằm bên trong đá quý mà chúng lộ ra trên bề mặt của đá quý.

2.1.16

Ngọc quý (Gem)

...

...

...

2.1.17

Nuôi cấy (Cultured)

Từ “nuôi cấy” chỉ được sử dụng cho “ngọc trai nuôi cấy” và không được sử dụng cho bất kỳ vật liệu nào khác. Sự tiết lớp là do tác dụng biến thể của động vật thân mềm. Ngọc trai nuôi cấy được hình thành do sự tiết lớp ngọc bên trong của động vật thân mềm.

2.1.18

Vật chất hữu cơ (Organic substances)

Sản phẩm tự nhiên sử dụng trong trang sức hoặc vật thể nghệ thuật có nguồn gốc từ động vật hoặc thực vật.

2.1.19

Vật liệu tự nhiên (Natural materials)

Vật liệu được hình thành hoàn toàn trong tự nhiên mà không chịu bất kỳ tác động nào của con người ngoại trừ việc gia công chế tác hoặc xử lý.

...

...

...

Vết nứt (Fracture)

Khoảng mở tương đương với khe nứt.

2.1.21

Vết rạn (Fissure)

Khoảng mở rất hẹp, tương đương với vết nứt rất hẹp và mảnh.

2.2  Tên gọi

Tên gọi thông dụng của đá quý và các vật liệu liên quan quy định trong Bảng A.1.

Thứ tự các tên gọi trong Bảng A.1 được trình bày theo vần chữ cái (alphabet).

Các tên gọi ở cột 3 được sử dụng không chính thức tùy theo các trường hợp và địa dư khác nhau.

...

...

...

Đá quý và các vật liệu liên quan dùng trong lĩnh vực trang sức được phân chia làm 2 loại: vật liệu tự nhiên (natural materials) và sản phẩm nhân tạo (artificial products).

Vật liệu tự nhiên bao gồm đá quý tự nhiên và đá quý xử lý.

Sản phẩm nhân tạo bao gồm đá tổng hợp, đá nhân tạo, đá thay thế, đá ghép và đá tái chế.

Hầu hết đá quý trong tự nhiên là các khoáng vật. Tùy theo thành phần hóa học đá quý và các vật liệu liên quan được phân loại theo Bảng 1.

Bảng 1 - Phân loại đá quý và các vật liệu liên quan

Nguồn
gốc

Lớp khoáng vật

Nhóm khoáng vật

Khoáng vật

...

...

...

Biến loại khoáng vật

Vô cơ

Lớp nguyên tố tự nhiên

Kim cương

C

Lưu huỳnh

S

...

...

...

Lớp carbur

Moisanit

SiC

Lớp sulfur

Sphalerit

ZnS

...

...

...

Pyrit

FeS₂

Lớp fluorur

Fluorit

CaF₂

...

...

...

Corindon

Al₂O₃

Ruby

Ruby sao

Saphir

Lớp oxit và hydroxit

Saphir sao

...

...

...

Fe₂O₃

Spinel

MgAl₂O₄

Gahnit

ZnAl₂O₄

Chrysoberyl

...

...

...

Alexandrit

Cymophan (Mắt mèo)

Taafeit

BeMgAl₄O₈

...

...

...

Casiterit

SnO₂

CZ

ZrO₂

Oxit zirconi lập phương

Fabulil

...

...

...

Tilanat stronti

Nhóm thạch
anh

Thạch anh tinh thể

SiO₂

Amethyst

Aventurin

Citrin

Ametrin

Morion

...

...

...

Thạch anh khói

Thạch anh hồng

Thạch anh mắt hổ

Thạch anh mắt mèo

Thạch anh pha lê

Thạch anh ẩn tính (Chalcedony)

SiO₂

Agat

Camelian

...

...

...

Heliotrop (Đá máu, Huyết ngọc)

Onyx

Opal

SiO_2.nH₂O

Opal quý

Opal đen

Opal lửa

Opal trắng

Opal thường

...

...

...

Phenakit (Phenacit)

Be₂[SiO₄]

Olivin

(Mg,Fe)₂[SiO₄]

Peridot

Zircon

Zr[SiO₄]

...

...

...

Nhóm granat

Pyrop

(Mg,Fe)₃AI₂[SiO4]₃

Rhodolit

Almandin

Fe₃Al₂[SiO₄]₃

Spesartin

Mn₃AI₂[SiO4]₃

...

...

...

Uvarovit

Ca₃Cr₂(SiO₄]₃

Grosular, Grosularit

Ca₃Al₂[SiO4]₃

Hesonit

Tsavolit

Andradit

Ca₃Fe₂[SiO4]₃

...

