Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6834-4:2001 Đặc tính kỹ thuật quy trình hàn vật liệu kim loại - Phần 4

• Số hiệu: TCVN6834-4:2001
• Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
• Nơi ban hành: Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường
• Người ký: ***
• Ngày ban hành: Năm 2001

TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 6834 - 4 : 2001

ISO 9956 - 4 : 1995

ĐẶC TÍNH KỸ THUẬT VÀ SỰ CHẤP NHẬN CÁC QUY TRÌNH HÀN VẬT LIỆU KIM LOẠI - PHẦN 4: THỬ QUY TRÌNH HÀN CHO HÀN HỒ QUANG ĐỐI VỚI NHÔM VÀ HỢP KIM NHÔM

Specification and approval of welding procedures for metallic materials Part 4: Welding procedure tests for are welding of aluminium and its alloys

Lời nói đầu

TCVN 6834 - 4 : 2001 hoàn toàn tương đương với ISO 9956 - 4 : 1995. TCVN 6834 - 4 : 2001 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn TCVN/TC 44/SC 11

Chấp nhận nhân viên hàn biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (nay là Bộ khoa học và Công nghệ) ban hành.

Tiêu chuẩn này được chuyển đổi năm 2008 từ Tiêu chuẩn Việt Nam cùng số hiệu thành Tiêu chuẩn Quốc gia theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm a khoản 1 Điều 6 Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 1/8/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.

...

...

...

ĐẶC TÍNH KỸ THUẬT VÀ SỰ CHẤP NHẬN CÁC QUY TRÌNH HÀN VẬT LIỆU KIM LOẠI - PHẦN 4: THỬ QUY TRÌNH HÀN CHO HÀN HỒ QUANG ĐỐI VỚI NHÔM VÀ HỢP KIM NHÔM

Specification and approval of Welding procedures for metallic materials Part 4: Welding procedure tests for are welding of aluminium and its alloys

1. Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu cho việc chấp nhận đặc tính kỹ thuật của một quy trình hàn bằng các phép thử quy trình hàn.

Tiêu chuẩn này xác định các điều kiện để thực hiện các phép thử chấp nhận quy trình hàn và phạm vi hiệu lực của một quy trình hàn được chấp nhận đối với tất cả các hoạt động về hàn trong thực tế trong phạm vi các thông số công nghệ về hàn được liệt kê trong điều 8.

Các phép thử được thực hiện phù hợp với tiêu chuẩn này, trừ khi có các phép thử nghiêm khắc hơn, phải được quy định trong các tiêu chuẩn thích hợp hoặc các hợp đồng.

Tiêu chuẩn này áp dụng cho hàn hồ quang đối với nhôm gia công áp lực và hợp kim nhôm hàn được theo ISO 2092 và ISO 2107. Trong tiêu chuẩn này thuật ngữ nhôm thay thế cho nhôm và hợp kim nhôm.

Các nguyên tắc của tiêu chuẩn này cũng có thể áp dụng cho các quá trình hàn nóng chảy khác theo thoả thuận của các bên tham gia hợp đồng.

Chú thích 1 - Trong trường hợp đặc biệt, vật liệu hoặc các điều kiện về chế tạo có thể cần đến thử nghiệm toàn diện hơn so với phép thử được quy định trong tiêu chuẩn này để thu được nhiều thông tin hơn và tránh lặp lại phép thử quy trình hàn để thu thập được số liệu thử bổ sung.

...

...

...

- thử kéo dọc mới hàn ;

- thử uốn mối hàn hoặc thử uốn đặc biệt để đo độ giãn dài;

- thử độ dai va đập có khắc rãnh chữ V;

- ứng suất thử 0,2 %;

- độ giãn dài;

- phân tích thành phần hoá học.

Hàn hồ quang bao gồm các phương pháp hàn sau theo ISO 4063 :

131 - hàn hồ quang điện cực kim loại trong khí trơ (hàn MIG);

141 - hàn hồ quang điện cực Vonfram trong khí trơ (hàn TIG);

...

...

...

Các phương pháp hàn nóng chảy khác theo thoả thuận.

2 Tiêu chuẩn trích dẫn

ISO 2092 : 1981 Các kim loại nhẹ và hợp kim của chúng - Mã ký hiệu dựa trên các ký hiệu hoá học. (Light metals and their alloys- Code of designation based on chemical symbols).

ISO 2107 : 1983 Nhôm, magie và hợp kim của chúng - Ký hiệu theo độ cứng. (Aluminium, magnesium and their alloys- Temper designations).

ISO 2437 : 1972 Thực hành kiểm tra tia X của các mối hàn giáp mép nóng chảy đối với nhôm, hợp kim nhôm, magie và hợp kim magie có chiều dày 5 đến 50 mm. (Recommended practice for the X-ray inspection of fusion welded butt joints for aluminium and its alloys magnesium and its alloys 5 to 50 mm thick).

ISO 3452 : 1984 Thử không phá huỷ - Kiểm tra bằng chất thẩm thấu - Nguyên tắc chung. (Non - destructive testing - Penetrant inspection- General principles).

ISO 4063 : 1990 Hàn, hàn đồng, hàn đồng thau (hàn vảy cứng) và hàn thiếc (hàn vảy mềm) các kim loại - Thuật ngữ các quá trình hàn, số tham khảo cho trình bày ký hiệu trên bản vẽ. (Welding, brazing, soldering and braze welding of metals - Nomenclture of processes and reference numbers for symbolic representation on drawings).

ISO 4136 Hàn - Mối hàn giáp mép đối với vật liệu kim loại - Thử kéo ngang. (Welding - Welded butt joints in metallic materials - Transverse tensile tests).

ISO 5173 Hàn - Mối hàn giáp mép đối với vật liệu kim loại - Thử uốn. (Welding - welded butt joints in metallic materials- Bend tests).

...

...

...

ISO 6547 : 1990 Mối hàn - Các tư thế hàn - Định nghĩa các góc nghiêng và quay. (Welds – Working positions - Defi-nitions of angles of slope and rotation).

