Tách khoản chi thành nhiều lần dưới 05 triệu đồng để không khấu trừ 10% thuế TNCN có được không?

Tách khoản chi thành nhiều lần dưới 05 triệu đồng để không khấu trừ 10% thuế TNCN có được không?

Từ ngày 01/7/2026, ngưỡng khấu trừ thuế TNCN 10% đối với cá nhân không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng sẽ tăng từ 2 triệu đồng/lần lên 5 triệu đồng/lần.

Điều này khiến nhiều doanh nghiệp đặt ra câu hỏi: Nếu chia tiền công thành nhiều lần chi trả dưới 5 triệu đồng/lần thì có tránh được việc khấu trừ 10% thuế TNCN hay không?

Theo khoản 2 Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định ngưỡng thu nhập khấu trừ thuế TNCN như sau:

Khấu trừ thuế

...

2. Tổ chức, cá nhân trả tiền lương, tiền công, tiền thù lao, tiền chi khác cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng (bao gồm cả trường hợp trả tiền lương, thu nhập khác cho người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động) mà mức chi trả thu nhập từ 05 triệu đồng/lần trở lên thì phải khấu trừ thuế và nộp số thuế đã khấu trừ của cá nhân theo tỷ lệ 10% trên thu nhập trước khi trả thu nhập cho cá nhân. Trường hợp mức chi trả thu nhập dưới 05 triệu đồng/lần thì tổ chức, cá nhân trả thu nhập được khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% khi cá nhân có yêu cầu.

Trường hợp cá nhân chỉ có thu nhập thuộc đối tượng phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ nêu trên nhưng ước tính tổng mức thu nhập chịu thuế của cá nhân sau khi giảm trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế thì cá nhân có thu nhập làm cam kết (theo mẫu ban hành kèm theo văn bản hướng dẫn về quản lý thuế) gửi tổ chức trả thu nhập để tổ chức trả thu nhập làm căn cứ tạm thời chưa khấu trừ thuế thu nhập cá nhân. Cá nhân làm cam kết phải chịu trách nhiệm về bản cam kết của mình, trường hợp phát hiện có sự gian lận sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật về quản lý thuế và pháp luật liên quan khác.

...

Theo đó, từ ngày 01/7/2026, khoản chi từ 05 triệu đồng/lần trở lên phải khấu trừ 10% thuế TNCN, cụ thể:

- Chi trả dưới 05 triệu đồng/lần: chưa thuộc ngưỡng bắt buộc khấu trừ.

- Chi trả từ 05 triệu đồng/lần trở lên: phải khấu trừ 10%.

So với quy định cũ tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, ngưỡng khấu trừ đã được nâng từ 2 triệu đồng lên 5 triệu đồng.

Đồng thời, Thuế tỉnh Ninh Binh cũng đã có Công văn 10049/NBI-QLDN1 năm 2026 Tải về hướng dẫn khấu trừ thuế TNCN 10% đối với trường hợp đã chấm dứt hợp đồng lao động như sau:

Về phương pháp khấu trừ thuế đối với tiền lương chi trả sau khi chấm dứt hợp đồng lao động: Trường hợp người lao động là cá nhân cư trú, ngày 30/6/2026 đã chấm dứt hợp đồng lao động và Công ty chi trả tiền lương tháng 6/2026 vào ngày 10/7/2026 thì khoản chi trả này thuộc trường hợp trả tiền lương cho người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động. Nếu mức chi trả đối với từng cá nhân, từng lần từ 05 triệu đồng trở lên, Công ty thực hiện khấu trừ thuế TNCN theo tỷ lệ 10% trước khi trả thu nhập. Nếu mức chi trả dưới 05 triệu đồng/lần, Công ty chỉ thực hiện khấu trừ 10% khi cá nhân có yêu cầu.

Về khoản thu nhập làm căn cứ khấu trừ 10%: Công ty thực hiện khấu trừ 10% trên khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công thuộc diện chịu thuế trước khi trả cho cá nhân. Các khoản thu nhập được miễn thuế theo quy định, trong đó có tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ và tiền lương, tiền công trả cho những ngày không nghỉ phép trong phạm vi điều kiện, thời gian và mức theo pháp luật lao động, không tính vào khoản thu nhập chịu khấu trừ, phần vượt mức quy định của pháp luật phải tính vào thu nhập chịu thuế. Các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc, giảm trừ gia cảnh và các khoản giảm trừ khác là căn cứ xác định thu nhập tính thuế khi áp dụng Biểu thuế lũy tiến từng phần hoặc khi quyết toán thuế, không trừ khi thực hiện khấu trừ tạm thời theo tỷ lệ 10% quy định tại khoản 2 Điều 50 Nghị định 253/2026/ND-CP.