...

...

Topazolit

Melanit

Vô cơ

Silicat và alumosilicat

...

...

...

Ca₃Al₂[SiO₄]₂(OH)₄

Granat Gadolini Gali

Gd₃Ga₅O₁₂

GGG

Granat Ytri Alumini

Y₃Al₅O₁₂

YAG

...

...

...

CaTiSiO₅

Topaz

AI₂[SiO₄](F,OH)₂

Andalusit

AI₂O[SiO₄]

Kyanit (Disthen)

...

...

...

Silimanit

AI₂O[SiO₄]

Staurolit

Fe₂Al₉[Si₄O₂₂](OH)₂

Nhóm humit

Clinohumit

...

...

...

Humit

(Mg,Fe)₇[SiO4]₃(F,OH)₂

Euclas

AIBe[SiO₄](OH)

...

...

...

CaB₂[SiO₄]₂

Datolit

CaB[SiO₄](OH)

Dumortierit

AI₇O₃(BO₃) [SiO₄]

Hemimorphit

...

...

...

Vesuvian

Ca₁₀(Mg,Fe)₂Al₄[SiO₄]₅[Si₂O₇]₂(OH,F)₄

Epidot

Ca₂Al₂(Fe^3+,Al)[SiO₄][Si₂O₇]O(OH)

Zoisit

Ca₂Al₃[SiO₄)[Si₂O₇]O(OH)

...

...

...

Thulit

Anyolit

Nhóm beryl

Beryl

Be₃AI₂[Si₆O₁₈]

Emerald

Aquamarin

Heliodor

Morganit

...

...

...

Bixbit

Cordierit

(Mg,Fe)₂Al₃[AISi₅O₁₆]

Dichroit

Iolit

...

...

...

Benitoit

BaTi[Si₃O₉]

Nhóm
tourmalin

Schorl

(Na,Li,Ca)(Fe^2+,Mg,Mn,AI)₃
Al₆[Si₆O₁₈](OH,F)₄(BO₃)₃

Dravit

...

...

...

Lidiocoatit

Rubelit

Indigolit

Achroit

...

...

...

Vô cơ

Silicat và
alumosilicat

Nhóm dioptas

Dioptas

Cu₆[Si₆O₁₈].6H₂O

Enstatite

...

...

...

Nhóm pyroxen

Diopsid

CaMg[Si₂O₆]

Jadeit
(Jade)

NaAI[Si₂O₆]

Spodumen

...

...

...

Kunzit

Hidenit

Saphirin

(Mg,Al)₈[AI,Si]₆O₂₀

Hypersthen

(Mg,Fe)SiO₃

Nhóm rhodonit

...

...

...

(Mn,Ca)₅[Si₅O₁₅]

Nhóm
amphibol

Tremolit

Ca₂Mg₅[Si₄O₁₁]₂(OH)₂

Actinotit

Ca₂(Fe^2+)₅[Si₄O₁₁]₂(OH)₂

...

...

...

Ca₂(Mg,Fe)₅[Si₄O₁₁]₂(OH)₂

Pargasit

NaCa₂(Mg₄AI)(Si₆AI₂)O₂₂(OH)₂

Serpentin

Mg₆[Si₄O₁₀](OH)₈

Bowenit

...

...

...

LiAI[Si₄O₁₀]

Pyrophilit

AI₂[Si₄O₁₀](OH)₂

Agalmatolit

AI₂[Si₄O₁₀](OH)₂

Chrysocola

...

...

...

Charoit

K₂NaCa₅[Si₄O₁₀]F.3H₂O

Sodalit

Na₈(Al₆Si₆O₂₄)Cl₂

Hackmanit

Lazurit (Lapis lazuli)

Na₃Ca[AISiO₄]₃CI

...

...

...

Nhóm feldspar

Microclin

K[AISi₃O₈]

Amazonit

Đá Mặt Trời

Orthoclas

K[AISi₃O₈]

...

...

...

Oligodas

(Na,Ca)AI_1-2Si_3-2O₈

Đá Mặt Trời

Vô cơ

Đá Mặt Trăng

Labrador
(Labradorit)

(Ca,Na)(AI,Si)₄O₈

Spectrolit

...

...

...

(Ca,Na)[(AI,Si)₂Si₂O₈]

Thomsonit

NaCa₂Al₅Si₅O₂₀.6H₂O

Danburit

Ca[B₂Si₂O₈]

...

...

...

Ca₂[B₂Si₂O₈(OH)₂]

Axinit

(Ca,Fe,Mn,Mg)₂Al₂BSi₄O₁₅(OH)

Scapolit

(Na,Ca)₄(Al,Si)₃Si₆O₂₄)(Cl,CO₃,SO₄)

Kornerupin

...