TCVN 6700-2 : 2000 (ISO 9606-2 : 1998) Kiểm tra chứng nhận thợ hàn - Hàn nóng chảy. Phần 2: Nhôm và hợp kim nhôm.

TCVN 6834-1 : 2001 (ISO 9956-1 : 1995) Đặc tính kỹ thuật và sự chấp nhận các quy trình hàn vật liệu kim loại. Phần 1: Quy tắc chung đối với hàn nóng chảy.

TCVN 6834-2 : 2001 (ISO 9956-2 : 1995) Đặc tính kỹ thuật và sự chấp nhận các quy trình hàn vật liệu kim loại. Phần 2: Đặc tính kỹ thuật của quy trình hàn hồ quang.

ISO 10042 : 1992 Các mối hàn hồ quang trong nhôm và hợp kim nhôm hàn được - Hướng dẫn về các mức chất lượng đối với các khuyết tật. (Arc-welded joints in aluminium and its welddble alloys - Guidance in quality levels for imperfection).

3 Định nghĩa

Tiêu chuẩn này sử dụng các định nghĩa được quy định trong TCVN 6834-1 : 2001 (ISO 9956-1).

4 Đặc tính kỹ thuật của quy trình hàn sơ bộ (pWPS)

Đặc tính kỹ thuật của quy trình hàn sơ bộ phải được chuẩn bị phù hợp với TCVN 6834-2 : 2001 (ISO 9956-2). Quy trình này phải quy định phạm vi của tất cả các thông số thích hợp.

...

...

...

Chế tạo và thử các chi tiết kiểm tra đại diện cho kiểu hàn được sử dụng trong sản xuất phải phù hợp với các điều 6 và 7.

Thợ hàn tiến hành thử quy trình hàn theo tiêu chuẩn này sẽ được chứng nhận đối với phạm vi chứng nhận thích hợp được qui định trong các tiêu chuẩn TCVN 6700-1 : 2000 (ISO 9606-1) hoặc TCVN 6700-2: 2000 (ISO 9606-2).

6. Chi tiết kiểm tra

6.1 Quy định chung

Liên kết hàn có sử dụng quy trình hàn dùng trong sản xuất phải được đại diện bằng cách chế tạo một hoặc các chi tiết kiểm tra quy định trong 6.2.

6.2 Hình dạng và kích thước của các chi tiết kiểm tra

Các chi tiết kiểm tra phải có đủ kích thước để bảo đảm sự phân bố nhiệt hợp lý.

Có thể chuẩn bị các chi tiết kiểm tra bổ sung hoặc các chi tiết kiểm tra dài hơn so với kích thước tối thiểu để chế tạo các mẫu thử bổ sung và / hoặc các mẫu thử lại (xem 7.5).

Nếu có yêu cầu của tiêu chuẩn, hướng gia công, ví dụ : ép đùn, cần được ghi dấu trên chi tiết kiểm tra.

...

...

...

Nếu không có quy định nào khác, hình dạng và kích thước nhỏ nhất của chi tiết kiểm tra phải như sau.

Chú thích 2 - Trong các hình từ 1 đến 4, t là chiều dày của chi tiết dày hơn.

6.2.1 Mối hàn giáp mép các tấm

Chi tiết kiểm tra phải phù hợp với hình 1. Chiều dài của chi tiết kiểm tra phải sao cho chế tạo được các mẫu kiểm tra thích hợp như đã cho trong bảng 1.

6.2.2 Mối hàn giáp mép ống

Chi tiết kiểm tra phải phù hợp với hình 2. Khi đường kính ống nhỏ, có thể dùng một số chi tiết kiểm tra.

Chú thích 3 - Từ "ống" được dùng với nghĩa "ống" hoặc "đoạn rỗng".

6.2.3 Mối nối hàn nhánh

Chi tiết kiểm tra phải phù hợp với hình 3. Góc a là góc nhỏ nhất được dùng trong sản xuất. Mối nối hàn nhành được coi là mối nối ngấu hoàn toàn (mối nối đặt lên, hoặc mối nối ăn sâu vào hoặc mối nối ăn sâu xuyên qua).

...

...

...

a = 3 t (min 150 mm)

b = 6 t (min 350 mm)

Hình 1 - Chi tiết kiểm tra cho mối hàn giáp mép các tấm

a = min 150 mm

D = đường kính ngoài

Hình 2 - Chi tiết kiểm tra cho mối hàn giáp mép ống

a = min 150 mm

...

...

...

t₁ = chiều dày thành ống chính

D₂ = đường kính ngoài của ống nhánh

t₂ = chiều dày thành ống nhánh

Hình 3 - Chi tiết kiểm tra cho mối hàn nhánh hoặc mối hàn góc trên ống

a = 3 t (min 150 mm)

b = 6 t (min 350 mm)

t₁ và t₂ = chiều dày của các tấm

Hình 4 - Chi tiết kiểm tra cho mối hàn góc các tấm

...

...

...

Chi tiết kiểm tra phải phù hợp với hình 3 hoặc hình 4. Đối với các mối hàn này, cũng có thể vát mép để đạt được độ ngấu yêu cầu.

6.3 Hàn các chi tiết kiểm tra

Việc chuẩn bị và hàn các chi tiết kiểm tra phải được thực hiện phù hợp với pWPS và trong các điều kiện chung của hàn sản xuất mà chi tiết kiểm tra là đại diện. Các tư thế hàn và các giới hạn của các góc nghiêng và quay của chi tiết kiểm tra phải phù hợp với ISO 6947.

Nếu các mối hàn đính cần được chảy ra trong mối hàn cuối cùng thì chúng phải có mặt trong chi tiết kiểm tra.

Hàn và thử các chi tiết kiểm tra phải có sự chứng kiến của người kiểm tra hoặc cơ quan kiểm tra.

7 Kiểm tra và thử

7.1 Phạm vi thử

Quá trình thử bao gồm thử không phá huỷ (NDE) và thử phá huỷ phù hợp với các yêu cầu của bảng 1.

Bảng 1 - Kiểm tra và thử các chi tiết kiểm tra

...

...

...

