Nghị quyết 02-NQ/TW về phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới chi tiết ra sao?

Nghị quyết 02-NQ/TW về phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới chi tiết ra sao?

Vừa qua ngày 17/3/2026, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Nghị quyết 02-NQ/TW năm 2026 về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.

>>> Tải về Nghị quyết 02 NQ TW về phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới

Tại Nghị quyết đánh giá tình hình như sau:

I- ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH

Trong những năm qua, các cấp, các ngành đã quán triệt thực hiện chủ trương của Đảng về xây dựng, phát triển Thủ đô đạt được nhiều kết quả tích cực, thành phố Hà Nội đã nhận thức rõ vai trò là Thủ đô, trái tim của cả nước, trung tâm chính trị - hành chính, là trung tâm lớn về kinh tế - văn hoá, giáo dục, khoa học, công nghệ của cả nước; luôn tích cực, chủ động, đi đầu trong thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại". Kinh tế của Thủ đô phát triển nhanh, bền vũng, có sức lan toả thúc đẩy phát triển vùng Thủ đô, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước. Quy hoạch, phát triển hạ tầng đô thị được chú trọng; diện mạo của Thủ đô có nhiều khởi sắc, văn minh, hiện đại hơn. Sự nghiệp phát triển văn hoá, giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ Nhân dân đạt nhiều kết quả tích cực. Chính trị, xã hội ổn định, quốc phòng, an ninh được giữ vũng; quan hệ đối ngoại, hội nhập quốc tế được mở rộng. Niềm tin và sự đồng thuận của Nhân dân Thủ đô không ngừng được củng cố; vị thế, uy tín của Thủ đô ngày càng được nâng cao.

Tuy nhiên, những kết quả đạt được chưa tương xứng với vị trí, vai trò, tiềm năng, lợi thế và vai trò đặc biệt của Thủ đô. Tốc độ tăng trưởng trong nhiều năm thấp hơn so với một số địa phương trong vùng; quy mô kinh tế còn nhỏ so với một số thành phố lớn trong khu vực ASEAN. Công tác quy hoạch và quản lý đô thị còn bất cập, thiếu đồng bộ, chưa theo kịp tốc độ phát triển; các "điểm nghẽn" về ùn tắc giao thông, trật tự đô thị, ngập úng, ô nhiễm không khí, môi trường, an toàn thực phẩm chậm được khắc phục; việc khai thác, phát huy nguồn lực cho phát triển chưa hiệu quả; quản lý đất đai, tài sản công chưa chặt chẽ,; không gian phát triển, nhất là không gian ngầm, không gian tầm thấp, không gian đô thị mới chưa được tổ chức hợp lý; phát triển kinh tế số, xây dựng xã hội số mới bước đầu được quan tâm; văn hoá chưa trở thành nền tảng và động lực cho phát triển; vai trò là trung tâm lan toả, động lực dẫn dắt phát triển vùng và quốc gia chưa được thể hiện rõ nét.

Những hạn chế, yếu kém trên có cả nguyên nhân khách quan và chủ quan, trong đó nguyên nhân chủ quan là chủ yếu: Nhận thức về vai trò, vị trí, phát triển bền vũng của Thủ đô chưa đầy đủ; công tác đầu tư, phát triển hệ thống hạ tầng đô thị thiếu đồng bộ và kịp thời; cơ chế, chính sách chưa đủ đột phá, phân cấp, phân quyền chưa đủ mạnh; công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện có mặt còn thiếu quyết liệt, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức và năng lực tổ chức thực thi ở một số đơn vị còn hạn chế, kỷ luật, kỷ cương chưa nghiêm.

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế, việc xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tầm chiến lược, lâu dài.

[...]

>>> Xem chi tiết tại Nghị quyết 02 NQ TW về phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.

Nghị quyết 02-NQ/TW về phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới chi tiết ra sao? (Hình từ Internet)

Căn cứ lập quy hoạch đô thị và nông thôn như thế nào?