...

...

Vesuvian (Idocras)

Ca₁₉FeAl₁₂Si₁₈O₇₀(OH)₈

Calitornit

Prehnit

Ca₂Al(AlSi₃O₁₀)(OH)₂

Howlit

Ca₂B₅SiO₉(OH)₅

...

...

...

Rhodochrosit

Mn[CO₃]

Malachit

Cu₂[CO₃)(OH)₂

...

...

...

Lớp carbonat

Azurit

Cu₃[CO₃]₂(OH)₂

Smithsonit

Zn[CO₃]

Cerusit

...

...

...

Calcit

Ca[CO₃]

Lớp phosphat

Apatit

Ca₅[PO₄]₃F

...

...

...

NaBe[PO₄]

Variscit

AI[PO₄].2H₂O

Brazilianit

Na₃AI₃[PO₄]₂(OH)₄

Amblygonit

...

...

...

Biruza

Cu₃Al₆[PO₃](OH)₈.5H₂O

Ngọc lam. Đá Thổ

Vivianit

Fe^2+Fe^2+₂[PO₄]₂.8H₂O

Lazulit

((Mg,Fe₂₊)Al₂[PO₄]₂(OH)₂

...

...

...

Lớp borat

Ulexit

(NaCaB₅O₆(OH)₆.5H₂O

Hambergit

(Be₂BO₃OH)

...

...

...

MgAl(BO₄)

Lớp wolframat

Scheelit

Ca[WO₄]

Đá và các tập hợp khoáng tự nhiên

...

...

...

Đá núi lửa giầu SiO₂ và thủy tinh tự nhiên

Jasper

SiO₂ + oxit Fe và hợp chất hữu cơ

Gỗ hóa thạch

Chủ yếu SiO₂

Moldavit

...

...

...

Tektit

SiO₂ + (AI₂O₃)

Đá hoa dạng onyx

Ca[CO₃]

Hữu cơ

...

...

...

Hổ phách (Sucinit)

C₁₀H₁₆O

Ngọc trai

48-92% CaCO₃ (Aragonit) 4-13% vật chất hữu cơ 3-4% nước

San hô

Ca[CO₃) (Calcit)+1% vật chất hữu cơ

...

...

...

60-90%C + H₂)

Amolit

Ca[CO₃] (Aragonit)

Xương động vật

Ca₁₀[PO₄]₆(OH)₂

Ngà voi

...

...

...

Phụ lục A

(Quy định)

Tên gọi đá quý và các vật liệu liên quan

Bảng A.1 - Tên gọi đá quý và các vật liệu liên quan

Tên đá quý và vật liệu

Tên tiếng Anh

Tên gọi khác

...

...

...

Achroite

Tourmalin không màu

Actinolit

Actinolite

Agalmatolit

Agalmatolite

Agat

...

...

...

Mã não

Agat dạng rêu

Moss agate

Agat lửa

Fire agate

Alabaster

Alabaster

...

...

...

Alexandrit

Alexandrite

Chrysoberyl đổi màu

Albit

Albite

Almandin

Almandine

Almandit, Granat

...

...

...

Almandite

Almandin, Granat

Amazonit

Amazonite

Microclin màu lục

Amblygonit

Amblygonite

Amethyst

...

...

...

Thạch anh tím

Ametrin

Ametrine

Thạch anh vàng tím

Amolit

Ammolite

Vỏ ốc hóa thạch

Amphibol

Amphibol

...

...

...

Andalusit

Andalusite

Andradit

Andradite

Granat

Anyolit

Anyolit

Zoisit chứa ruby

...

...

...

Apatite

Aquamarin

Aquamarine

Beryl xanh nước biển

Aventurin

Aventurine

Thạch anh aventurin

Axinit

...

...

...

Azurit

Azurite

Benitoit

Benitoite

Berylonit

Beryllonite

...

...

...

Beryl

Beryl

Bixbit

Bixbite

Beryl đỏ

Biruza

Turquoise

Ngọc lam, Đá Thổ

...

...

...

Bowenite

Serpentin màu lục

Brazilianit

Brazilianite

Calamin

Calamine

Hemimorphit

Calcit

...

...

...

Canxit

Californit

Californite

Vesuvian giống jade

Carnelian, Cornelian

Carnelian, Cornelian

Chalcedony đỏ nâu

Casiterit

Cassiterite

...

...

...

Cẩm thạch

Jade

Ngọc jade, Jadeit, Nephrit

Cerusit

Cerussite

Ceylonit

Ceylonite

Spinel đen

...