Loại kiểm tra

Phạm vi thử

Mối hàn giáp mép

(Xem hình 1 và 2)

Bằng mắt

Chụp bức xạ hoặc siêu âm

Kiểm tra bằng chất thấm nhuộm màu ^(1)

Thử kéo ngang

Thử uốn ngang ^(2)

...

...

...

Kiểm tra tế vi ^(3)

100 %

100 %

100 %

Hai mẫu

Hai mẫu ở chân và hai mẫu ở mặt mối hàn

Một mẫu

Một mẫu

Mối nối hàn nhánh ^(4)

...

...

...

Bằng mắt

Kiểm tra bằng chất thấm nhuộm màu ^(1)

Chụp bức xạ hoặc siêu âm ^(5)

Kiểm tra vĩ mô

Kiểm tra tế vi ^(3)

100 %

100 %

100 %

Hai mẫu

...

...

...

Mối hàn góc các tấm ^(4)

(Xem hình 4)

Mối hàn góc trên ống ^(4)

(Xem hình 3)

Bằng mắt

Kiểm tra bằng chất thấm nhuộm màu ^(1)

Kiểm tra vĩ mô

Kiểm tra tế vi ^(3)

100 %

...

...

...

Hai mẫu

Một mẫu

1) Phù hợp với ISO 3452.

2) Hai mẫu kiểm tra uốn ở chân và hai mẫu kiểm tra uốn ở mặt mối hàn có thể được thay bằng bốn mẫu kiểm tra uốn mặt bên mối hàn đối với t < 12 mm.

3) Chỉ đối với các nhóm vật liệu 22 và 23.

4) Khi pWPS hoặc WPS chưa được chấp nhận bởi các biện pháp khác, cần xem xét đến các phép thử bổ sung đối với cơ tính của mối nối.

5) Đối với các đường kính ngoài nhỏ hơn hoặc bằng 50 mm, không cần phải kiểm tra bức xạ hoặc kiểm tra siêu âm.

7.2 Vị trí và cắt các mẫu kiểm tra

Vị trí của các mẫu kiểm tra phải phù hợp với các hình vẽ 5, 6, 7 và 8.

...

...

...

7.3 Thử không phá huỷ

7.3.1 Phương pháp

Sau khi xử lý nhiệt sau hàn, hoá già tự nhiên hoặc nhân tạo và trước khi cắt mẫu kiểm tra, tất cả các chi tiết kiểm tra phải được kiểm tra bằng mắt và thử không phá huỷ theo 7.1.

Tuỳ theo kết cấu hình học của mối nối, vật liệu và các yêu cầu đối với công việc sản xuất, phải tiến hành thử không phá huỷ phù hợp với các tiêu chuẩn thích hợp (ví dụ ISO 2437).

Hình 5 - Vị trí của các mẫu kiểm tra đối với mối hàn giáp mép các tấm

Hình 6 - Vị trí của các mẫu kiểm tra đối với mối hàn giáp mép trên ống

...

...

...

Hình 8 - Vị trí của các mẫu kiểm tra đối với mối hàn góc các tấm

7.3.2 Các mức chấp nhận

Một quy trình hàn được chấp nhận nếu các khuyết tật trong chi tiết kiểm tra ở trong các giới hạn quy định của mức B trong ISO 10042 trừ các loại khuyết tật sau: kim loại mối hàn quá dư thừa, độ lồi của mặt mối hàn quá lớn, chiều cao hiệu dụng của mối hàn (throat thickness) quá lớn và hàn quá thấu (excessive penetration) đó là các khuyết tật thuộc mức C.

7.4 Thử phá huỷ

7.4.1 Thử kéo ngang

Các mẫu thử và quá trình thử cho thử kéo ngang đối với các mối hàn giáp mép phải phù hợp với ISO 4136.

Đối với ống có đường kính ngoài lớn hơn 50 mm phần kim loại tăng cường nhô ra trên mặt và chân mối hàn phải được loại bỏ để mẫu kiểm tra có chiều dày bằng chiều dày thành ống.

Đối với ống có đường kính ngoài nhỏ hơn hoặc bằng 50 mm và khi sử dụng toàn bộ tiết diện ống có đường kính nhỏ, phần kim loại tăng cường nhô ra ở mặt trong của ống có thể không cần phải loại bỏ.

...

...

...

Độ bền kéo [R_m (w)] của mẫu kiểm tra hàn phải đáp ứng yêu cầu sau :

R_m (w) = R_m (pm) x T

trong đó

R_m (pm) là độ bền kéo nhỏ nhất quy định của kim loại cơ bản;

T là hệ số có ích (hiệu) của mối nối.

7.4.2 Thử uốn

Các mẫu thử và quá trình thử uốn đối với các mối hàn giáp mép phải phù hợp với ISO 5173.

Trong quá trình thử, các mẫu kiểm tra không được xuất hiện bất kỳ vết nứt nào lớn hơn 3 mm theo mọi hướng. Các vết nứt xuất hiện tại các cạnh của mẫu kiểm tra trong quá trình thử được bỏ qua trong đánh giá.

Đối với các hợp kim có độ dẻo thấp (nhóm 22b và 23) có hai sự lựa chọn :

...

...

...

b) các mẫu kiểm tra không được ủ trước khi thử và sau đó áp dụng các trạng thái trong bảng 3 có liên quan đến việc ram thích hợp.

7.4.3 Kiểm tra vĩ mô

Mẫu kiểm tra phải được chuẩn bị và được khắc ăn mòn axit trên một mặt bên để bộc lộ rõ đường nóng chảy, vùng ảnh hưởng nhiệt (HAZ) và sự tạo thành các đường hàn.

Kiểm tra vĩ mô phải bao gồm cả kim loại cơ bản không chịu ảnh hưởng nhiệt. Các mức chấp nhận trong 7.3.2 phải được áp dụng.

7.4.4 Kiểm tra tế vi

Mẫu kiểm tra phải được chuẩn bị và được khắc ăn mòn axit trên một mặt bên để bộc lộ rõ đường nóng chảy, cấu trúc của kim loại hàn và của vùng ảnh hưởng nhiệt (HAZ).

