Công văn 7756/NBI-NVDTPC cơ quan thuế cảnh báo tình trạng lập hai hệ thống sổ kế toán nhằm trốn thuế?

Công văn 7756/NBI-NVDTPC cơ quan thuế cảnh báo tình trạng lập hai hệ thống sổ kế toán nhằm trốn thuế?

Ngày 12/06/2026, Thuế tỉnh Ninh Bình đã có Công văn 7756/NBI-NVDTPC năm 2026 về việc tuyên truyền nâng cao tuân thủ pháp luật kế toán, thuế và phòng ngừa hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm che giấu doanh thu, trốn thuế.

>>Tải về Công văn 7756/NBI-NVDTPC năm 2026

Theo đó, Thuế tỉnh Ninh Bình thông báo đến người nộp thuế một số nội dung cần lưu ý như sau:

(1) Các quy định của pháp luật về kế toán và thuế

- Người nộp thuế có trách nhiệm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đăng ký thuế, khai thuế, nộp thuế theo quy định của pháp luật; kê khai trung thực, chính xác, đầy đủ các thông tin liên quan đến việc xác định nghĩa vụ thuế; đồng thời lưu giữ hồ sơ, chứng từ, sổ sách kế toán theo quy định để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

- Theo quy định của pháp luật về quản lý thuế, các hành vi không ghi chép, ghi nhận đầy đủ các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp; che giấu doanh thu; khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc thực hiện các hành vi gian lận, trốn thuế khác đều bị xử lý theo quy định của pháp luật.

- Thực hiện các quy định tại Luật Kế toán 2015 và các chế độ kế toán phù hợp với từng loại hình tổ chức, cụ thể:

+ Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh: thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư 152/2025/TT-BTC ngày 31/12/2025 của Bộ Tài chính;

+ Doanh nghiệp: Thực hiện chế độ kế toán theo các Thông tư 58/2026/TT-BTC ngày 25/5/2026 hoặc Thông tư 133/2016/TT-BTC ngày 26/8/2016 hoặc Thông tư 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 của Bộ Tài chính.

(2) Yêu cầu và nguyên tắc ghi sổ kế toán

- Thực hiện đúng quy định về kế toán, hóa đơn, chứng từ, kê khai và nộp thuế;

- Thiết lập hệ thống kế toán thống nhất, minh bạch, có kiểm soát nội bộ;

- Kiểm tra, đối chiếu định kỳ giữa: Sổ kế toán; Hóa đơn điện tử; Dữ liệu thanh toán (ngân hàng, tiền mặt);

- Phản ánh đầy đủ, trung thực, kịp thời, rõ ràng các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh trên một hệ thống sổ kế toán tài chính thống nhất;

- Ghi sổ theo các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, vào số một cách kịp thời và nhất quán theo thời gian phát sinh phù hợp với kỳ kế toán, không phụ thuộc vào việc thu/chi tiền;

- Doanh nghiệp có trách nhiệm xây dựng quy chế quản trị nội bộ và tổ chức kiểm soát nội bộ nhằm phân định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bộ phận và cá nhân có liên quan đến việc tạo lập, thực hiện, quản lý và kiểm soát các giao dịch kinh tế phát sinh tại doanh nghiệp, đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật doanh nghiệp và pháp luật có liên quan.

(3) Nhận diện dấu hiệu rủi ro

Người nộp thuế cần thường xuyên rà soát hoạt động sản xuất, kinh doanh để kịp thời phát hiện các dấu hiệu rủi ro như:

- Sai lệch giữa doanh thu, hóa đơn và dòng tiền;

- Dữ liệu không đồng nhất giữa sổ sách kế toán và tờ khai thuế;

- Phát sinh doanh thu không được phản ánh đầy đủ qua hóa đơn, chứng từ hợp pháp;

- Không bảo đảm tính nhất quán giữa doanh thu trên phần mềm quản lý nội bộ và doanh thu xuất hóa đơn kê khai thuế;

- Sử dụng song song nhiều phần mềm bán hàng;

- Sử dụng hóa đơn không hợp pháp để hạch toán chi phí và các hành vi nghiêm cấm khác.