...

...

Chalcedony

Thạch anh ẩn tinh, Canxedon

Charoit

Charoite

Chrysoberyl

Chrysoberyl

Chrysoberyl mắt mèo

...

...

...

Cymophan

Chrysocola

Chrysocolla

Chrysolit

Chryolite (Olivine)

Olivin

Chrysopras

Chysoprase

...

...

...

Citrin

Citrine

Thạch anh vàng

Clinohumit

Clinohumite

Copal

Copal

Nhựa thông bán hóa thạch

...

...

...

Cordierite

Corindon

Corundum

Cymophan

Cymophane

Chrysoberyl mắt mèo

CZ

...

...

...

Cubic Zirconia, Djevalit, Phianit

Danburit

Danburite

Datolit

Datolite

Đá hoa dạng onyx

Onyx marble

...

...

...

Đá huyền

Gagate

Than nâu hóa thạch, Gagat

Đá máu

Bloood stone

Huyết ngọc, Heliotrop

Đá Mặt Trăng

Moonstone

Belomorit

...

...

...

Sunstone (Oligoclase)

Oligoclas

Đá Thổ Nhĩ Kỳ

Turquoise

Biruza

Demantoit

Demantoid

Andradit màu lục

Dichroit

...

...

...

Cordierit, lolit

Diopsid

Diopside

Dioptas

Dioptase

Disthen

Disthene

...

...

...

Djevalit

Djevalite

CZ, Phianit, Oxit Zirconi lập phương

Dravit

Dravite

Tourmalin màu nâu

Dumortierit

Dumortierite

...

...

...

Elbaite

Tourmalin

Emerald

Emerald

Lục bảo ngọc, Emơrôt, Beryl màu lục

Enstatit

Enstatite

Epidot

...

...

...

Euclas

Euclase

Fabufit

Fabulite (Strontium Titanate)

Titanat Stronti

Feldspar

Feldspar

...

...

...

Feldspar dạng aventurin

Aventurine feldspar

Fluorit

Fluorite

Gagat

Gagate

Đá huyền, Than nâu hóa thạch

...

...

...

Gahnite

GGG

GGG (Gadolinium Gallium Garnet)

Granat Gadolini Gali

Goshenit

Goshenite (Rosterite)

Rosterlt, Beryl không màu

Gỗ hóa đá

...

...

...

Gỗ hóa thạch

Gỗ hóa thạch

Petrified wood

Gỗ hóa đá

Granat

Garnet

Thạch lựu

Grosular

Grossular

...

...

...

Grosularit

Grossularite

Grosular, Granat

Hackmanit

Hackmanite

Sodalit màu hồng hoặc tím

Hambergit

Hambergite

...

...

...

Heliodor

Beryl vàng

Heliotrop

Heliotrope, Blood stone

Đá máu, Huyết ngọc

Hematit

Hematite

Hemimorphit

...

...

...

Calamin

Hesonit

Hessonite

Grosular đỏ nâu

Hidenit

Hiddenite

Spodumen màu lục

Hổ phách

Amber

...

...

...

Howlit

Howlite

Humit

Humite

Huyết ngọc

Bloodstone

Đá máu, Heliotrop

...

...

...

Hydrogrossular

Hypersthen

Hypersthene

Idocras

Idocrase

Vezuvian, Vezuvianit

Indigolit

...

...

...

Tourmalin

lolit

lolite

Cordierit, Dichroit

Jade

Jade

Ngọc jade, Ngọc cẩm thạch

Jade Hoàng gia

Imperial Jade

...

...

...

Jade albit

Jade albite

Jadeit

Jadeite

Cẩm thạch jadeit

Jasper

Jasper

Jatpe

...

...

...

Kyanite

Disthen

Kim cương

Diamond

Hạt xoàn, Hột xoàn

Kornerupin

Kornerupine

Kunzit

...

...

...

Spodumen màu hồng

Labrador

Labrador

Labradorit

Labradorite

Labradorite

Labrador

Lapis Lazuli

Lapis Lazuli

...

...

...

Lazulit

Lazulite

Lazurit

Lazurite (Lapis Lazuli)

Lapis Lazuli

Leucosaphir

Leucosapphire

Saphir không màu, Saphir trắng

...

...

...

Liddiocoatite

Tourmalin

Lưu huỳnh

Sulphur

Malachit

Malachite

Maw-sit-sit

...

...

...

Jade albit

Mã não

Agate

Chalcedony sọc dải

Melanit

Melanite

Andradit màu đen

Microclin

Microcline

...

...

...