Bảng 2 - Hiệu quả đối với độ bền kéo của mối hàn giáp mép

Nhóm vật liệu

(xem bảng 4)

...

...

...

Hoá già sau hàn

T = m

21

F O H12 H14 H16

H18 H19

-

1,0 ^(4)

22a và 22b

H12 H22 H24 H26 H28

...

...

...

-

1,0 ^(4)

23

Hợp kim

Al - Mg Si

T4

T4

T5 - T6

T5 - T6

...

...

...

Nhân tạo

Tự nhiên

Nhân tạo

0,9

0,7 ^(5) (6)

0,6

0,7 ^(6)

Hợp kim

Al - Zn - Mg

...

...

...

T4

T6

T6

Tự nhiên

Nhân tạo

Tự nhiên

Nhân tạo

0,95

0,75 ^(5 )(6)

...

...

...

0,75 ^(6)

Hợp kim khác

T4 và T6

- (7)

- (7)

1) Xem ISO 2107.

2) Đối với kim loại cơ bản được ram khác với chỉ dẫn trong bảng, R_m (w) phải theo thoả thuận của các bên tham gia hợp đồng.

3) Xem 7.3.1.

4) R_m (pm) dựa trên cơ sở độ bền kéo nhỏ nhất quy định của trạng thái "O" không kể đến sự ram của kim loại cơ bản dùng cho thử.

...

...

...

6) Có thể đạt được tính chất cao hơn nếu xử lý nhiệt hoàn toàn sau hàn được áp dụng cho hợp kim nhóm 23, và R_m (w) phải được thoả thuận giữa các bên tham gia hợp đồng.

7) Các trạng thái hoá già sau khi hàn và R_m (w) phải được sự thoả thuận của các bên tham gia hợp đồng.

Bảng 3 - Đường kính ban đầu của thử uốn

Nhóm vật liệu

Đường kính ban đầu

Ram hoặc trạng thái (xem ISO 2107)

O

F

H12

...

...

...

H22

H32

H14

H24

H34

H16

H26

...

...

...

H18

H28

H38

H19

H29

H39

T4

...

...

...

T7

21

2t

3t

3t

3t

4t

4t

-

...

...

...

-

22a

3t

3t

3t

4t

5t

5t

-

...

...

...

-

22b

6t

6t

6t

6t

6t

6t

-

...

...

...

-

23

4t

-

-

-

-

-

6t

...

...

...

6t

7.5 Thử lại

Nếu chi tiết kiểm tra không tuân thủ bất kỳ yêu cầu nào của việc kiểm tra bằng mắt hoặc thử không phá huỷ được quy định trong 7.3.2, phải hàn một chi tiết kiểm tra khác và tiến hành cùng các phép kiểm tra tương tự. Nếu chi tiết kiểm tra bổ sung này không tuân thủ các yêu cầu thích hợp thì pWPS phải được xem là không có khả năng phù hợp với các yêu cầu của tiêu chuẩn này nếu không có sự cải tiến.

Nếu một mẫu kiểm tra nào đó không tuân thủ các yêu cầu thích hợp trong 7.4 chỉ do các khuyết tật về mặt hình học của mối hàn thì phải làm thêm hai mẫu nữa thay cho mỗi mẫu không đạt. Các mẫu này được lấy từ cùng một chi tiết kiểm tra nếu có đủ vật liệu hoặc từ một chi tiết kiểm tra mới và được thực hiện với cùng một phép thử.

Nếu một trong hai mẫu kiểm tra bổ sung không tuân thủ các yêu cầu thích hợp, pWPS phải được xem là không có khả năng phù hợp với các yêu cầu của tiêu chuẩn này nếu không có sự cải tiến.

8 Phạm vi chấp nhận

8.1 Quy định chung

Tất cả các điều kiện có giá trị được trình bày dưới đây phải được đáp ứng độc lập đối với nhau. Các thay đổi ngoài phạm vi đã quy định phải cần đến một phép thử quy trình hàn mới.

8.2 Các nội dung liên quan đến cơ sở chế tạo

...

...

...

8.3 Các nội dung liên quan đến vật liệu

8.3.1 Kim loại cơ bản

8.3.1.1 Hệ thống phân nhóm

Để giảm tới mức nhỏ nhất sự nhân lên không cần thiết các phép thử quy trình hàn, nhôm phải được phân nhóm như trong bảng 4.

Việc phân nhóm được thực hiện theo các nguyên tắc bổ sung định trước nhưng không được có các tạp chất bất kỳ.

Phải thực hiện sự chấp nhận một quy trình hàn riêng biệt đối với mỗi vật liệu hoặc tổ hợp vật liệu không được bao hàm bởi hệ thống phân nhóm.

Vật liệu lót thường xuyên mặt sau mối hàn phải được xem là kim loại cơ bản.

8.3.1.2 Các mối nối hàn kim loại khác nhau

Đối với các mối nối hàn kim loại khác nhau, phạm vi chấp nhận được cho trong bảng 5. Đối với một mối nối hàn kim loại khác nhau nào đó không được bao hàm bởi bảng 5 cần phải có một phép thử riêng và không có phạm vi chấp nhận.

...

...

...

Bảng 4 - Hệ thống phân nhóm đối với nhôm và hợp kim nhôm

Nhóm

Loại nhôm

21

Nhôm sạch

Nhôm sạch có tạp chất ≤ 1,5 % hoặc hàm lượng hợp kim

22a

Hợp kim không xử lý nhiệt được

Hợp kim nhôm - magie Mg ≤ 3,5 %

...

...

...

Hợp kim không xử lý nhiệt được

Hợp kim nhôm - magie với Mg từ 4 % đến 5,6 %

23

Hợp kim xử lý nhiệt được

Hợp kim Al - MgSi và hợp kim xử lý nhiệt được Al - ZnMg cần kiểm soát được sự cấp nhiệt vào và xử lý nhiệt hoặc hoá già sau hàn

Chú thích - Hàm lượng hợp kim có liên quan đến sự phân tích danh nghĩa.

8.3.2 Chiều dày của kim loại cơ bản và đường kính ống

8.3.2.1 Quy định chung

Chiều dày danh nghĩa t phải được hiểu như sau :

...

