Thuế tỉnh Ninh Bình cảnh báo hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán nhằm che giấu doanh thu?

Thuế tỉnh Ninh Bình cảnh báo hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán nhằm che giấu doanh thu?

Mới đây, trên Cổng thông tin điện tử Thuế tỉnh Ninh Bình đã tuyên truyền nâng cao tuân thủ pháp luật kế toán, thuế và phòng ngừa hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm che giấu doanh thu, trốn thuế, cụ thể như sau:

(1) Các quy định của pháp luật về kế toán và thuế

- Người nộp thuế có trách nhiệm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đăng ký thuế, khai thuế, nộp thuế theo quy định của pháp luật; kê khai trung thực, chính xác, đầy đủ các thông tin liên quan đến việc xác định nghĩa vụ thuế; đồng thời lưu giữ hồ sơ, chứng từ, sổ sách kế toán theo quy định để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

- Theo quy định của pháp luật về quản lý thuế, các hành vi không ghi chép, ghi nhận đầy đủ các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp; che giấu doanh thu; khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc thực hiện các hành vi gian lận, trốn thuế khác đều bị xử lý theo quy định của pháp luật.

- Thực hiện các quy định tại Luật kế toán và các chế độ kế toán phù hợp với từng loại hình tổ chức, cụ thể:

+ Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh: thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư 152/2025/TT-BTC ngày 31/12/2025 của Bộ Tài chính;

+ Doanh nghiệp: Thực hiện chế độ kế toán theo các Thông tư 58/2026/TT-BTC ngày 25/5/2026 hoặc Thông tư 133/2016/TT-BTC ngày 26/8/2016 hoặc Thông tư 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 của Bộ Tài chính;

(2) Yêu cầu và nguyên tắc ghi sổ kế toán

- Thực hiện đúng quy định về kế toán, hóa đơn, chứng từ, kê khai và nộp thuế;

- Thiết lập hệ thống kế toán thống nhất, minh bạch, có kiểm soát nội bộ;

- Kiểm tra, đối chiếu định kỳ giữa: Sổ kế toán; Hóa đơn điện tử; Dữ liệu thanh toán (ngân hàng, tiền mặt);

- Phản ánh đầy đủ, trung thực, kịp thời, rõ ràng các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh trên một hệ thống sổ kế toán tài chính thống nhất;

- Ghi sổ theo các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, vào sổ một cách kịp thời và nhất quán theo thời gian phát sinh phù hợp với kỳ kế toán, không phụ thuộc vào việc thu/chi tiền;

- Doanh nghiệp có trách nhiệm xây dựng quy chế quản trị nội bộ và tổ chức kiểm soát nội bộ nhằm phân định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bộ phận và cá nhân có liên quan đến việc tạo lập, thực hiện, quản lý và kiểm soát các giao dịch kinh tế phát sinh tại doanh nghiệp, đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật doanh nghiệp và pháp luật có liên quan.

(3) Nhận diện dấu hiệu rủi ro

Người nộp thuế cần thường xuyên rà soát hoạt động sản xuất, kinh doanh để kịp thời phát hiện các dấu hiệu rủi ro như:

- Sai lệch giữa doanh thu, hóa đơn và dòng tiền;

- Dữ liệu không đồng nhất giữa sổ sách kế toán và tờ khai thuế;

- Phát sinh doanh thu không được phản ánh đầy đủ qua hóa đơn, chứng từ hợp pháp;

- Không bảo đảm tính nhất quán giữa doanh thu trên phần mềm quản lý nội bộ và doanh thu xuất hóa đơn kê khai thuế;

- Sử dụng song song nhiều phần mềm bán hàng;

- Sử dụng hóa đơn không hợp pháp để hạch toán chi phí và các hành vi nghiêm cấm khác.