Moisanit

Moissanite

Moldavit

Moldavite

Tektit màu lục

Morganit

Morganite

Beryl hồng

...

...

...

Morion

Thạch anh đen

Nephrit

Nephrite

Jade, Cẩm thạch nephrit

Ngọc jade

Jade

Ngọc cẩm thạch

Ngọc trai

...

...

...

Trân châu

Obsidian

Obsidian

Odontolit

Odontolite

Răng (xương) động vật hóa thạch

Olivin

Olivine

...

...

...

Onyx

Onyx

Chalcedony màu đen

Opal

Opal

Opal đen

Black opal

...

...

...

Fire opal

Opal quý

Precious opal

Opal thường

Common opal

Opal trắng

...

...

...

Orthoclas

Orthoclase

Oxit Zirconi lập phương

Cubic Zirconia

CZ, Djevalit, Phianit

Pagodit

Pagodite

...

...

...

Pargasit

Pargasite

Peridot

Peridot (Chrysolite)

Chrysolit, Olivin màu lục

Petalit

Petalite

...

...

...

Rock Crystal

Thạch anh trong suốt không màu

Phenacit

Phenacite

Phenakit

Phenakit

Phenakite

Phenacit

Phianit

...

...

...

CZ, Djevalit, Oxit zirconi lập phương

Prasiolit

Prasiolite

Thạch anh màu lục

Prehnit

Prehnite

Pyrit

Pyrite

...

...

...

Pyrop

Pyrope

Granat

Pyrophylit

Pyrophyllite

Pyroxen

Pyroxene

...

...

...

Rhodochrosite

Rhodolit

Rhodolite

Rhodonit

Rhodonite

Rosterit

...

...

...

Vorobyevit, Beryl không màu

Rubelit

Rubellite

Tourmalin màu hồng đến đỏ

Ruby

Ruby

Hồng ngọc, Corindon màu đỏ

Ruby sao

Star ruby

...

...

...

Rutil

Rutile

San hô

Coral

Saphir

Sapphire

Lam ngọc, Corindon màu lam

...

...

...

Star sapphire

Saphirin

Sapphirine

Sard Onyx

Sard Onyx

Sardonyx, Agat sọc đỏ mâu xen sọc trắng

Sardonyx

...

...

...

Sard Onyx, Agat sọc đỏ mâu xen sọc trắng

Scapolit

Scapolite

Serpentin

Serpentine

Scheelit

Scheelite

...

...

...

Schorl

Schorl

Tourmalin đen

Silimanit

Sillimanite

Sinhalit

Sinhalite

...

...

...

Smithsonite

Sodalit

Sodalite

Hackmanit

Spectrolit

Spectrolite

Labrador

Spesartin

...

...

...

Granat

Sphalerit

Sphalerite

Sphen

Sphene

Titanit

Spinel

Spinel

...

...

...

Spinel quý

Precious spinel

Spinel đen

Black spinel

Ceylonit

Spodumen

Spodumene

...

...

...

Staurolite

Sucinit

Succinite

Hổ phách

Taafeit

Taaffeite

Tanzanit

...

...

...

Zoisit màu lam

Tektit

Tektite

Thạch anh

Quartz

Thạch anh ẩn tinh

Cryptocrystalline quartz

...

...

...

Thạch anh đen

Morion

Thạch anh hồng

Rose quartz

Thạch anh khói

Smoky quartz

...

...

...

Tiger’s eye quartz

Thạch anh mắt mèo

Cat’s eye quartz

Thạch anh pha lê

Rock crystal

Thạch anh tím

...

...

...

Thạch anh vàng

Citrine

Thạch anh tóc

Rutilated quartz

Thomsonit

Thomsonite

...

...

...

Thulit

Thulite

Zoisit màu hồng

Thủy tinh

Glass

Titanit

Titanite

Sphen

...

...

...

Topaz

Hoàng ngọc

Topazolit

Topazolite

Andradit màu vàng, vàng chanh

Tourmalin

Tourmaline

Tourmalin Paraiba

...

...

...

Tremolit

Tremolite

Tsavorit

Tsavorite

Grosular màu lục

Ulexit

Ulexite

...

...

...

Uvarovit

Uvarovite

Granat

Uvit

Uvite

Tourmalin

Variscit

Variscite

...

...

...

Vezuvian

Vezuvianit

Vezuvianit

Vezuvianite

Vezuvian

Vivianit

Vivianite

Xương động vật

...

...

...

YAG

YAG (Ytrium Aluminium Garnet)

(Granat Ytri Alumini)

Zircon

Zircon

Zirconia lập phương

Cubic zirconia (CZ)

...

...

...

Zoisit

Zoisite