...

...

chiều dày của kim loại cơ bản, đối với các mối nối giữa các chiều dày khác nhau là chiều dày của vật liệu mỏng hơn.

b) Đối với mối hàn góc

chiều dày của vật liệu cơ bản được chấp nhận, đối với các mối nối giữa các chiều dày khác nhau là chiều dày của vật liệu dày hơn. Đối với mỗi phạm vi chiều dày được chấp nhận như trong bảng 6 cũng có một phạm vi kết hợp của chiều cao hiệu dụng của mối hàn góc được chấp nhận như đã cho trong 8.3.2.3.

c) Đối với mối nối hàn nhánh đặt lên nhau: Chiều dày của ống nhánh.

d) Đối với mối nối hàn nhánh ăn sâu hoặc xuyên qua : Chiều dày của ống chính.

8.3.2.2 Phạm vi chấp nhận đối với mối hàn giáp mép

Sự chấp nhận một phép thử quy trình hàn với chiều dày t phải bao gồm sự chấp nhận đối với chiều dày trong các phạm vi được cho trong bảng 6.

8.3.2.3 Phạm vi chấp nhận đối với mối hàn góc

Ngoài các yêu cầu của bảng 6, phạm vi chấp nhận của chiều cao hiệu dụng của mối hàn a phải là 0,75 a đến 1,7a. Tuy nhiên một phép thử với chiều cao hiệu dụng của mối hàn a lớn hơn hoặc bằng 10 mm sẽ chấp nhận tất cả các chiều cao hiệu dụng lớn hơn hoặc bằng 10 mm.

...

...

...

Thử quy trình hàn được chấp nhận đối với nhóm nhôm

Phạm vi chấp nhận

22b

22a được hàn với 22a

22a được hàn với 22b

23

22a được hàn với 22a ^(1)

22a được hàn với 22b ^(1)

22b được hàn với 22b ^(1)

...

...

...

Bảng 6 - Phạm vi chấp nhận đối với chiều dày

Kích thước theo milimét

Chiều dày của chi tiết kiểm tra,

t

Phạm vi chấp nhận

Cho hàn 1 lớp hoặc hàn 1 lớp từ cả hai phía

Cho hàn nhiều lớp

t ≤ 3

0,8 t đến 1,1 t

...

...

...

3 < t ≤ 12

0,8 t đến 1,1 t

3 đến 2 t

12 < t ≤ 100

0,8 t đến 1,1 t

0,5 t đến 2 t (max 150)

t > 100

-

0,5 t đến 1,5 t

...

...

...

Sự chấp nhận một phép thử quy trình hàn trên đường kính D phải bao gồm sự chấp nhận đối với các đường kính trong phạm vi sau được cho trong bảng 7.

Bảng 7 - Phạm vi chấp nhận đối với ống và mối nối hàn nhánh

Đường kính của chi tiết kiểm tra D ^(1)(2)

Phạm vi chấp nhận

D ≤ 168,3

0,5 D đến 2 D

D > 168,3

≥ 0,5 D và các tấm ^(3)

1) D là đường kính ngoài của ống hoặc đường kính ngoài của ống nhánh.

...

...

...

3) Xem 8.4.2.

8.3.3 Góc của mối nối hàn nhánh

Một phép thử quy trình hàn được thực hiện trên một mối nối hàn nhánh với góc a phải chấp nhận tất cả các góc nhánh a₁ trong phạm vi a ≤ a₁ ≤ 90°.

8.4 Quy định chung cho tất cả các quy trình hàn

8.4.1 Phương pháp hàn

Sự chấp nhận chỉ có giá trị đối với phương pháp hàn được dùng trong thử quy trình hàn. Trong một phép thử quy trình hàn có nhiều phương pháp hàn, sự chấp nhận chỉ có giá trị đối với trình tự được dùng trong quá trình thử chấp nhận.

Chú thích - Đối với các quy trình hàn có nhiều phương pháp hàn, mỗi phương pháp hàn có thể được chấp nhận riêng biệt hoặc kết hợp với các phương pháp hàn khác. Tương tự như vậy, một hoặc nhiều phương pháp hàn có thể được loại bỏ khỏi một WPS đã được chấp nhận miễn là chiều dày của mối nối ở trong phạm vi chiều dày đã được chấp nhận của phương pháp hàn thích hợp được áp dụng.

8.4.2 Các tư thế hàn

Phạm vi chấp nhận theo các tư thế hàn được cho trong bảng 8. Trong bảng này, phạm vi chấp nhận được chỉ thị trên cùng một đường nằm ngang.

...

...

...

Phạm vi chấp nhận đối với các loại mối nối hàn dùng trong thử quy trình hàn được cho trong bảng 9. Trong bảng này phạm vi chấp nhận được chỉ thị trên cùng một đường nằm ngang.

Bảng 8 - Phạm vi chấp nhận theo tư thế hàn

Tư thế hàn đối với chi tiết kiểm tra

Phạm vi chấp nhận

Mối hàn giáp mép các tấm

Mối hàn giáp mép ống

Mối hàn góc

PA

PC

...

...

...

PF

PG

PA

PC

PF

PG

PA

PB

PD

...

...

...

PG

Mối hàn giáp mép các tấm

PA

*

-

-

-

-

-

...

...

...

-

-

X

-

-

-

-

PC

X

...

...

...

-

X

-

-

-

-

-

X

X

...

...

...

X

-

PE

X

X

*

X

-

-

...

...

...

-

-

X

X

x

X

-

PF

x

...

...

...

-

*

-

-

-

-

-

x

X

...

...

...

X

-

PG

-

-

-

-

*

-

...

...

...

-

-

-

-

-

-

X

PA chỉ đối với ống quay

PA

...

...

...

-

-

-

-

*

--

-

-

X

...

...

...

-

-

-

Mối hàn giáp mép ống

PC

x

x

-

x

...

...

...

-

*

-

-

x

x

-

x

-

...

...

...

x

x

x

x

-

X

X

*

-

...

...

...

x

x

x

-

PG

-

-

-

-

...

...

...

-

-

-

*

-

-

-

-

x

...