(4) Các hành vi vi phạm, bị nghiêm cấm

- Lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên hoặc cung cấp, công bố các báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán;

- Để ngoài sổ kế toán tài sản, nợ phải trả của đơn vị kế toán hoặc có liên quan đến đơn vị kế toán;

- Giả mạo, khai man, tẩy xóa chứng từ kế toán hoặc tài liệu kế toán khác;

- Ghi nhận doanh thu thấp hơn doanh thu thực tế nhằm làm giảm số thuế phải nộp;

- Che giấu doanh thu, thu nhập hoặc thực hiện các hành vi khác nhằm trốn thuế theo quy định của pháp luật.

Lưu ý: trường hợp không bị coi là hành vi vi phạm: Doanh nghiệp, tổ chức không coi là có hành vi vi phạm nếu sử dụng hệ thống kế toán tài chính và kế toán quản trị, báo cáo nội bộ, báo cáo phân tích, dự toán, báo cáo phục vụ công ty mẹ, báo cáo theo chuẩn mực quốc tế, hệ thống ERP/POS/BI hoặc các phân hệ quản trị

(5) Khuyến nghị đối với người nộp thuế

Thuế tỉnh Ninh Bình đề nghị người nộp thuế:

- Chủ động rà soát, chuẩn hóa hệ thống kế toán, bảo đảm ghi nhận đầy đủ, trung thực các nghiệp vụ phát sinh;

- Sử dụng phần mềm kế toán đúng mục đích; Việc sử dụng các chức năng như tạo dữ liệu, sao lưu, phục hồi, phân tích là nhu cầu nghiệp vụ hợp pháp, nhưng không được lợi dụng để tạo lập, duy trì các hệ thống dữ liệu kế toán không thống nhất nhằm che giấu nghĩa vụ thuế;

- Bảo đảm tính phù hợp, có thể đối chiếu và giải trình giữa số liệu kế toán, hóa đơn, chứng từ và dữ liệu thanh toán theo quy định pháp luật;

- Thực hiện lưu trữ, quản lý chứng từ đầy đủ theo quy định, phục vụ công tác kiểm tra, đối chiếu khi cần thiết;

- Hạn chế sử dụng tiền mặt đối với các giao dịch mua/bán;

- Lựa chọn các phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử có khả năng kết nối, đồng bộ dữ liệu;

- Chủ động tự rà soát, điều chỉnh sai sót trước khi cơ quan thuế kiểm tra;

- Xây dựng văn hóa tuân thủ trong doanh nghiệp, hộ kinh doanh.

Công văn 7756/NBI-NVDTPC cơ quan thuế cảnh báo tình trạng lập hai hệ thống sổ kế toán nhằm trốn thuế? (Hình từ Internet)

Trường hợp nào được xem là trốn thuế theo Luật Quản lý thuế 2025?

Căn cứ khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế 2025, quy định 10 hành vi bị coi là trốn thuế bao gồm:

(1) Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế hoặc ngày hết thời hạn gia hạn nộp hồ sơ khai thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế 2025 dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn.

(2) Không ghi chép, ghi nhận trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp.

(3) Không lập hóa đơn và không kê khai thuế khi bán hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật hoặc ghi giá trị trên hóa đơn bán hàng thấp hơn giá trị thanh toán thực tế của hàng hóa, dịch vụ đã bán để khai thuế.

(4) Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ để hạch toán hàng hóa, dịch vụ mua vào trong hoạt động phát sinh nghĩa vụ thuế làm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc làm tăng số tiền thuế được miễn, số tiền thuế được giảm hoặc tăng số tiền thuế được khấu trừ, số tiền thuế được hoàn, số tiền thuế không phải nộp;

(5) Sử dụng chứng từ, tài liệu không phản ánh đúng bản chất giao dịch hoặc giá trị giao dịch thực tế để xác định sai số tiền thuế phải nộp, số tiền thuế được miễn, số tiền thuế được giảm, số tiền thuế được hoàn, số tiền thuế không phải nộp.