Căn cứ Điều 15 Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn 2024 (được sửa đổi bởi khoản 7 Điều 1 Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn sửa đổi 2025, có cụm từ bị thay thế bởi khoản 36 Điều 1 Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn sửa đổi 2025) quy định về căn cứ lập quy hoạch đô thị và nông thôn như sau:

(1) Quy hoạch đô thị và nông thôn được lập theo các căn cứ sau đây:

- Cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia, hệ thống bản đồ địa hình quốc gia được thành lập theo quy định pháp luật về đo đạc và bản đồ;

- Tài liệu, số liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của địa phương, ngành liên quan;

- Kết quả việc thực hiện quy hoạch đô thị và nông thôn giai đoạn trước;

- Quy chuẩn về quy hoạch đô thị và nông thôn và quy chuẩn, tiêu chuẩn ngành có liên quan.

(2) Các cấp độ quy hoạch được lập theo căn cứ quy định tại mục (1) và các quy định sau đây:

- Quy hoạch chung được lập phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và một trong các quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh;

- Quy hoạch phân khu theo quy định tại điểm a khoản 5 Điều 3 Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn sửa đổi 2025 được lập căn cứ vào quy hoạch chung; quy hoạch phân khu theo quy định tại điểm b khoản 5 Điều 3 Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn sửa đổi 2025 được lập căn cứ vào một trong các quy hoạch tỉnh, quy hoạch vùng;

- Quy hoạch chi tiết theo quy định tại điểm a khoản 6 Điều 3 Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn sửa đổi 2025 được lập căn cứ vào quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch chung; trường hợp quy định tại điểm b khoản 6 Điều 3 Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn sửa đổi 2025, quy hoạch chi tiết được lập căn cứ vào một trong các quy hoạch tỉnh, quy hoạch chung, quy hoạch phân khu hoặc chương trình mục tiêu quốc gia.

(3) Quy hoạch không gian ngầm, quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật được lập theo căn cứ quy định tại mục (1) và căn cứ vào quy hoạch chung thành phố, quy hoạch tỉnh.

Trong hoạt động quy hoạch cần tuân thủ những nguyên tắc nào?

Theo Điều 4 Luật Quy hoạch 2025, trong hoạt động quy hoạch cần tuân thủ những nguyên tắc sau:

(1) Tuân thủ chủ trương, đường lối của Đảng, quy định của Luật này, quy định của pháp luật khác có liên quan và điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

(2) Bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa quy hoạch với chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; bảo đảm kết hợp quản lý ngành với quản lý lãnh thổ.

(3) Bảo đảm sự tuân thủ, tính liên tục, kế thừa, ổn định, thứ bậc trong hệ thống quy hoạch.

(4) Bảo đảm sự phát triển dài hạn, ổn định của quốc gia; bảo đảm lợi ích quốc gia, năng lực cạnh tranh quốc gia; dựa trên cơ sở dữ liệu thực tiễn, khoa học, khách quan, đáp ứng yêu cầu phát triển của quốc gia, vùng, địa phương.

(5) Bảo đảm sự tham gia của cơ quan, tổ chức, cộng đồng, cá nhân; bảo đảm nguyên tắc bình đẳng giới.

(6) Bảo đảm tính khoa học, ứng dụng công nghệ hiện đại, đồng bộ, kết nối liên thông, dự báo, khả thi, tiết kiệm và sử dụng hiệu quả nguồn lực của đất nước; bảo đảm tính khách quan, công khai, minh bạch.

(7) Bảo đảm tính độc lập giữa cơ quan lập quy hoạch với Hội đồng thẩm định quy hoạch.

(8) Bảo đảm nguồn lực để thực hiện quy hoạch.

(9) Bảo đảm thống nhất quản lý nhà nước về quy hoạch, phân cấp, phân quyền hợp lý giữa các cơ quan nhà nước.

(10) Bảo đảm cạnh tranh bình đẳng giữa các thành phần kinh tế trong tiếp cận cơ hội kinh doanh và các nguồn lực của nền kinh tế; xóa bỏ các rào cản tiếp cận thị trường, bảo đảm môi trường kinh doanh thông thoáng, minh bạch.