...

...

PA

-

-

-

-

-

-

-

-

...

...

...

*

-

-

-

-

PB

-

-

-

...

...

...

-

-

-

-

-

X

*

-

X

...

...

...

PD

-

-

-

-

-

-

-

-

...

...

...

X

X

*

X

-

PF

-

-

-

...

...

...

-

-

-

-

-

x

X

-

*

...

...

...

PG

-

-

-

-

-

-

-

-

...

...

...

-

-

-

-

*

* chỉ tư thế hàn mà WPS được chấp nhận trong thử chấp nhận

x chỉ các tư thế hàn mà WPS cũng được chấp nhận

- chỉ các tư thế hàn mà WPS không được chấp nhận.

Chú thích - Đối với các ký hiệu tư thế hàn : xem ISO 6947.

...

...

...

Loại mối nối hàn trong chi tiết kiểm tra chấp nhận

Phạm vi chấp nhận

Mối hàn giáp mép các tấm

Mối hàn góc trên tấm

Mối hàn giáp mép ống

Mối hàn góc trên ống

Hàn một phía

Hàn hai phía

Hàn một phía

...

...

...

Không đệm lót

có tạo rãnh

không tạo rãnh

có đệm lót

Không đệm lót

Mối hàn giáp mép các tấm

Hàn một phía

có đệm lót

*

...

...

...

x

x

x

-

-

x

Không đệm lót

x

*

...

...

...

x

x

-

-

x

Hàn hai phía

có tạo rãnh

-

-

...

...

...

x

x

-

-

x

không tạo rãnh

-

-

-

...

...

...

x

-

-

x

Mối hàn giáp mép ống

Hàn một phía

có đệm lót

x

-

...

...

...

x

x

*

-

x

Không đệm lót

x

x

x

...

...

...

x

x

*

x

Mối hàn góc

Tấm

-

-

-

...

...

...

*

-

-

x

ống

-

-

-

-

...

...

...

-

-

*

* chỉ mối hàn mà WPS được chấp nhận trong thử chấp nhận

x chỉ các mối hàn mà WPS cũng được chấp nhận

-  chỉ các mối hàn mà WPS không được chấp nhận.

8.4.4 Kim loại bổ sung, phân loại

Phạm vi chấp nhận của các kim loại bổ sung bao hàm các kim loại bổ sung khác nhau trong cùng một thành phần hoá học danh nghĩa.

8.4.5 Loại dòng điện

...

...

...

8.4.6 Nhiệt cấp vào

Chỉ áp dụng các yêu cầu của điều này khi có quy định kiểm soát nhiệt cấp vào.

Giới hạn trên của nhiệt cấp vào được chấp nhận cần lớn hơn nhiệt cấp vào được dùng trong hàn chi tiết kiểm tra là 15 %.

Giới hạn dưới của nhiệt cấp vào được chấp nhận cần nhỏ hơn nhiệt cấp vào được dùng để hàn chi tiết kiểm tra là 15 %.

8.4.7 Nhiệt độ nung nóng trước

Giới hạn dưới của sự chấp nhận là nhiệt độ nung nóng trước danh nghĩa được áp dụng tại lúc bắt đầu thử quy trình hàn.

8.4.8 Nhiệt độ giữa các đường hàn

Giới hạn trên của sự chấp nhận là nhiệt độ danh nghĩa giữa các đường (lớp) hàn đạt được trong phép thử quy trình hàn.

8.4.9 Xử lý nhiệt hoặc hoá già sau hàn

...

...

...

Phạm vi nhiệt độ và các điều kiện hoá già được dùng cho thử quy trình hàn là phạm vi đã được chấp nhận. Khi cần, các tốc độ nung nóng, tốc độ làm nguội, thời gian giữ nhiệt và thời gian hoá già phải có quan hệ với các yếu tố của phương pháp sản xuất.

8.5 Đặc trưng cho các phương pháp hàn

8.5.1 Phương pháp 131

8.5.1.1 Sự chấp nhận đã cho đối với khí bảo vệ bề mặt và / hoặc mặt sau mối hàn được giới hạn cho loại khí (thành phần danh nghĩa) được dùng trong thử quy trình hàn.

8.5.1.2 Sự chấp nhận đã cho được giới hạn cho hệ thống dây hàn được dùng trong thử quy trình hàn (ví dụ : hệ thống một dây hoặc hệ thống nhiều dây).

8.5.2 Phương pháp 141

Sự chấp nhận đã cho đối với khí bảo vệ bề mặt và / hoặc mặt sau mối hàn được giới hạn cho loại khí (thành phần danh nghĩa) được dùng trong thử quy trình hàn.

8.5.3 Phương pháp 15

8.5.3.1 Sự chấp nhận đã cho được giới hạn cho loại khí plasma được dùng trong thử quy trình hàn.

...

...

...

9. Biên bản chấp nhận quy trình hàn (WPAR)

Biện bản chấp nhận quy trình hàn (WPAR) là một bản tường trình các kết quả đánh giá mỗi chi tiết kiểm tra bao gồm cả việc thử lại. Các nội dung thích hợp đối với WPS được liệt kê trong TCVN 6834-2 : 2001 (ISO 9956-2) phải được bao gồm trong WPAR cùng với các chi tiết về các đặc trưng mà các yêu cầu của điều 7 đã loại bỏ. Nếu không tìm thấy các đặc trưng đã bị loại bỏ hoặc các kết quả thử không chấp nhận được thì WPAR mô tả chi tiết các kết quả của chi tiết thử quy trình hàn sẽ được chấp nhận và phải được người kiểm tra hoặc cơ quan kiểm tra ký xác nhận và ghi ngày tháng.

Phải dùng một mẫu WPAR để ghi các chi tiết về quy trình hàn và các kết quả thử nhằm tạo điều kiện dễ dàng cho việc trình bày và đánh giá dữ liệu một cách thống nhất. Phụ lục A giới thiệu một ví dụ về mẫu WPAR.

Phụ lục A

(tham khảo)

Mẫu biên bản chấp nhận quy trình hàn (WPAR)

Chấp nhận quy trình hàn - chứng chỉ kiểm tra

Quy trình hàn của cơ sở chế tạo

...