Về bản cam kết tạm thời chưa khấu trừ thuế: Cá nhân chỉ được lập cam kết khi thuộc đối tượng phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% và ước tính tổng thu nhập chịu thuế trong năm sau khi giảm trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế. Căn cứ bản cam kết hợp lệ, Công ty tạm thời chưa khấu trừ thuế và có trách nhiệm tổng hợp danh sách, thu nhập của các cá nhân theo quy định. Trường hợp sau đó cá nhân phát sinh thêm thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công hoặc nguồn thu nhập khác làm phát sinh số thuế phải nộp thì cá nhân có trách nhiệm kê khai, quyết toán, nộp thuế theo quy định và chịu trách nhiệm về nội dung cam kết của mình; trường hợp có gian lận sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Vậy, "chia nhỏ khoản chi dưới 05 triệu đồng có được xem là không phải khấu trừ thuế?"

Hiện nay Nghị định 253/2026/NĐ-CP chưa có hướng dẫn cụ thể đối với trường hợp doanh nghiệp cố ý chia nhỏ khoản chi thành nhiều lần thanh toán.

Tuy nhiên, trước đây cơ quan thuế đã từng có hướng dẫn đối với quy định tương tự khi áp dụng ngưỡng 2 triệu đồng/lần, có thể tham khảo:

Theo hướng dẫn của Cục Thuế: Trường hợp doanh nghiệp ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng và thanh toán lương theo tuần với mức chi trả dưới 2 triệu đồng/lần thì tại từng lần chi trả chưa phải khấu trừ thuế. Tuy nhiên cuối tháng doanh nghiệp phải tổng hợp toàn bộ thu nhập đã chi trả cho cá nhân trong tháng để xác định nghĩa vụ khấu trừ và kê khai thuế.

Nói cách khác, cơ quan thuế không chỉ nhìn vào từng lần chi trả riêng lẻ mà còn xem xét bản chất của toàn bộ khoản thu nhập mà cá nhân nhận được.

Ví dụ: Trường hợp người lao động là cá nhân cư trú, ngày 30/6/2026 đã chấm dứt hợp đồng lao động và Công ty chi trả tiền lương tháng 6/2026 vào ngày 10/7/2026 với mức lương là 8 triệu, thay vì trả một lần, công ty chia thành:

- Lần 1: 4.000.000 đồng

- Lần 2: 4.000.000 đồng

Như vậy, mỗi lần chi trả đều dưới 5.000.000 đồng, nếu chỉ xét riêng từng lần thanh toán thì chưa thuộc ngưỡng phải khấu trừ thuế.

Tuy nhiên, căn cứ hướng dẫn của cơ quan thuế tại giai đoạn áp dụng ngưỡng 2 triệu đồng/lần trước đây, cơ quan thuế từng có quan điểm xem xét tổng thu nhập thực tế đã chi trả cho cá nhân trong tháng khi xác định nghĩa vụ khấu trừ thuế. Do đó, việc chia nhỏ khoản chi thành nhiều lần dưới 5 triệu đồng/lần vẫn tiềm ẩn rủi ro về thuế và không nên được xem là giải pháp để tránh khấu trừ thuế TNCN.

Vậy, "doanh nghiệp cần lưu ý điều gì thay vì lựa chọn cách chia nhỏ khoản chi để tránh khấu trừ thuế?"

Mặc dù Nghị định 253/2026/NĐ-CP chưa có hướng dẫn cụ thể đối với trường hợp doanh nghiệp cố ý chia nhỏ khoản chi thành nhiều lần thanh toán, tuy nhiên căn cứ theo quan điểm của cơ quan thuế hướng dẫn trước đây thì việc xác định nghĩa vụ khấu trừ thuế không chỉ căn cứ vào từng lần chi trả riêng lẻ mà còn có thể xem xét đến bản chất và tổng thu nhập thực tế của cá nhân. Do đó, việc chia nhỏ khoản chi thành nhiều lần dưới 05 triệu đồng không đồng nghĩa với việc chắc chắn không phải khấu trừ 10% thuế TNCN.

Thay vào đó, đối với các trường hợp cá nhân thực tế chưa phát sinh nghĩa vụ nộp thuế hay thời điểm nhận lương quan hệ hệ lao động đã chấm dứt (kết thúc hợp đồng lao động) thì pháp luật đã có cơ chế xử lý phù hợp hơn thông qua việc lập cam kết tạm thời chưa khấu trừ thuế.

Đó là cá nhân có thể làm cam kết để tạm thời không bị khấu trừ thuế TNCN. Theo khoản 2 Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP và hướng dẫn tại Công văn 10049/NBI-QLDN1 năm 2026 của cơ quan thuế, trường hợp cá nhân:

- Chỉ có duy nhất khoản thu nhập thuộc diện khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10%;

- Ước tính tổng thu nhập chịu thuế trong năm sau khi giảm trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế;

Thì cá nhân có thể lập cam kết theo mẫu gửi đơn vị chi trả thu nhập.