(4) Các hành vi vi phạm, bị nghiêm cấm

- Lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên hoặc cung cấp, công bố các báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán;

- Để ngoài sổ kế toán tài sản, nợ phải trả của đơn vị kế toán hoặc có liên quan đến đơn vị kế toán;

- Giả mạo, khai man, tẩy xóa chứng từ kế toán hoặc tài liệu kế toán khác;

- Ghi nhận doanh thu thấp hơn doanh thu thực tế nhằm làm giảm số thuế phải nộp;

- Che giấu doanh thu, thu nhập hoặc thực hiện các hành vi khác nhằm trốn thuế theo quy định của pháp luật.

Lưu ý trường hợp không bị coi là hành vi vi phạm: Doanh nghiệp, tổ chức không coi là có hành vi vi phạm nếu sử dụng hệ thống kế toán tài chính và kế toán quản trị, báo cáo nội bộ, báo cáo phân tích, dự toán, báo cáo phục vụ công ty mẹ, báo cáo theo chuẩn mực quốc tế, hệ thống ERP/POS/BI hoặc các phân hệ quản trị khác, với điều kiện các dữ liệu này có thể đối chiếu, giải trình và không được sử dụng để che giấu giao dịch, doanh thu, tài sản, nợ phải trả hoặc nghĩa vụ thuế.

(5) Hậu quả pháp lý

Hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm che giấu doanh thu, trốn thuế là hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật và có thể bị:

- Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và kế toán;

- Truy thu số tiền thuế nộp thiếu, tính tiền chậm nộp theo quy định;

- Truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng theo quy định của pháp luật.

(6) Lợi ích của việc tuân thủ tốt pháp luật về thuế và kế toán

Việc chấp hành tốt các quy định của pháp luật giúp người nộp thuế:

- Giảm thiểu rủi ro pháp lý và chi phí xử lý vi phạm;

- Nâng cao uy tín, minh bạch tài chính;

- Tăng khả năng tiếp cận vốn, hợp tác với đối tác lớn;

- Phát triển bền vững trong dài hạn.

(7) Khuyến nghị đối với người nộp thuế

Thuế tỉnh Ninh Bình đề nghị người nộp thuế:

- Chủ động rà soát, chuẩn hóa hệ thống kế toán, bảo đảm ghi nhận đầy đủ, trung thực các nghiệp vụ phát sinh;

- Sử dụng phần mềm kế toán đúng mục đích; Việc sử dụng các chức năng như tạo dữ liệu, sao lưu, phục hồi, phân tích là nhu cầu nghiệp vụ hợp pháp, nhưng không được lợi dụng để tạo lập, duy trì các hệ thống dữ liệu kế toán không thống nhất nhằm che giấu nghĩa vụ thuế;

- Bảo đảm tính phù hợp, có thể đối chiếu và giải trình giữa số liệu kế toán, hóa đơn, chứng từ và dữ liệu thanh toán theo quy định pháp luật;

- Thực hiện lưu trữ, quản lý chứng từ đầy đủ theo quy định, phục vụ công tác kiểm tra, đối chiếu khi cần thiết;

- Hạn chế sử dụng tiền mặt đối với các giao dịch mua/bán;

- Lựa chọn các phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử có khả năng kết nối, đồng bộ dữ liệu;

- Chủ động tự rà soát, điều chỉnh sai sót trước khi cơ quan thuế kiểm tra;

- Xây dựng văn hóa tuân thủ trong doanh nghiệp, hộ kinh doanh.

Thuế tỉnh Ninh Bình cảnh báo hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán nhằm che giấu doanh thu? (Hình từ Internet)

Từ chối cung cấp sổ kế toán trong thời gian thanh tra thuế thì bị phạt như thế nào?

Căn cứ vào khoản 2 Điều 15 Nghị định 125/2020/NĐ-CP quy định như sau:

Xử phạt hành vi vi phạm quy định về chấp hành quyết định kiểm tra, thanh tra thuế, cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế

...