...

...

Tài liệu tham khảo số :

 Cơ quan kiểm tra

Tài liệu tham khảo số:

Cơ sở chế tạo :

Địa chỉ :

Quy phạm / tiêu chuẩn thử :

Ngày hàn :

Phạm vi chấp nhận

...

...

...

Loại mối nối hàn :

Kim loại cơ bản :

Trạng thái ram :

Chiều dày kim loại (mm) :

Đường kính ngoài (mm) :

Loại kim loại bổ sung :

Dòng khí bảo vệ :

Loại dòng điện hàn :

Các tư thế hàn :

...

...

...

Xử lý nhiệt và / hoặc hoá già sau hàn :

Các thông tin khác :

Chứng nhận rằng các mối hàn kiểm tra được chuẩn bị, hàn và kiểm tra phù hợp với các yêu cầu của quy phạm / tiêu chuẩn thử nêu trên.

Địa điểm

Ngày phát hành

Người kiểm tra hoặc cơ quan kiểm tra
Tên, ngày và chữ ký

Các chi tiết về kiểm tra mối hàn

Địa điểm

...

...

...

Quy trình hàn của cơ sở chế tạo :

Tài liệu tham khảo số :

 Phương pháp chuẩn bị và làm sạch

WPAR số :

Đặc tính kỹ thuật của kim loại cơ bản

 Cơ sở chế tạo :

Tên thợ hàn :

...

...

...

Phương pháp hàn :

 Chiều dày vật liệu (mm) :

Loại mối nối hàn :

Đường kính ngoài (mm) :

Các chi tiết về chuẩn bị mối hàn (bản phác thảo) (*):

Tư thế hàn :

Kết cấu mối nối hàn

Các trình tự hàn

...

...

...

Các chi tiết về công việc hàn

Đường hàn

Phương pháp hàn

Kích thước kim loại bổ sung

Dòng điện A

Điện áp V

Loại dòng điện/phân cực

Tốc độ cấp dây

...

...

...

Nhiệt cấp vào

...

...

...

Phân loại kim loại bổ sung tên thương mại :

Thông tin khác

Sự nung khô hoặc sấy khô :

Ví dụ : Dịch chuyển ngang (chiều rộng max của đường hàn) :

Dòng khí : Bảo vệ :

Đệm lót :

Độ dao động : biên độ, tần số,  thời gian dừng :

Lưu lượng khí :Bảo vệ :

...

...

...

Các chi tiết về hàn xung :

Loại / kích thước điện cực vonfram :

Khoảng cách giữa mỏ hàn và chi tiết :

Các chi tiết về tạo rãnh mặt sau đệm lót :

Các chi tiết về hàn plasma :

Góc mỏ hàn :

Nhiệt độ nung nóng trước :

...

...

...

Xử lý nhiệt và / hoặc hoá già sau hàn :

Thời gian, nhiệt độ, phương pháp :

Tốc độ nung nóng và làm nguội :

Cơ sở chế tạo
Tên, ngày tháng, chữ ký

Người kiểm tra hoặc cơ quan kiểm tra
Tên, ngày tháng, chữ ký

Kết quả thử (kiểm tra)

...

...

...

 Người kiểm tra hoặc cơ quan kiểm tra :

Tài liệu tham khảo số :

Tài liệu tham khảo số :

Kiểm tra bằng mắt :

 Kiểm tra chụp bức xạ : (*)

Kiểm tra chất thấm / hạt từ (*)

Nhiệt độ

Thử kéo

...

...

...

Re N/mm^2

Rm N/mm^2

A %

Z %

Vị trí đứt gẫy

Ghi chú

Yêu cầu

...

...

...

...

...

...

Thử uốn

Đường kính ban đầu

Loại / Số

Góc uốn

Độ giãn dài (*)

Kết quả

Kiểm tra vĩ mô :

...

...

...

Kiểm tra tế vi (*):

Thử va đập (*)

Loại :

Kích thước :

Yêu cầu :

...

...

...

Nhiệt độ

°C

Các giá trị

1 2 3

Trung bình

Ghi chú

...

...

...

Thử độ cứng (*)

Loại / tải

Vị trí của các điểm đo (bản vẽ phác) (*)

Kim loại cơ bản

HAZ :

Kim loại mối hàn :

Các kiểm tra (thử) khác :

...

...

...

Các thử nghiệm được thực hiện phù hợp với yêu cầu của :

Tài liệu tham khảo cho báo cáo của phòng thí nghiệm số :

Các kết quả thử (kiểm tra) được chấp nhận / không được chấp nhận (xoá đi chỗ không thích hợp)

Thử (kiểm tra) được thực hiện với sự có mặt của :

Người kiểm tra hoặc cơ quan kiểm tra
Tên, ngày tháng và chữ ký

Phụ lục B

...

...

...

Các loại nhôm và hợp kim nhôm theo hệ thống phân nhóm của bảng 4

Quan hệ của các loại nhôm theo các tiêu chuẩn quốc gia đối với hệ thống phân nhóm được cho trong phụ lục này chỉ có tính chất tham khảo và mỗi nước được tự do bổ sung vào các loại nhôm tương ứng của mình khi xây dựng tiêu chuẩn này.

Bảng B.1 - Hệ thống phân nhóm của Pháp theo AFNOR NF nhiều 50 - 451

Nhóm

Vật liệu cơ bản

21

1050 A : 99,5

1080 A : Al 99,8 A

1100 : Al 99,0 Cu

...

...

...

22a

3004 : Al - Mn1 Mg1

3005 : Al - Mn1 Mg0,5

5005 : Al - Mg1

5049 : Al - Mg2 Mn

5050 : Al - Mg1,5

5052 : Al - Mg2,5

5454 : Al - Mg3Mn

5754 : Al - Mg3

...

...

...

5083 : A--Mg4,5 Mn0,7

5086 : Al - Mg4

23

6061 : Al - Mg1SiCu

6081 : Al - Si1Mg

6082 : Al - Si1MgMn

7020 : Al - Zn4,5Mg1

7075 : Al - Zn5,5MgCu

Bảng B.2 - Hệ thống phân nhóm của Anh theo BS 1470, BS 1474, BS 4300, BS 2898

...