Khi đó, doanh nghiệp được phép tạm thời không khấu trừ 10% thuế TNCN, cá nhân tự chịu trách nhiệm về nội dung cam kết. Nếu sau đó phát sinh thêm thu nhập dẫn đến phải nộp thuế thì cá nhân có trách nhiệm tự kê khai, quyết toán và nộp thuế theo quy định.

Đây là giải pháp phù hợp và an toàn hơn về mặt thuế so với việc cố tình chia nhỏ khoản chi để tránh ngưỡng khấu trừ.

Như vậy, doanh nghiệp không nên hiểu rằng chỉ cần chia nhỏ khoản chi thành nhiều lần dưới 05 triệu đồng là sẽ không phải khấu trừ 10% thuế TNCN. Trường hợp cá nhân chưa phát sinh nghĩa vụ nộp thuế hoặc đã chấm dứt hợp đồng lao động thì giải pháp phù hợp và an toàn hơn là thực hiện cam kết tạm thời chưa khấu trừ thuế theo đúng quy định của pháp luật.

Tách khoản chi thành nhiều lần dưới 05 triệu đồng để không khấu trừ 10% thuế TNCN có được không? (Hình từ Internet)

Những loại thu nhập nào không thực hiện khấu trừ thuế, khai thuế thay, nộp thuế thay theo Nghị định 253?

Căn cứ vào khoản 4 Điều 67 Nghị định 253/2026/NĐ-CP có quy định về khấu trừ thuế, khai thuế thay, nộp thuế thay như sau:

Khấu trừ thuế, khai thuế thay, nộp thuế thay

...

4. Các loại thu nhập không thực hiện khấu trừ thuế, khai thuế thay, nộp thuế thay, bao gồm:

a) Thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú, trừ thu nhập từ hoạt động kinh doanh thông qua chủ quản nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số có chức năng đặt hàng trực tuyến và chức năng thanh toán, thu nhập từ hoạt động hợp tác kinh doanh với tổ chức, thu nhập từ hoạt động làm đại lý bán đúng giá đối với hoạt động bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp, thu nhập từ thực hiện hoạt động môi giới ký hợp đồng với tổ chức;

b) Thu nhập từ chuyển nhượng vốn của cá nhân cư trú, trừ quy định tại các khoản 2, 3 và 5 Điều 56 của Nghị định này;

c) Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản, trừ quy định tại các điểm b, d khoản 5, điểm c, d và điểm đ khoản 6 Điều 57 của Nghị định này;

d) Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng.

...

Theo quy định trên, có 4 khoản thu nhập không thực hiện khấu trừ thuế, khai thuế thay, nộp thuế thay bao gồm:

(1) Thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú, trừ một số trường hợp như kinh doanh thông qua nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số có chức năng đặt hàng và thanh toán; hợp tác kinh doanh với tổ chức; đại lý bán đúng giá; môi giới ký hợp đồng với tổ chức.

(2) Thu nhập từ chuyển nhượng vốn của cá nhân cư trú, trừ các trường hợp thuộc diện phải khấu trừ, khai thay, nộp thay theo quy định.

(3) Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản, trừ các trường hợp được quy định thuộc diện khấu trừ, khai thay, nộp thay.

(4) Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng.

Không phát sinh khấu trừ thuế TNCN nhưng có chi trả lương thì có phải nộp tờ khai 05 KK không?

Hiện hành, mẫu 05/KK-TNCN tờ khai thuế TNCN theo quý áp dụng đối với tổ chức, cá nhân trả các khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công áp dụng từ 01/07/2026 được quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 89/2026/TT-BTC.

Căn cứ theo khoản 6 Điều 11 Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định các trường hợp không phải nộp hồ sơ khai thuế như sau:

Các trường hợp không phải nộp hồ sơ khai thuế, khoản thu khác

Người nộp thuế không phải nộp hồ sơ khai thuế, khoản thu khác đối với từng loại thuế, khoản thu khác trong các trường hợp sau đây:

...

6. Người khai thuế thu nhập cá nhân là tổ chức, cá nhân trả thu nhập thuộc trường hợp khai thuế thu nhập cá nhân theo tháng, quý mà trong tháng, quý đó không phát sinh việc khấu trừ thuế thu nhập cá nhân của đối tượng nhận thu nhập.

Trường hợp tháng, quý cuối cùng trong năm hoặc tháng, quý phát sinh việc chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động không phát sinh việc khấu trừ thuế và thuộc trường hợp không phải quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Tài chính thì tổ chức, cá nhân trả thu nhập vẫn phải nộp hồ sơ khai thuế thu nhập cá nhân của tháng, quý cuối cùng trong năm hoặc tháng, quý phát sinh việc chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động.

...

Như vậy, trường hợp tổ chức không phát sinh khấu trừ thuế TNCN nhưng có chi trả lương trong quý thì không phải nộp tờ khai 05/KK-TNCN của quý đó.