(6) Khai sai với thực tế hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu mà cá nhân, tổ chức vi phạm không tự nguyện khắc phục hậu quả bằng cách nộp đủ số tiền thuế phải nộp theo quy định.

(7) Cố ý không kê khai hoặc khai sai về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

(8) Cấu kết với người gửi hàng để nhập khẩu hàng hóa nhằm mục đích trốn thuế.

(9) Sử dụng hàng hóa thuộc đối tượng không chịu thuế, miễn thuế, xét miễn thuế không đúng mục đích quy định mà không khai báo việc chuyển đổi mục đích sử dụng với cơ quan quản lý thuế.

(10) Người nộp thuế có hoạt động kinh doanh trong thời gian ngừng, tạm ngừng hoạt động kinh doanh nhưng không thông báo với cơ quan quản lý thuế.

Lưu ý: Người nộp thuế không bị xử phạt về hành vi trốn thuế mà bị xử phạt về hành vi vi phạm thủ tục thuế đối với trường hợp sau đây:

- Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế.

- Nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế hoặc hết thời hạn gia hạn nộp hồ sơ khai thuế nhưng không phát sinh số tiền thuế phải nộp.

- Nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế hoặc hết thời hạn gia hạn nộp hồ sơ khai thuế có phát sinh số tiền thuế phải nộp và người nộp thuế đã nộp đủ số tiền thuế, tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước trước thời điểm cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra thuế hoặc trước thời điểm cơ quan thuế lập biên bản về hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế.

Như vậy, từ ngày 01/7/2026, người nộp thuế thực hiện một trong các hành vi nêu trên có thể bị xử phạt về hành vi trốn thuế theo quy định.

Lưu ý: Luật Quản lý thuế 2025 sẽ chính thức được áp dụng kể từ ngày 01/7/2026, đồng thời thay thế Luật Quản lý thuế 2019 hết hiệu lực từ ngày 30/6/2026.

Có bao nhiêu biện pháp kiểm tra, đánh giá việc thực hiện áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế?

Căn cứ khoản 2 Điều 23 Thông tư 31/2021/TT-BTC quy định kiểm tra, đánh giá việc thực hiện áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế như sau:

Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế

1. Thực hiện kiểm tra, đánh giá các nội dung sau:

a) Chất lượng tổ chức thực hiện các biện pháp, kỹ thuật nghiệp vụ quản lý rủi ro;

b) Hiệu lực, hiệu quả áp dụng quản lý rủi ro trong các hoạt động nghiệp vụ quản lý thuế;

c) Việc tổ chức thực hiện và kết quả thực hiện quyết định kiểm tra, thanh tra hoặc các biện pháp nghiệp vụ khác trên cơ sở áp dụng quản lý rủi ro;

d) Đánh giá hiệu quả của các tiêu chí, chỉ số đánh giá tuân thủ pháp luật thuế và phân loại mức độ rủi ro người nộp thuế.

2. Biện pháp kiểm tra, đánh giá

a) Tổng hợp thông tin, số liệu báo cáo của cơ quan thuế các cấp, các Vụ, đơn vị thuộc Tổng cục Thuế trong việc thực hiện, áp dụng quản lý rủi ro;

b) Thu thập, phân tích, tổng hợp thông tin kết quả áp dụng quản lý rủi ro trong các nghiệp vụ quản lý thuế;

c) Tổ chức các đoàn công tác kiểm tra việc thực hiện và áp dụng quản lý rủi ro tại cơ quan thuế các cấp.

...

Theo quy định trên, có 03 biện pháp kiểm tra, đánh giá việc thực hiện áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế, gồm:

(1) Tổng hợp thông tin, số liệu báo cáo của cơ quan thuế các cấp, các Vụ, đơn vị thuộc Tổng cục Thuế trong việc thực hiện, áp dụng quản lý rủi ro;

(2) Thu thập, phân tích, tổng hợp thông tin kết quả áp dụng quản lý rủi ro trong các nghiệp vụ quản lý thuế;

(3) Tổ chức các đoàn công tác kiểm tra việc thực hiện và áp dụng quản lý rủi ro tại cơ quan thuế các cấp.