...

...

Vật liệu cơ bản

21

1050 A : Al 99,5

1080 A : Al 99,8

1200 : Al 99,0

1350 : E - Al 99,5

3103 : Al Mn1

22 a

3105 : AlMn0,5Mg0,5

...

...

...

5154 A : AlMg3,5

5251 : AlMg2

5454 : AlMg3Mn

22 b

5083 : AlMg4,5Mn

23

6060 : AlMgSi

6061 : AlMg1SiCu

6063 : AlMg0,7Si

...

...

...

6082 : AlSiMgMn

6101 A : E-AlMgSi(A)

6463 : AlMgSi

7020 : AlZn4,5Mg1

Bảng B.3 - Hệ thống phân nhóm của Nauy theo NS 17001

Nhóm

Vật liệu cơ bản

21

1050 A : Al 99,5

...

...

...

1100 : Al 99,0 Cu

3003 : AlMn1Cu

22 a

3004 : Al-Mn1Mg1

3005 : Al-Mn1Mg0,5

5005 : Al-Mg1

5049 : Al-Mg2Mn

5052 : Al-Mg2,5

5454 : Al-Mg3Mn

...

...

...

22 b

5083 : Al-Mg4,5Mn0,7

5086 : Al-Mg4

23

6061 : Al-Mg1SiCu

6082 : Al-Si1MgMn

7020 : Al-Zn4,5Mg1

7075 : Al-Zn5,5MgCu

Bảng B.4 - Hệ thống phân nhóm của Phần Lan theo tiêu chuẩn SFS

...

...

...

Vật liệu cơ bản

21

SFS 2580 : Al 99,8

SFS 2581 : Al 99,7

SFS 2582 : Al 99,5

SFS 2583 : E-Al 99,5

SFS 2584 : Al 99,0

SFS 2585 : AlMn1

22 a

...

...

...

SFS 2587 : AlMg2,5

SFS 2588 : AlMg3

22 b

SFS 2589 : AlMg5

23

SFS 2590 : AlSi5

SFS 2591 : AlMgSi

SFS 2592 : E-AlMgSi

SFS 2593 : AlSi1Mg

...

...

...

Bảng B.5 - Hệ thống phân nhóm của Thuỵ Sĩ theo Sn 210900

Nhóm

AA

SN

ISO (1)

21

1080 A

1050 A

1200

...

...

...

Al 99,8

Al 99,5

Al 99,0

AlMn

Al 99,8 (A)

Al 99,5

Al 99,0

AlMn1

22 a

...

...

...

5005

5052

5754

5454

AlCu

AlMg1

AlMg2,5

AlMg3

AlMg2,7Mn

...

...

...

AlMg1 (B)

AlMg2,5

AlMg3

AlMg3Mn

22 b

5086

5083

AlMg4Mn

AlMg4,5Mn

...

...

...

AlMg4,4Mn0,7

23

6060

6061

6005 A

6082

7020

7075

7022

...

...

...

AlMg1SiCu

AlMgSi0,7

AlMgSi1Mn

AlZn4,5Mg1

AlZn6MgCu1,5

AlZnMgCu0,5

AlMgSi

AlMg1SiCu

AlSiMg (A)

...

...

...

AlZn4,5Mg1

AlZn5,5MgCu

-

1) Xem ISO 209-1 : 1989 Nhôm và hợp kim nhôm gia công áp lực - Thành phần hoá học và dạng sản phẩm - Phần 1 : Thành phần hoá học.

Bảng B.6 - Hệ thống phân nhóm của Italia theo tiêu chuẩn UNI

Nhóm

Vật liệu cơ bản

UNI

21

...

...

...

1050 A : Al 99,5

1070 A : Al 99,7

1080 A : Al 99,8

3003 : AlMn1,2Cu

UNI 9001 - 1

UNI 9001 - 2

UNI 9001 - 3

UNI 9001 - 4

UNI 9003 - 1

...

...

...

3004 : AlMn1,2Mg

3005 : AlMn1,2Mg0,4

5005 : AlMg0,8

5050 : AlMg1,5

5052 : AlMg2,5

5151 : AlMg2,7Mn

5154 B : AlMg3,5

UNI 9003 - 2

UNI 9003 - 4

...

...

...

UNI 9005 - 7

UNI 9005 - 2

UNI 9005 - 3

UNI 9005 - 8

22 b

5083 : AlMg4,5

5086 : AlMg4,4

UNI 9005 - 5

UNI 9005 - 1

...

...

...

6061 : AlMg1SiCu

6082 : AlMgSi1Mn

7020 : AlZn1,5Mg

7075 : AlZn5,8MgCu

UNI 9006 - 2

UNI 9006 - 4

UNI 9007 - 1

UNI 9007 - 2

Bảng B.7 - Hệ thống phân nhóm của Đức theo DIN 1745

...

...

...

Vật liệu cơ bản

21

Al 99,98 R

Al 99,5

Al 99,7

Al 99,8

AlMnCu

AlMn

22a

...

...

...

AlMn1Mg0,5

AlMg1

AlMg1,5

AlMg2,5

AlMg2Mn0,8

AlMg3

AlMg2,7Mn

22b

...

...

...

AlMg4,5Mn

23

AlMgSi1Mn

AlMgSiCu

AlMgSi0,7

AlZn4,5Mg1

Bảng B.8 - Hệ thống phân nhóm của áo theo tiêu chuẩn ON

Nhóm

...

...

...

21

Al 99,0

Al 99,5

Al 99,7

Al 99,98

AlMnCu

AlMn

22a

AlMn1Mg1

...

...

...

AlMg1

AlMg1,5

AlMg2,5

AlMg3

AlMg2Mn0,5

AlMg2Mn0,8

AlMg2,7Mn

22b

...

...

...

AlMg4,5Mn

23

AlMgSi1Mn

AlMgSi0,5

AlMgSi0,7

AlMgSi0,9

AlZn4,5Mg1

...

...

...

(*) Nếu cần