TIÊU CHUẨN VIỆT NAM
TCVN 11 - 78
HỆ THỐNG TÀI LIỆU
THIẾT KẾ
HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO
Tiêu chuẩn này ban hành để thay thế cho TCVN
11 - 74
Tiêu chuẩn này quy định vị trí của các trục đo
và những tỷ số cơ bản để vẽ hình chiếu trục đo trên các bản vẽ và các tài liệu
kỹ thuật khác của tất cả các ngành công nghiệp và xây dựng.
1. HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO VUÔNG GÓC
1.1. Hình chiếu trục đo vuông góc đều
Vị trí các trục như hình 1
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Hình 1
Hình 2
1 - elip (trục lớn
vuông góc với trục z);
2 - elip (trục lớn
vuông góc với trục y);
3 - elip (trục lớn
vuông góc với trục x).
Hệ số biến dạng theo các trục x, y, z bằng
0,82. Trục lớn của các elíp bằng đường kính của đường tròn, và trục nhỏ bằng
0,58 đường kính đó.
Để cho tiện vẽ, có thể vẽ hình chiếu trục đo đều
gần đúng bằng cách lấy hệ số biến dạng trên các trục x, y, z bằng 1, nghĩa là đã
phóng to hình chiếu trục đo lên 
= 1,22 lần so với
thực tế, do đó trục lớn của các elíp bằng 1,22 đường kính đường tròn và trục
nhỏ bằng 0,71 đường kính đó (hình 2).
Các ví dụ hình chiếu trục đo vuông góc đều
như hình 3 và hình 4
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Vị trí các trục như hình 5
Hình 5
Hình 6
1 - elip (trục lớn
vuông góc với trục z);
2 - elíp (trục lớn
vuông góc với trục y);
3 - elíp (trục lớn
vuông góc với trục x).
Dựng hình chiếu trục đo vuông góc cân gần
đúng bằng cách lấy hệ số biến dạng theo các trục x và z bằng 1 và theo trục y
bằng 0,5. Trục lớn của các elíp 1, 2 và 3 bằng 1,06 đường kính đường tròn. Trục
nhỏ của các elíp 1 và 3 bằng 1:3 trục lớn, và trục nhỏ của elíp 2 thì bằng 9:10
trục lớn (hình 6).
Các ví dụ hình chiếu trục đo vuông góc cân
như hình 7 và hình 8.
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Hình 7
Hình 8
2. HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO XIÊN
2.1. Hình chiếu trục đo đứng đều.
Vị trí các trục như hình 9, trục y làm với
đường bằng một góc bằng 45o.
Hình 9
Hình 10
Cho phép dùng loại hình chiếu trục đo đứng
đều có góc giữa trục y và đường bằng là 30o hay 60o. Hình
chiếu trục đo đứng đều có các hệ số biến dạng theo các trục x, y, z quy ước lấy
bằng 1.
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
1 - đường tròn;
2 - elíp (trục lớn làm với trục x một góc
22°30’);
3 - elíp (trục lớn làm với trục z một góc 22o30’).
Ví dụ hình chiếu trục đo đứng đều như hình
11.
Hình 11
2.2. Hình chiếu trục đo bằng đều
Vị trí các trục như hình 12, trục y làm với đường
bằng một góc bằng 30o.
Cho phép dùng loại hình chiếu trục đo bằng đều
có góc giữa trục y và đường bằng là 45° hay 60o, song góc xoy và góc
giữa trục z với đuờng bằng vẫn là 90o.
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Hình 12
Hình 13
Các đường tròn nằm trên các mặt phẳng song
song với mặt phẳng hình chiếu bằng có hình chiếu trục đo là các đường tròn. Các
đường tròn nằm trên các mặt phẳng song song với mặt phẳng hình chiếu đứng và
mặt phẳng hình chiếu cạnh có hình chiếu trục đo là các đường elíp (hình 13).
Trục lớn của elíp 1 của mặt xoz bằng 1,37
đường kính của đường tròn và trục nhỏ bằng 0,37 đường kính đó. Trục lớn của
elip 3 của mặt yoz bằng 1,22 đường kính của đường tròn và trục nhỏ bằng 0,71
đường kính.
1 - elíp của xoz (trục lớn làm với trục Z một
góc 15°);
2 - đường tròn;
3 - elip mặt yoz (trục lớn làm với trục Z một
góc 30°).
Ví dụ hình chiếu trục đo bằng đều như hình
14.
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Vị trí các trục như hình 15, trục y làm với đường
bằng một góc 45o.
Hình 14
Hình 15
Hình 16
Hình 17
3. CÁC QUY ƯỚC
3.1. Trong hình chiếu trục đo, các thành mỏng,
các nan hoa v.v... vẫn vẽ ký hiệu vật liệu trên mặt cắt khi cắt qua chúng (hình
3,7, 17).
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Hình 18
3.3. Trong hình chiếu trục đo, cho phép vẽ
ren và răng của bánh răng theo quy ước (hình 19); khi cần có thể vẽ hình chiếu
trục đo của vài ba bước ren hoặc vài ba răng.
3.4. Đường gạch gạch của mặt cắt trong hình
chiếu trục đo được kẻ song song với hình chiếu trục đo của đường chéo hình
vuông nằm trên các mặt phẳng tọa độ tương ứng và có các cạnh song song với các
trục x, y, z (hình 20).
Hình 19
Hình 20
3.5. Khi ghi kích thước trên hình chiếu trục
đo các đường gióng được kẻ song song với trục x,y,z và các đường kích thước
được kẻ song song với đoạn được ghi kích thước (hình 21).
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Hình 21
3.6. Khi cần thiết cho phép dùng các hệ trục
đo trái như hình 22. Ngoài ra còn cho phép dùng loại hình chiếu trục đo khác
dựng trên cơ sở lý thuyết về hình chiếu trục đo.
Hình 22
a) Hình chiếu trục
đo vuông cân
b) Hình chiếu trục
đo đứng xiên