2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Không cung cấp số liệu, tài liệu, sổ kế toán liên quan đến việc xác định nghĩa vụ thuế khi được cơ quan có thẩm quyền yêu cầu trong thời gian kiểm tra, thanh tra thuế tại trụ sở người nộp thuế;

b) Không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quyết định niêm phong hồ sơ tài liệu, két quỹ, kho hàng hóa, vật tư, nguyên liệu, máy móc, thiết bị, nhà xưởng;

c) Tự ý tháo bỏ, thay đổi dấu hiệu niêm phong do cơ quan có thẩm quyền đã tạo lập hợp pháp.

3. Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc cung cấp thông tin, tài liệu, sổ kế toán liên quan đến việc xác định nghĩa vụ thuế đối với hành vi quy định tại điểm d khoản 1 và điểm a khoản 2 Điều này.

Bên cạnh đó, căn cứ vào khoản 5 Điều 5 Nghị định 125/2020/NĐ-CP về nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn như sau:

Nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn

...

5. Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân, trừ mức phạt tiền đối với hành vi quy định tại Điều 16, Điều 17 và Điều 18 Nghị định này.

Dựa vào các quy định trên, mức xử phạt hành chính khi từ chối cung cấp sổ kế toán trong thời gian thanh tra thuế được xác định như sau:

- Đối với tổ chức: Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

- Đối với cá nhân: Phạt tiền từ 2.500.000 đồng đến .000.000 đồng.

Quy định về mở sổ, ghi sổ, khóa sổ và lưu trữ sổ kế toán như thế nào?

Căn cứ theo quy định tại Điều 26 Luật Kế toán 2015 thì quy định về mở sổ, ghi sổ, khóa sổ và lưu trữ sổ kế toán như sau:

(1) Sổ kế toán phải mở vào đầu kỳ kế toán năm; đối với đơn vị kế toán mới thành lập, sổ kế toán phải mở từ ngày thành lập.

(2) Đơn vị kế toán phải căn cứ vào chứng từ kế toán để ghi sổ kế toán.

(3) Sổ kế toán phải được ghi kịp thời, rõ ràng, đầy đủ theo các nội dung của sổ. Thông tin, số liệu ghi vào sổ kế toán phải chính xác, trung thực, đúng với chứng từ kế toán.

(4) Việc ghi sổ kế toán phải theo trình tự thời gian phát sinh của nghiệp vụ kinh tế, tài chính. Thông tin, số liệu ghi trên sổ kế toán của năm sau phải kế tiếp thông tin, số liệu ghi trên sổ kế toán của năm trước liền kề. Sổ kế toán phải được ghi liên tục từ khi mở sổ đến khi khóa sổ.

(5) Thông tin, số liệu trên sổ kế toán phải được ghi bằng bút mực; không ghi xen thêm vào phía trên hoặc phía dưới; không ghi chồng lên nhau; không ghi cách dòng; trường hợp ghi không hết trang phải gạch chéo phần không ghi; khi ghi hết trang phải cộng số liệu tổng cộng của trang và chuyển số liệu tổng cộng sang trang kế tiếp.

(6) Đơn vị kế toán phải khóa sổ kế toán vào cuối kỳ kế toán trước khi lập báo cáo tài chính và trong các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

(7) Đơn vị kế toán được ghi sổ kế toán bằng phương tiện điện tử. Trường hợp ghi sổ kế toán bằng phương tiện điện tử thì phải thực hiện các quy định về sổ kế toán tại Điều 24, Điều 25 và các khoản 1, 2, 3, 4 và 6 Điều 26 Luật Kế toán 2015, trừ việc đóng dấu giáp lai. Sau khi khóa sổ kế toán trên phương tiện điện tử phải in sổ kế toán ra giấy và đóng thành quyển riêng cho từng kỳ kế toán năm để đưa vào lưu trữ. Trường hợp không in ra giấy mà thực hiện lưu trữ sổ kế toán trên các phương tiện điện tử thì phải bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin dữ liệu và phải bảo đảm tra cứu được trong thời hạn lưu trữ.